<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	xmlns:georss="http://www.georss.org/georss" xmlns:geo="http://www.w3.org/2003/01/geo/wgs84_pos#" xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
	>

<channel>
	<title>Piwulang</title>
	<atom:link href="http://piwulang.wordpress.com/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>http://piwulang.wordpress.com</link>
	<description>memaknai sejatining urip</description>
	<lastBuildDate>Sat, 05 Dec 2009 05:17:41 +0000</lastBuildDate>
	<language>id</language>
	<sy:updatePeriod>hourly</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>1</sy:updateFrequency>
	<generator>http://wordpress.com/</generator>
<cloud domain='piwulang.wordpress.com' port='80' path='/?rsscloud=notify' registerProcedure='' protocol='http-post' />
<image>
		<url>http://s2.wp.com/i/buttonw-com.png</url>
		<title>Piwulang</title>
		<link>http://piwulang.wordpress.com</link>
	</image>
	<atom:link rel="search" type="application/opensearchdescription+xml" href="http://piwulang.wordpress.com/osd.xml" title="Piwulang" />
	<atom:link rel='hub' href='http://piwulang.wordpress.com/?pushpress=hub'/>
		<item>
		<title>R A S A J A T I</title>
		<link>http://piwulang.wordpress.com/2009/12/05/r-a-s-a-j-a-t-i/</link>
		<comments>http://piwulang.wordpress.com/2009/12/05/r-a-s-a-j-a-t-i/#comments</comments>
		<pubDate>Sat, 05 Dec 2009 05:17:40 +0000</pubDate>
		<dc:creator>piwulang</dc:creator>
				<category><![CDATA[Renungan]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://piwulang.wordpress.com/?p=109</guid>
		<description><![CDATA[WEWARAHING KYAI RASAJATI P U R W A K A Wewarah ingkang kaanggit punika mujudaken pepacuh menggah jatining agesang. Ing pangajab, sageda dados piwucal ingkang migunani tumrap anak-putu, sumrambah dhateng sok sintena ingkang kepingin memetri pitedahing para leluhur. Menawi katindakaken, istingarah gesang punika anggadhahi wewaton lan paugeran ingkang tumuju dhumateng kayuwanan. Jlèntrèhing wewarah rinumpaka ing [...]<img alt="" border="0" src="http://stats.wordpress.com/b.gif?host=piwulang.wordpress.com&amp;blog=10680135&amp;post=109&amp;subd=piwulang&amp;ref=&amp;feed=1" width="1" height="1" />]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><span style="font-size:medium;">WEWARAHING KYAI RASAJATI</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">P U R W A K A<br />
Wewarah ingkang kaanggit punika mujudaken pepacuh menggah jatining agesang. Ing pangajab, sageda dados piwucal ingkang migunani tumrap anak-putu, sumrambah dhateng sok sintena ingkang kepingin memetri pitedahing para leluhur. Menawi katindakaken, istingarah gesang punika anggadhahi wewaton lan paugeran ingkang tumuju dhumateng kayuwanan.<br />
Jlèntrèhing wewarah rinumpaka ing Sekar Macapat. Déné uruting pupuh boten miturut tataran, namung awewaton krenteg saha sreging manah. Kirang gaduking pangertosan menggahing basa lan budaya Jawi, mahanani kithal saha kirang runtuting ukara.<br />
Mugi wonten pigunanipun.<br />
Kaanggit ing Jakarta<br />
Pungkasaning taun 1995</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">Rasajati</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">M I J I L<br />
1. Mijil saking jro telenging kalbi<br />
Rasajati ingong<br />
Nilar rupeking buwana ramé<br />
Miyak rudatin lebeting batin<br />
Wineca king gaib<br />
Ngudhar wangsityèku</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">2. Hangga aking nilingken Hyang Widi<br />
Krasa lamun bodho<br />
Jibeg bebeg ati kang mangkéné<br />
Nanging paksa mèt kapti kang hening<br />
Murih waged nampi<br />
Lumunturing wahyu</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">3. Rasajati ngulir sagung budi<br />
Datan kena mopo<br />
Pan manungsa pinasti ing tembé<br />
Lamun datan luwèh ing pamisik<br />
Wedharing pangerti<br />
Gumragèh ginayuh</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">4. Kayektèn ginelar Rasajati<br />
Tan samar ing batos<br />
Lumintir kadi tumètèsing wé<br />
Paring wuruk mring kang ngorong nampi<br />
Kadya kang jinarwi<br />
Dhandhanggendhis nèku</span></p>
<p><span style="font-size:medium;"> DHANDHANGGULA<br />
5. Kawignyané wong urip puniki<br />
Yèn datan wruh sapuluh prakara<br />
Nistha kuciwa dadiné<br />
Dhihin karem ing ngèlmu<br />
Kaping kalih bisa njinarwi<br />
Ping tiga bisa maca<br />
Mring lampahing kayun<br />
Catur tanggap maring rasa<br />
Panca laku kang aris lawan patitis<br />
Sat sarèh lan samadya<br />
6. Sapta tuhu uning mangénjali<br />
Astha brata tarak durlaksana<br />
Tebih saking lampah séjé<br />
Dé kaping nawanipun<br />
Olah suksma bekti mring Gusti<br />
Asih maring sasama<br />
Kamot jroning kalbu<br />
Dasa pasrah myang sumarah<br />
Pepesthèné ingkang pinanci Hyang Widhi<br />
Patitis ing kamuksan<br />
7. Mangkya kiyé babaring pamardi<br />
Kang jinarwa nut gaduking nala<br />
Ngèsthi ana pigunané<br />
Karem ngèlmu puniku<br />
Ibaraté sangsam kang salit<br />
Ngupaya toya gesang<br />
Datan kendhatipun<br />
Dyan kudu minggaha arda<br />
Tumuruna mring jurang paparang curi<br />
Tetep dipun upaya</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">8. Ngèlmu iku ngemot rong prakawis<br />
Datan kena pinisah-pisaha<br />
Saking siji lan sijiné<br />
Pratama nami ilmu<br />
Kanthi jarwa sarwi pangerti<br />
Mring sagung kasunyatan<br />
Sempuluring umur<br />
Minangka sanguning lana<br />
Lelananing wong urip ing alam mangkin<br />
Ywa nganti tan jinangka</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">9. Nadyan akèh wong mastani pingging<br />
Kanthi ilmu èsem kang katartya<br />
Nora gampang kabrangasé<br />
Dé darbya sangu cukup<br />
Kanggé olah lakuning dhiri<br />
Isarating agesang<br />
Datan badhé wurung<br />
Pan ginayuh samangsanya<br />
Dèn butuhken nora bakal nguciwani<br />
Temah ayem ing driya</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">10.  Boten namung kasunyatan èlmi<br />
Nanging nenggih wruh jatining sila<br />
Trapsilaning titah dhaté<br />
Ngerti tataning laku<br />
Lelakoné kang sarwi perti<br />
Permati datan gampang<br />
Kapéncut ing semu<br />
Giri-godha  mawa wisa<br />
Wisunané wasana ambabar tuni<br />
Keduwung nora guna</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">11.  Yekti sanggya tumitah sadyèki<br />
Pinaringan warah kang utama<br />
Endi bener lan luputé<br />
Ing salebeting kalbu<br />
Temah bisa sinaring sami<br />
Tan meleng mring kang ala<br />
Miling myang kang luhur<br />
Leluhuring bebudènnya<br />
Dèn leluri temahan manggih basuki<br />
Ngerti nering Hyang Suksma</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">12.  Bebener kang sirik tindak juti<br />
Hyang Ma Agung wus amaringana<br />
Ya ing lathinira kiyé<br />
Tan cukup mung ingemut<br />
Nanging swawi dèn udanèni<br />
Supaya tinuturna<br />
Mring kang tindak luput<br />
Ywa ajrih sung pariwara<br />
Wiwarané bebener wiwit ing nguni<br />
Nulad maring Hyang Suksma</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">13.  Kawruh mungguh bab bebener ugi<br />
Rinaketken jroning angganira<br />
Supaya glis kalairé<br />
Mung muni nora cukup<br />
Lamun datan bisa nglampahi<br />
Ywa kongsi kadya ditya<br />
Tan wruh rasa saru<br />
Surasané sarak rasa<br />
Datan nganggo rinasa-rasa kaèsthi<br />
Pan dadi kadhodhoran</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">14.  Pan lakunira sadarum iki<br />
Hyang Suksma mesthi datan kèweran<br />
Ana ing ngendi jluntrungé<br />
Kang iku sembah kalbu<br />
Nenalesi kèhing semèdi<br />
Wutuhing pancadriya<br />
Geleng gilig sèstu<br />
Mung meleng lenging Hanindha<br />
Sagung karya pinisungsung mring Hyang Widi<br />
Mrih mulyaning asmaNya</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">15.  Kapindhoné kang winastan ngèlmi<br />
Iku nyakep trap ing lakunira<br />
Tan mandheg ing pangertosé<br />
Kanthi ilmu karuhun<br />
Jalma kudu bisa métani<br />
Endi laku kang nistha<br />
Miwah kang tan patut<br />
Siningkirana sadaya<br />
Kang piniji prakara kang bener kaki<br />
Trep traping rèh sampurna</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">16.  Lamun sira, wruh jatining hagni<br />
Awewatak panas lir baskara<br />
Iya mangkono wujudé<br />
Yèn dèn gunakken cukup<br />
Kagunané pan munpangati<br />
Lamun kaladuk ndadra<br />
Mrabawani layu<br />
Ya mangkono ilmunira<br />
Ingecakna jumbuh klawan butuhrèki<br />
Empan papan samadya</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">17.  Ngèlmu bener pepindhané rukmi<br />
Yèn binesot ngungkuli salaka<br />
Saya katon prabawané<br />
Déné cak-cakanipun<br />
Sineksènan sagung sujalmi<br />
Dadi tepa tuladha<br />
Ing salampahipun<br />
Dyan tan golèk pangastawa<br />
Prastawané sumunar-sunar madhangi<br />
Tumus harjaning janma</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">18.  Ilmu uga nyakup kang puniki<br />
Uninga sangkan-paraning jalma<br />
Tan liya mung Pangérané<br />
Kang iku mung mituhu<br />
Sembah raga suksma myang ati<br />
Kanthi srah lan sumarah<br />
Sembah sujudipun<br />
Datan nyingkur pangwasa-Nya<br />
Kanthi setya ngabekti  kang Maha Suci<br />
Kang ngruwat dosanira</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">19.  Pan tumanduk winedhar sadyèki<br />
Tresna-asih gung sapadha-padha<br />
Tan mbédakaken jejeré<br />
Dyan janma sudra pilu<br />
Ingaosan jatining dhiri<br />
Ywa tiningalan ina<br />
Kawontenanipun<br />
Awit ing ngarsèng Hyang Murba<br />
Sagung titah kalenggahanira sami<br />
Minangka citraning Hyang</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">20.  Lamun sira nggatosken kang alit<br />
Akekucah tetulung myang welas<br />
Teges bekti mring Gustiné<br />
Wit Pangéran Ma Agung<br />
Ngéjawantah manuswa tuni<br />
Marepegi andika<br />
nDadar bektinipun<br />
Ingkang lulus tresnanira<br />
Pinaringan wewengan kaswargan jati<br />
Pan uripé tan siya</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">21.  Ngèlmu sangkan paraning dumadi<br />
Cihnanira wruhanta kang tata<br />
Nembah budi lan batiné<br />
Tan tambuh kang tinuju<br />
Amung Gusti Kang Murbèng Bumi<br />
Ilang sumlanging rasa<br />
Wus lebur satuhu<br />
Pepesthèné wus katata<br />
Pecat raga bali mring Kang Maha Suci<br />
Tan kena sumelanga</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">22.  Ya mangkono udharing kang ngèlmi<br />
Dadya dilah pepadhanging rasa<br />
Rasanta nggayuh banjuré<br />
Sang Rasajati muwus<br />
Mbabar nalar kanggo njarwani<br />
Ngèlmu ingkang jinarwa<br />
Iku tegesipun<br />
Nora mung manjing pribadya<br />
Nanging uga tinular tumrap sasami<br />
Kinanthi kautaman </span></p>
<p><span style="font-size:medium;">K I N A N T H I</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">23.  Ngèlmi jinarwi puniku<br />
Sasarengan olah kardi<br />
Pakaryaning bangsa makna<br />
Maknané dipun udhari<br />
Tinandur thukul ngrembaka<br />
Tundhoné dadya basuki</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">24.  Piguna padhanirèku<br />
Lamun dèn tuturna kaki<br />
Winulangken gung sujalma<br />
Panjalmaning Suksma Jati<br />
Kang tinitah dadya duta<br />
Dinuta lampah tetèki</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">25.  Wedharing ngèlmu satuhu<br />
Sinartan meneping ati<br />
Tinutur kanthi tuladha<br />
Waskitha wisiking gaib<br />
Dadi paran pitakonan<br />
Wèh resep mring sapadhèki</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">26.  Nadyan tan rumangsa unggul<br />
Ngungkuli kèhing sesami<br />
Nanging marga olah rasa<br />
Rasajati wèh pawerti<br />
Rasanta antuk nugraha<br />
Nugrahanirèng Hyang Widi </span></p>
<p><span style="font-size:medium;">27.  Mbabar pangerti puniku<br />
Tan kanthi durgamèng dhiri<br />
Mung mirid wisiking suksma<br />
Suksmané menep ing sepi<br />
Tan nyahak mring kang Ma Kwasa<br />
Nilingken karsaning Widi<br />
28.  Nora namung manut umur<br />
Nanging meneping tyasrèki<br />
Nebihi hardaning hawa<br />
Tundhoné waskithèng gati<br />
Pinareng sihing Bathara<br />
Mulat kang sinengker sami<br />
29.  Nanging lamun tansah ngugung<br />
Pepénginan daging kaki<br />
Tyas tinutup ing ruhara<br />
Tan wruh pituduh sayekti<br />
Apa manèh mbabar jarwa<br />
Mokal kalamun kuwawi<br />
30.  Rasajati legeg lamun<br />
Ciptané pan dèn udhari<br />
Yekti tebih wangenira<br />
Mbabar sengkeraning Widi<br />
Rumasa yèn tan gaduka<br />
Prandéné mosik ing ati<br />
31.  Wisiking Hyang marang ulun<br />
Tan padha ciptanirèki<br />
Klawan ciptaning-Sun iya<br />
Lir bumi kalawan langit<br />
Kadya kulon klawan wétan<br />
Mokal kalamun pinanggih<br />
32.  Nanging Rasajati luhung<br />
Sira tumungkul ing bumi<br />
Ywa alit ing manahira<br />
Mara Sun paring pangerti<br />
Wacanen Kitab Waluya<br />
Bakal ntuk ngèlmu jinarwi</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">33.  Mula dhuh sasaminingsun<br />
Jarwané ngèlmu sayekti<br />
Mung pinanggya anèng sabda<br />
Sabdané Kang Maha Suci<br />
Pan iku tinlatènana<br />
Supayantuk werdi jati</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">34.  Lumintir lir tèsing ranu<br />
Lumintu tan kendhat yekti<br />
Madya lelananing rasa<br />
Rumesep asepé nuli<br />
Gya winedhar jroning nala<br />
Dadya wruh dununging kikis </span></p>
<p><span style="font-size:medium;">35.  Aywa kendhat dipun luru<br />
Nenuwun ing siyang-ratri<br />
Pinaringan kasagedan<br />
nJinarwa karsèng Hyang Widi<br />
Dyan sapangu gesangira<br />
Piguna harjaning jalmi</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">36.  Rasajati gya tumungkul<br />
Rumangsa mlarating budi<br />
Krenteg nggenturken tapanya<br />
Dyan émut ringkihing dhiri<br />
Pangajab mbirat papanya<br />
Nggambuh nugrahaning Widi</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">G A M B U H </span></p>
<p><span style="font-size:medium;">37.  Maca lampahing kayun<br />
Aywa namung kayungyun ing tembung<br />
Tembung manis tan mesthi tumusing ati<br />
Tanggap sasmitaning semu<br />
Pan ngerti sajroning batos</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">38.  Tan samar ing sasamun<br />
Nadyanta tan kalair ing wuwus<br />
Wasis mawas sabarang kahanan jati<br />
Waskithèng wataking diyu<br />
Sumirih miwah waspaos</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">39.  Yèn kalépyan ing kalbu<br />
Datan awas waspadèng pandulu<br />
Bisa klèru kalimput ing alam lungit<br />
Lelakoné dadi buntu<br />
Katilar larasing raos</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">40.  Ing madyaning sasrawung<br />
Kudu tanggap ilapating semu<br />
Pasemoné prakara ingkang siningid<br />
Dyan tan makna ing pandulu<br />
Dineleng telenging batos</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">41.  Wong kang tumindak luput<br />
Sesiliban sisipé linimput<br />
Nanging baya tan bangkit ngumpetken wadi<br />
Jro panon poladanipun<br />
Tan wurung mesthi kawaos</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">42.  Mangkono laku apus<br />
Nora makna lamun adu burus<br />
Barang barès ginawé angèl kepati<br />
Datanpa meneping kalbu<br />
Mokal lamun bisa maos<br />
43.  Manah meneng satuhu<br />
Eneng-ening kadidéné wiku<br />
Pranyanané landhep tanggap lampah lamis<br />
Lamun dèn anggepa cubluk<br />
Dèn blithuk tetep rekaos</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">44.  Ywa peteng ing pandulu<br />
Mawas réka rerékaning satru<br />
Satrunira tan liya laksana juti<br />
Tilar kawignyan pan lampus<br />
Winastan uripé kawon</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">45.  Tumindak datan amung<br />
Ngegungaken apa kang kabujung<br />
Wusanané nglirwakken kayektèn jati<br />
Tan maca kahananipun<br />
Begja-begjané ketanggor</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">46.  Wewéka aywa samun<br />
Tinalesan driya ingkang yutun<br />
Dhéngah lampah tinimbang-timbang sayekti<br />
Maca kahanan dèn gupuh<br />
Jumangkah pan sarwi maton</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">47.  Grusa-grusu puniku<br />
Paribasan nyaketken bebendu<br />
Bebenduné badan-suksma datan kèri<br />
Mrana-mréné sarwa klèru<br />
Kléléran saenggon-enggon</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">48.  Limpad maca satuhu<br />
Tan winates kang bisa dinulu<br />
Kasasaban samubarang sarwa sisip<br />
Tundhoné tan wruh ing gati<br />
Kang pinaringken Hyang Manon</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">49.  Sagung hawa tinutup<br />
Namung suksma ening ciptanipun<br />
Mahas neges mangekes maring Hyang Widi<br />
Supayantuk rèh kang puput<br />
Pinaringan weruh ingong</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">50.  Yèn wus dugi neripun<br />
Tumaratas rèh sepi asamun<br />
Suksma kéntar buntas tatas tanpa tepi<br />
Ngriku wisiking Pukulun<br />
Winedhar sajroning raos</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">51.  Datan rumaos apun<br />
Amangerti sanggya karsanipun<br />
Mung sadrema sapira ingkang piniji<br />
Ingkang badhé dados wujud<br />
Sinélakana rekaos</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">52.  Lamun pesthinirèku<br />
Sagung jalmi mung kudu mituhu<br />
Anampèni kalawan tulusing ati<br />
Luhung ngaturna panuwun<br />
Dé paring wedhar wigatos</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">53.  Begjané wong kang ngluru<br />
Nratas sepi nora karem turu<br />
Kanthi resik uripé dipun prasudi<br />
Saka karsané Pukulun<br />
Pan kepareng bisa maos</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">54.  Poma ingkang tuwajuh<br />
Karsaning Hyang kupiya ginayuh<br />
Nanging éling ywa nganti marlupèng dhiri<br />
Yèn keblasuk dadi umuk<br />
Tan wurung dadi geguyon</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">55.  Milaur kanthi tekun<br />
Anggegulang ngrèh lampahing kayun<br />
Jinumbuhna kalawan karsaning Gusti<br />
Nora mbadal dhawuhipun<br />
Manah ngenut kang sayektos</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">56.  Aja nganti keladuk<br />
Ngangah-angah nggapé kang tan gaduk<br />
Néka-néka ngreréka wangsitirèki<br />
Ketapang angrangsang gunung<br />
Ngantya kiamat tan jégos</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">57.  Luhung manah tumungkul<br />
Srah sumarah pepesthèn kang thukul<br />
Pepindhané trawaca nrawang wiyati<br />
Abyoring lintang kadulu<br />
Wijanging nalar tan éwoh</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">A S M A R A N D A N A</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">59.  Tanggap raos jarwinèki<br />
Bisa krasa lan rumangsa<br />
Pangertos datan talompé<br />
Mring jatinira pribadya<br />
Miwah sapadha-padha<br />
Sumrambah titah sadarum<br />
Lan saisiné buwana</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">60.  Aja sira kumawasis<br />
Dyan wus tebih lampahira<br />
Ngudi èlmi pangertiné<br />
Awit isih ana liya<br />
Kang mesthi ngungkulana<br />
Lir wiyati èmperipun<br />
Tanpa wangenan inggilnya</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">61.  Wong umbag kang lumuh aris<br />
Tansah rumangsa yèn bisa<br />
Sabarang kardi ingembé<br />
Nging datan bisa rumangsa<br />
Mung samenir kawruhnya<br />
Sesongaran sarwi umuk<br />
Kaya-kaya mrantasana</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">62.  Lamun tumanduk ing gati<br />
Briga-brigi nora pana<br />
Seserepanira kiyé<br />
Kikuk-kidhung kang linakya<br />
Nora sumbut gunemnya<br />
Wusana jugar tan rampung<br />
Wirang mungguh rinasakna</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">63.  Wruhanta manah kang pingging<br />
Rasa isin datan darbya<br />
Mung tembung wah pangudiné<br />
Dyan nora panggah ing karya<br />
Parandéné jumawa<br />
Tansah nggrangsang ciptanipun<br />
Ngangah-angah kadya ditya</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">64.  Jalma kang tanpa pangerti<br />
Tan naker kabisanira<br />
Adu wani piandelé<br />
Datan tanggap maring rasa<br />
Kang wèh wruh tatarannya<br />
Nunjang-palang tindakipun<br />
Numbuk-bentus nora tata</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">65.  Mangkya jana sarjanadi<br />
Mulat dhiri tan durgama<br />
Ninggal sagung sembranané<br />
Mulur sempulur pangrasa<br />
Rasané sanggya rasa<br />
Sinipat jejering kayun<br />
Titis tetes temah tatas</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">66.  Rèhing rasa dèn resepi<br />
Nora samar werdining mar<br />
Marmané binabar kiyé<br />
Éndah èdi lir kartika<br />
Rinimat ing Hyang Suksma<br />
Mbabar waskithaning wiku<br />
Wikan jatining priyangga</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">67.  Waskitha jatining dhiri<br />
Empan papan tumindaknya<br />
Éling wewates ugeré<br />
Nilingken sagung wewarah<br />
Pituduh myang pranatan<br />
Sirik cidra arsa unggul<br />
Nir sedya ala rinipta</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">68.  Rasa suka dèn watesi<br />
Mekak hawa aywa ngrebda<br />
Sesukan mung sakadaré<br />
Gampang gumun siningkiran<br />
Jer kabèh mung sandhangan<br />
Datan langgeng wontenipun<br />
Abyor sakedhap gya muspra</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">69.  Lamun tan waskithèng kalbi<br />
Rasanta gampil kagodha<br />
Kayungyun ing kasukané<br />
Temah lupa sarak tata<br />
Angger-ugering gesang<br />
Kapéncut myang kapiluyu<br />
Éndah-èdining dursila</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">70.  Tundhoné dumugèng lalis<br />
Getun keduwung pan siya<br />
Siku dhendha pinanggihé<br />
Papa cintraka kalakya<br />
Sinandhang ing jiwangga<br />
Apan émut wus kebacut<br />
Katrucut tekaning laya</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">71.  Begja janma kang patitis<br />
Ngrucat pepénginanira<br />
Sirik nerak sarak siré<br />
Tanggap lamun samudaya<br />
Tan langgeng ing kahana<br />
Sawatara pan wus kukut<br />
Gung kasukan sakeplasan</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">72.  Rasa dhuhkita myang branti<br />
Aywa kalantur ginarba<br />
Sedyanta marlupèng raté<br />
Angur pinupus samadya<br />
Jasad ywa nandhang roga<br />
Tinalesan manah mulung<br />
Ing pepesthèning Bathara</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">73.  Mulata maring sasami<br />
Sadarum titahing Indra<br />
Ingaosana jejeré<br />
Ywa nganti mawang sandhangan<br />
Kang sipat kalairan<br />
Nging dugèng jatining manu<br />
Manuswa ingkang sanyata</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">74.  Kathah-kathahing pamanggih<br />
Pandulu sulap mring gebyar<br />
Tata lair tetalesé<br />
Ngajèni maring pepadha<br />
Nora tumus jro nala<br />
Kalenggahan bandha bandhu<br />
Kang minangka takerannya </span></p>
<p><span style="font-size:medium;">75.  Sinten ingkang darbé aji<br />
Yèku kang mompyor wiraga<br />
Éndah èdi busanané<br />
Dyan awewatak raseksa<br />
Brukut linimput samya<br />
Laksita pindha priyagung<br />
Sangar mrabawa anggepnya</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">76.  Kathah ingkang datan ngèksi<br />
Jejer jatining manuswa<br />
Mung kayungyun lelamisé<br />
Sulap gebyar kang katartya<br />
Temah klèntu nalarnya<br />
Wong pengung malah ginunggung<br />
Pinuji kadya brahmana</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">77.  Balik janma sudra kaki<br />
Asring datan pinétangna<br />
Kanggep tan makna anané<br />
Aja manèh ingaosan<br />
Dèn paèlu pan nora<br />
Pinanggya mbuwang pandulu<br />
Sungkan lamun ningalana</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">78.  Dyan suci atinirèki<br />
Nging tan rinengga busana<br />
Kadonyan drajat pangkaté<br />
Sapa baya arsa nyapa<br />
Wah malih anilingna<br />
Mring tutur ingkang winuwus<br />
Pinusus lésus pan muspra</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">79.  Dé kang tanggap rasajati<br />
Tan meleng mring barang makna<br />
Kasilep tata lairé<br />
Nanging nilingken pranyata<br />
Reseping pariwara<br />
Wewarah agung kalangkung<br />
Nadyan winedhar ing sudra</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">80.  Tan mawang janmanirèki<br />
Nora nisihken sapadha<br />
Nging ngaosi pamerdiné<br />
Dyan mijil lathining ina<br />
Lamun gwah ing wewarah<br />
Tinilingaken satuhu<br />
Dadya cecalaning lana </span></p>
<p><span style="font-size:medium;">81.  Ywa ngembé padhanirèki<br />
Janma tan kena ingina<br />
Tinitah nut pepancèné<br />
Ajènana lir Hyang Suksma<br />
Supayantuk nugraha<br />
Tinebih manah adigung<br />
Andhap-asor lembah nala</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">82.  Raos asih myang premati<br />
Sumrambah sagung tumitah<br />
Rinumat mrih lestariné<br />
Samukawis jro bawana<br />
Wus patitis tinata<br />
Pangwasané Hyang Ma Agung<br />
Rumeksa kanthi samekta</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">83.  Mula hèh titahing Widi<br />
Aywa nuruti angkara<br />
Mbujung senengira kiyé<br />
Nging nglirwakaken pranata<br />
Mung mburu rèh hardanta<br />
Nilar waskithaning kalbu<br />
Supé wisiking Hyang Suksma</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">84.  Rasajati wèh pawerti<br />
Myang sujanma kang rumangsa<br />
Butuh wruh mring kajatiné<br />
Murih tumanggap ing rasa<br />
Rasanta mèt raharja<br />
Raharjaning sanggya manu<br />
Nurutana nering rasa</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">85.  Neping rasa kang kaèsthi<br />
Tan kabranang watak murka<br />
Nora rongèh pangrasané<br />
Anteng manekung jatmika<br />
Temah tanggap sasmita<br />
Dyan ringkih pinaring surup<br />
Mungguh werdi kang utama </span></p>
<p><span style="font-size:medium;">86.  Sarpa kresna sekul gurih<br />
Wreksa rekta pahit wohnya<br />
Namung semanten gaduké<br />
Lamun tan tebih tebanya<br />
Ywa maoni kéwala<br />
Pupus asem tibèng laku<br />
Sinom jumangkahing lana</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">S I N O M </span></p>
<p><span style="font-size:medium;">87.  Patitising lakunira<br />
Waskithèng lampahirèki<br />
Samubarang pinikirna<br />
Tan grusa-grusu sayekti<br />
Tinimbang kang taliti<br />
Tumindak tan kumawantun<br />
Angger purun lan sagah<br />
Tan wurung wekasan tuni<br />
Mangka getun keduwung nora piguna</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">88.  Lamun sira darbya sedya<br />
Ywa kadereng hardanèki<br />
Lumuh aglis kalakyanta<br />
Lupa daksina myang paksi<br />
Tan wruh jantraning margi<br />
Ngangsa lir wataking diyu<br />
Luhung ris linimbanga<br />
Mirid kaoting tyasrèki<br />
Jinumbuhna klawan sanggya kawikanta</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">89.  Poma praya sabar drana<br />
Antèr pamikir sayekti<br />
Sélak kabrananging rana<br />
Paribaya dèn adhepi<br />
Kanthi sarèh premati<br />
Tan mingkuh kèhing pakéwuh<br />
Nyidhem mulading rudra<br />
Waspaos sajroning kapti<br />
Sanggya gati tinuntas kanthi waskitha</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">90.  Lantip ngudhari ruhara<br />
Nyimpang sawarnining sisip<br />
Pramana milah prakara<br />
Tan worsuh cinampur sami<br />
Wijang jroning pambudi<br />
Dèn lusi lir lawé kusut<br />
Ingijir temah cetha<br />
Gampil rampung kanthi rampit<br />
Sanggya karya tan bingung mbebidhung nala</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">91.  Miyat paékaning liyan<br />
Nora kadereng ing kingkin<br />
Lir mulat lèsing warastra<br />
Waspaos graitèng budi<br />
Tumindak ngati-ati<br />
Ywa gampil pracayèng rungrum<br />
Pranyana dèn landhepna<br />
Dimèn trawaca ing gati<br />
Temah titis luput saking sandi kala</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">92.  Aywa ngrèmèhken sasama<br />
Drajat semat donya arti<br />
Kabisan wah kagunannya<br />
Myang agal-alusing budi<br />
Angèl yèn dèn jajagi<br />
Sring nyolong pethèk sadarum<br />
Luhung yèn dèn anggepa<br />
Samukawis anglangkungi<br />
Luwih begja tan kecélik ing panduga</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">93.  Watak umbag sesongaran<br />
Rumaos wasis nglangkungi<br />
Angandelken kagunannya<br />
Miwah jajaging pangerti<br />
Tan ana kang madhani<br />
Manèh lubèr bandha-bandhu<br />
Wuwuh éring pangwasa<br />
Digang adigung ing budi<br />
Solah bawa pamurih ingalembana</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">94.  Béda prabawèng satriya<br />
Ngleluri darmaning aji<br />
Mekak dhiri olah rasa<br />
Primpen kawruh dèn simpeni<br />
Siningid rasajati<br />
Unggul tan kraos pinunjul<br />
Ywa pamèr kabisannya<br />
Andhap-asor trus ing ati<br />
Sanggya gati tan sélak dipun rampungna</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">95.  Pribadyèng satriya tama<br />
Sirik mbujung pangastuti<br />
Datan serik dipun ina<br />
Bingah winada sesami<br />
Tan susah dèn waoni<br />
Adreng ngudi budi luhur<br />
Asih maring sesama<br />
Tan males manah kang sengit<br />
Ngrucat donya meleng maring rèh sampurna</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">96.  Lampah aris paramarta<br />
Sarèh tumanduking sami<br />
Datan sawiyah deksura<br />
Ngrèmèhken titahing Widi<br />
Nungkulken ingkang alit<br />
Nanging ngajèni sadarum<br />
Mimpang datan ngasorna<br />
Pikolèh tan damel tuni<br />
Dipun gega tan mawi dipun telukna</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">97.  Lès aris rinengga basa<br />
Tan karya runtik ing kapti<br />
Raras pinireng ing karna<br />
Tumus rumesep waradin<br />
Mrak ati amranani<br />
Tinilingken wèh tyasarju<br />
Adhem trusing wardaya<br />
Nyidhem brahala pan bangkit<br />
Tumamanya karya basuki raharja</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">98.  Kalamun dadya pangarsa<br />
Pangandikan pan jinagi<br />
Ywa gampil ngumbar kamurkan<br />
Tembung ladak dèn singkiri<br />
Tan wengis waton muni<br />
Natoni manah sadarum<br />
Andhahan jinemalan<br />
Nanem wiji nabet ati<br />
Becik lamun ririh araras nengsemna</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">99.  Mring dasih suka tuladha<br />
Tindak-tanduk sarwi manis<br />
Titis pangangkah utama<br />
Kinèn dinadya palupi<br />
Tinulat pan mranani<br />
Nora mung kakèhan wuwus<br />
Ngegungken panguwasa<br />
Salir préntah kudu dadi<br />
Kumalungkung edir deksura daksiya</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">100.   Pan kawula tindak lupa<br />
Ingélingken kanthi aris<br />
Bramantya dipun leremna<br />
Poma aywa ngumbar hagni<br />
Ngalad-alad ambesmi<br />
Luhung wèh reseping tutur<br />
Bebener tinuduhna<br />
Pepèngeté sinartan sih<br />
Tan akarya runtik jro tyasing pra amba</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">101.   Kalamun dadya andhahan<br />
Waged mapanaken dhiri<br />
Weruh ing rèh myang pranatan<br />
Tan trunyak-trunyuk nglingsemi<br />
Nging manis amrak-ati<br />
Kinasih maring priyagung<br />
Setya dhateng bebahan<br />
Marmané dèn pitadosi<br />
Pinitaya tinresnan déning bendara </span></p>
<p><span style="font-size:medium;">102. Tumindak kang nuju prana<br />
Tulus dènnya anglampahi<br />
Nora mung lamis kéwala<br />
Sapawingking ngiwi-iwi<br />
Batos ngrantam bilahi<br />
Ngrerancang pakaryan slingkuh<br />
Anganggit tembung dora<br />
Kala jiret kang cinawis<br />
Neniwasi kadya upasing taksaka</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">103. Poma sanggya pakaryanta<br />
Tinalesan niat suci<br />
Titis tetes ukaranta<br />
Trus dugèng telenging kalbi<br />
Kadereng sir kang resik<br />
Jujur tinanem sempulur<br />
Éklas lila legawa<br />
Nggresula pan dèn tebihi<br />
Wani ngampah pawekasan nemu bungah</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">104. Kasaénan tan pinétang<br />
Potang tumraping sesami<br />
Nging linampah kanthi bingah<br />
Inganggep kadarman jati<br />
Kang kudu dèn ugemi<br />
Pangalem nora binuru<br />
Karya saé sedyanta<br />
Sumrambah dhateng sadyèki<br />
Lenging nala tan liya mung paramarta</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">105. Watak lamis tinebihna<br />
Sinanantunan burus yekti<br />
Satuhu ingkang kawarna<br />
Wardayanta pindha rukmi<br />
Nora betah sengadi<br />
Bebener ingkang binujung<br />
Lir nuring sasadara<br />
Jro peteng padhang nelahi<br />
Suka tuduh tumrap kang nalisir marga</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">106. Katemenan dèn udiya<br />
Pinracaya sagung janmi<br />
Makarya tinales setya<br />
Kajibah tamtu tinampi<br />
Sanggèn tan dèn sélaki<br />
Suthik cidra colong playu<br />
Milaur tinombokna<br />
Misungsung dhiri pribadi<br />
Ya mangkono watak-wantuning satriya </span></p>
<p><span style="font-size:medium;">107. Mangkono werdi sanyata<br />
Patitising lampahrèki<br />
Nyingkirken sagung ruhara<br />
Kang damel dhuhkitèng kalbi<br />
Sirna dhedheting ratri<br />
Gantya pepajar winantu<br />
Rumantya ri pirena<br />
Karenan rahajeng nuli<br />
Sanggya lapa siningkur tinilar samya</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">P A N G K U R</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">108. Wewarah kang kaping satnya<br />
Tumrap trap-treping lampah puniki<br />
Sarèh samadya pan kudu<br />
Dadya pandoming rasa<br />
Sumarambah olah pikir, tembung, laku<br />
Murih kasampurnanira<br />
Poma samya dipun udi<br />
109. Lamun ngadhepi prakara<br />
Nirlupa kabidhung adrenging karsi<br />
Linimbang-limbang satuhu<br />
Pinikir ingkang prenah<br />
Tundhonipun anteng-antèr kanthi mungkul<br />
Mring panuntuné Hyang Suksma<br />
Ngéntasken sagunging karti<br />
110. Rasa sarèh sirik serah<br />
Dhéngah karya dèn tuntas kanthi rampit<br />
Tan aglis mupus pan lampus<br />
Nging wantun mrantasana<br />
Sinartanan sabar titi tan kasusu<br />
Wijang rantasing ubaya<br />
Kapengkok tan mbalénjani</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">111. Tan gampil semplah myang wegah<br />
Sungkan kesèd luhung tinilar sami<br />
Sanggya reruweting laku<br />
Dèn dhepi kanthi bingah<br />
Nukulaken rasa sreg sajroning kalbu<br />
Dadya daya kang santosa<br />
Piguna temah ngrampungi</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">112. Pamikir aywa dèn peksa<br />
Anglangkungi murwating nalarèki<br />
Kamot kinemat pan saguh<br />
Momot sagung ruhara<br />
Pangrantamé salir pakéwuh tan mingkuh<br />
Kanthi sarèh dipun sangga<br />
Ènthèng jro nalar lan budi</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">113. Lamun kamu ngangsa-angsa<br />
Kuyang nggènnya gupuh nggayuh pradani<br />
Nguntar-untar hardanipun<br />
Nanging ingkang jinangka<br />
Nora netes kang pinanggih namung lempung<br />
Kacaryan datan kaduman<br />
Wasna kuciwa hudmani</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">114. Nora waspadèng wisata<br />
Datan mulur agé-agé mrepegi<br />
Dhawah wisayaning satru<br />
Jiniret tanpa daya<br />
Gung prayogi manah sarèh dipun émut<br />
Wikan dhumateng wasyasat<br />
Wismaya mamrih basuki</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">115. Pamikir ingkang kabranang<br />
Sring akarya pikurihaning sami<br />
Luhung pakeken kang agung<br />
Sesumber king Hyang Suksma<br />
Cinepengan kanthi kenceng jroning kalbu<br />
Nenuntun gesang pakena<br />
Nugraha mangrèh hastuti </span></p>
<p><span style="font-size:medium;">116. Tembung sarèh dèn kekuca<br />
Aywa kongsi nengenken waton muni<br />
Tan karya tabeting tatu<br />
Manjing tumrah gung jalma<br />
Dèn upaya ukara marganing sarju<br />
Sirna sedyaning sulaya<br />
Pan ayem tentrem piniji</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">117. Dyan pinitenah ing liyan<br />
Nora males sagung piawon sami<br />
Tinampi éklas tan rengu<br />
Sak serik kang akarya<br />
Pinujèkna dimèn tebih king bebendu<br />
Uning maring kaleresan<br />
Tuk pitedahing Hyang Widi</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">118. Tembung cidra siningkiran<br />
Ukaranta pepisuh dipun sirik<br />
Kang temen miwah kang burus<br />
Tumus dugèng wardaya<br />
Pangèsthinya bebener ingkang tinuju<br />
Sanggya prasida tinampa<br />
Kanthi puja pangastuti</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">119. Laku sarèh tan gegabah<br />
Gegondhélan mring gegyan wasitadi<br />
Gibanta tinrap kang patut<br />
Mirid rèhing Sampurna<br />
Histanira sumingkir saking bebendu<br />
Nging karya harjaning jalma<br />
Mrabawa hayuning bumi</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">120. Ywa macangkrama piala<br />
Sagung laku tinebih saking tapi<br />
Sannya muhung tujèng luhur<br />
Angudi kasaénan<br />
Sabar sarèh kang lepat pinaring ampun<br />
Tinuntun mring kaleresan<br />
Raras sadarum kaèsthi</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">121. Lumaris pan sarwi mapan<br />
Nora waton sumanggem dèn antepi<br />
Cepet kalakyan binujung<br />
Tilar waspadèng gata<br />
Pikolèhé datan sanès raos getun<br />
Luhung tinata sedyanta<br />
Pinethik amigunani</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">122. Ngraosna sagunging rasa<br />
Mung kéwala samadya angresepi<br />
Rasanta aywa kaladuk<br />
Yèn bungah ngélingana<br />
Kasusahan pan asring dugi nyenyaru<br />
Mangkono menawa béla<br />
Émut gambiraning ati</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">123. Senenga mring samubarang<br />
Waspadakna aywa sengsem kepati<br />
Supaya tan nganti wuru<br />
Nilarken kaprayitnan<br />
Damel lupa mring kautaman sadyèku<br />
Kapéncut nora rinasa<br />
Kalépyan ugi tan risi</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">124. Déné kosok-wangsulira<br />
Lamun sengit gethingnya dèn watesi<br />
Tan ngigit-igit linangkung<br />
Mrih tan niksa wardaya<br />
Pan mangsané mbutuhken tan wirang sinu<br />
Wolak-waliking gitaya<br />
Binenci pan dèn kangeni</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">125. Olah pikir pan samadya<br />
Tan pineksa lwih abot dèn momoti<br />
Wèh saharsa kang satuhu<br />
Sinèlèhna yèn awrat<br />
mBaka sithik wijang-wijang dipun rampung<br />
Angkaten ingkang kuwawa<br />
Temah wèt gesang puniki</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">126. Andon gita kang pasaja<br />
Nora medhar kandha datanpa werdi<br />
Pinurih emating tembung<br />
Piguna pinitaya<br />
Pangastawa ingucapna ingkang cukup<br />
Tan perlu linangkungana<br />
Kanyatan ingkang dèn udi</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">127. Srengena ingkang marlupa<br />
Datan nilar tata parama becik<br />
Sinuprih kang laku kliru<br />
Wangsul jatining marga<br />
Aywa nyimpen panas-branan jroning kalbu<br />
Tembung péling mung samadya<br />
Kliwatan aneniwasi</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">128. Déné tindak apracura<br />
Puruhita nuladha satriyadi<br />
Samadya nora kaburu<br />
Nanging tan ngénak-énak<br />
Dèn jumbuhna kalawan apa kang perlu<br />
Ngangsa datan anguntungna<br />
Tan cukat tinilar kèri </span></p>
<p><span style="font-size:medium;">129. Tingkah-lampah sakadarnya<br />
Tinarbuka ngaksama ingkang sisip<br />
Émut mring ringkihing manu<br />
Amung titah walaka<br />
Lamun supé waged lumaksita klèntu<br />
Dyan lepat tan kanggep lumrah<br />
Waskitha amawas dhiri</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">130. Watak pamèr sumimpanga<br />
Nora mongkog mring éraming sesami<br />
Kasugyan datan lestantun<br />
Kabisan arsa muspra<br />
Panguwasa namung sawatawis taun<br />
Tan wènten ingkang abadya<br />
Poma ywa umbag sayekti</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">131. Kumèrèn asoring rasa<br />
Mélik unggul pinunjul king sadyèki<br />
Lamun nyenyalad ing kayun<br />
Kadya anelahana<br />
Sambartaka sumirat senen kekuwung<br />
Nanging sadaya tan makna<br />
Sakedhap pan musna sami</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">132. Langkung prayogi samadya<br />
Lenging prana tumindak mrih basuki<br />
Lila legawa winantu<br />
Lumingsir saking hawa<br />
Lamlam nala lumuyut sagunging napsu<br />
Lembita lampah utama<br />
Linumat jroning pambudi</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">133. Poma pacah tinuruta<br />
Pacalané kanthi meneping ati<br />
Pranawa nulya maujud<br />
Prayitna ing satitah<br />
Paran-paran parama tyasih tinuju<br />
Parma kang bakal kadarbya<br />
Pacondhang pan dèn tebihi</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">134. Ruruhing rasa respatya<br />
Rerangkèné raras rinasuk ririh<br />
Rurah rusra pan riningkus<br />
Riris rumesep ing rah<br />
Rorotunggil rinakit dinadya ramu<br />
Rerenggané rasararja<br />
Rerem rumaket retnani</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">P U C U N G</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">136. Kaping pitu sumrap mring kang adi luhung<br />
Sagung kaéndahan<br />
Kang pinaringken Hyang Widi<br />
Dèn resepna anèng teleng manahira</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">137. Tanem tuwuh sumrambah sato sadarum<br />
Malih pra manusa<br />
Miwah saisiné bumi<br />
Kanthi wijang pinaringan kaluwihan</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">138. Kabèh iku wus kinanthèn mring Hyang Agung<br />
Salir wewatekan<br />
Wèh resep sawiji-wiji<br />
Kawruhana ywa nganti kadamel ura</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">139. Lamun kamu nggatosken ingkang satuhu<br />
Salir kanugrahan<br />
Winiraos kraos èdi<br />
Temah nala ening kadereng memuja </span></p>
<p><span style="font-size:medium;">140. Gesang namung lumingsir jroning sapangu<br />
Aywa tanpa tanja<br />
Kélangan ingkang pangaji<br />
Silar rasa, datan wruh rèhing Hyang Suksma</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">141. Gung pepacuh tinungkulna ingkang mungkul<br />
Dimèn uningaa<br />
Pangaosji mangénjali<br />
Ywa rinisak wit adrenging hardanira</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">142. Déné manu minangka punjering suluh<br />
Langkung kagunannya<br />
Tinitah kanthi linuwih<br />
Rasa budya tembung lampah éndah guna</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">143. Jagad agung muwus mulyaning Pukulun<br />
Lamun dèn eningna<br />
Kawuryan genging sih kang wi<br />
Karya nala ayem tentrem srah sadrema</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">144. Raos wardu asung warti kusung-kusung<br />
Swawi samya yitna<br />
Kadarman tuking basuki<br />
Datan liya Ingkang Akarya Bawana </span></p>
<p><span style="font-size:medium;">145. Kang maujud sanggya kasunyatan misud<br />
Luhuring Hyang Suksma<br />
Gung sihé tansah ngopèni<br />
Kapranata patitis ing sapangrèhnya</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">146. Pan aturut mring sadya karsèng Pukulun<br />
Éndah tebanira<br />
Nenuntun titah maniwi<br />
Angabektya lir péndah sang muniwara</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">147. Gung sasangkul gesang madyèng alam satu<br />
Tan ana manasya<br />
Lamun maneseb astuti<br />
Langkung adya Hyang Suksma manadukara</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">148. Lambak tuhu manjing manunggil Hyang Luhur<br />
Temah angraosna<br />
Ayem tentrem lawan èdi<br />
Kasirnakna sanggya lapa jroning nala</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">149. Aywa klèntu mrawasa larasing kidung<br />
Gitayèng bawana<br />
Nyenyekar sagung harjanti<br />
Lamun risak tan kena tinukar arta</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">150. Andon wuwus poma dèn udi kang alus<br />
Éndah munggwing prana<br />
Pinireng ngelam-elami<br />
Amranani karya asreping angkara</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">151. Tembung saru ywa sami dipun geguru<br />
Nyirnakken prabawa<br />
Miwah pangajining dhiri<br />
Damel camah rinèméh sarta winada</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">152. Béda lamun mrasudi lésan lir tatur<br />
Nora mung rirangga<br />
Nging yekti tumusing ati<br />
Tutur èdi mijil king telenging rasa </span></p>
<p><span style="font-size:medium;">153. Pan sadyèku nyingkirken manah kang rengu<br />
Nyaketken nugraha<br />
Tumanduk dhateng sesami<br />
Kang mangkono upayanen aywa kemba</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">154. Kanthi tulus pikir dèn ulir kang lurus<br />
Ywa ngantya sumimpang<br />
Saking margining utami<br />
Pinuntua murih wèh harjaning jana</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">155. Dèn talusur talesih memet tan kuwur<br />
Ingkang sarwa adya<br />
Miling dadi nering budi<br />
Manah sotya sumingkir saking piala</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">156. Jroning samun becik manungku nenuwun<br />
Kalis lelamunan<br />
Ngrerantam kang mbilaèni<br />
Pilangbara meleng maring rèh utama</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">157. Nering kalbu prenahna tan nganti kliru<br />
Mikir kang prayoga<br />
Pijinen barang kang èdi<br />
Tumusira raras rerem jro wardaya</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">158. Among wantu marmané trep traping laku<br />
Raras yèn rinasa<br />
Éndah kalamun kaèksi<br />
Samudaya badhé tansah nuju prana</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">159. Tindak-tanduk dèn udi supaya mathuk<br />
Jumbuh myang kahanan<br />
Sarwa-sarwi katon pèni<br />
Kawistara titis lantip olah kridha</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">160. Aja tambuh waspadakna amrih weruh<br />
Sabarang kang makna<br />
Pilihen ingkang taliti<br />
Singkirana apus kramaning panggodha</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">161. Budi sadu katitik sajroning laku<br />
Patrap kang utama<br />
Iku cihnaning pangerti<br />
Piniliha mawèh harjanta nugraha</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">162. Bekti lulut ngarsaning Hu pan aturut<br />
Uning mring karsanta<br />
Tan mbadal sagung karsèki<br />
Lega-lila kéntar nut ing sapangrèhNya</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">163. Yèn pinesu jiwa raga myang bebayu<br />
Bisa dinayanan<br />
Ing panguwaosing Bathari<br />
Pinaringan aji jaya kawijayan</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">164. Kang dèn bujung sanès atosing bebalung<br />
Miwah wuletira<br />
Kulit daging amrih sekti<br />
Paribasan tan tedhas lamun jinara</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">165. Bisa larut nyawiji kumepyur pulut<br />
Kalayan Hyang Suksma<br />
Tan ana ginggang samreki<br />
Satindaknya namung nut ingkang pinancya</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">166. Tan kumrungsung kasesa dadya linangkung<br />
mBebujung karosan<br />
Nanging nyingkur Hyang Pramèsthi<br />
Yèn mangkana sumimpang kesasar marga</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">167. Kang ginayuh jugar wigar nora tuwuh<br />
Ura ngambra-ambra<br />
Pangèsthiné salah dadi<br />
Kawruh mentah datan éca dipun tedha </span></p>
<p><span style="font-size:medium;">168. Kabèh iku pepacuh ingkang satuhu<br />
Éman dèn tilarna<br />
Milaur dipun prasudi<br />
Dèn èstokna dadya darma kang utama</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">D U R M A</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">169. Apa baya wewarah kang kaping astha<br />
Brataning wong nenepi<br />
Laku angupaya<br />
Mustikaning manuswa<br />
Supados amunpangati<br />
Ing samudaya<br />
Ywa muspra tanpa werdi</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">170. Atetarak tan muhung ing kalairan<br />
Cegah dhahar lan guling<br />
Pasa lan aderma<br />
Tlatèn maring agama<br />
Nging ati tan dèn rawati<br />
Pan nora tanja<br />
Sami kadi tyang pingging</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">171. Sesongaran pamèr darbya kaluwihan<br />
Kaya tan ana malih<br />
Janma ingkang padha<br />
Tandhing lan kabisannya<br />
Angrèmèhken mring sesami<br />
Dadi tan guna<br />
Ngrasuk maring agami<br />
172. Jangkepira manungku maring Jawata<br />
Kathah kang dipun sirik<br />
Nora rupa boga<br />
Dudu pranata puja<br />
Nanging sagung lampah sisip<br />
Dipun tilarna<br />
Puniku wèh hastuti </span></p>
<p><span style="font-size:medium;">173. Nadyan rupak prananira dèn wiyarna<br />
Nora cupet ing budi<br />
Nututi candhala<br />
Nurut hardaning hawa<br />
Nerak sarak tanpa isin<br />
Nir ing kayitnan<br />
Nalisir nyimpang margi</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">174. Pepénginan makantar-kantar angrebda<br />
Poma dèn kemudhèni<br />
Pinekak ywa ndadra<br />
Pinuntu kanthi lamba<br />
Pepacuh myang wasitadi<br />
Pakekenira<br />
Pan nuntun laksitèki</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">175. Tindak mblasar atetawa kanikmatan<br />
Tumrap kang tan udani<br />
Tumama ing karsa<br />
Temah kayungyun godha<br />
Tan kuwagang anyingkiri<br />
Trékah sulaya<br />
Tundhoné dadya tuni</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">176. Siluk rumpil ngambah margi kaleresan<br />
Sasat tan ana gampil<br />
Satuhu ing budya<br />
Sasmita dèn tilingna<br />
Sinartan antebing pikir<br />
Sirik piala<br />
Sumenggah hardèng karsi</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">177. Kabèh ika kalakyan lamun dèn udya<br />
Kanthi tlatèn taliti<br />
Kineker jro nala<br />
Kinemat ingecakna<br />
Kaprasudi dipun gladhi<br />
Kridhaning suksma<br />
Karèh nut ing prayogi</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">178. Dèn gegulang pamardi ingkang utama<br />
Datan pegat martapi<br />
Dyan awrat sinangga<br />
Dipun embat wardaya<br />
Déné yèn wus dèn antepi<br />
Dadya kuwawa<br />
Daryana gung utami</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">179. Lamun léna nilaraken kaprayitnan<br />
Lumuh macala kapti<br />
Lali pariwara<br />
Lelumban madyèngkara<br />
Léngah enering paniwi<br />
Lampah sulaya<br />
Lalis datanpa werdi</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">180. Muja tapa atetarak durlaksana<br />
Mungkurken sagung yogi<br />
Meleng ing karsanta<br />
Manekung pancadriya<br />
Manunggil karsèng Hyang Widi<br />
Mat kautaman<br />
Mulung myang kang pinanci</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">181. Ingkang lagya ginadhuhan pangawasa<br />
Nilarna watak dhiri<br />
Milaur prasaja<br />
Tan ngendhakken sasama<br />
Nyingkiri tumindak sisip<br />
Wisésanira<br />
Nora kanggé ngakali</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">182. Tinahena salir pikir tan pakena<br />
Miwah sir kang nalisir<br />
Poma dèn cegaha<br />
Ywa jinarken ngrembaka<br />
Yèn kadhung amemalahi<br />
Tan gampil mendha<br />
Lir nyirep bagaspati</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">183. Pepénginan ngangah-angah ner kasugyan<br />
Nyalad adrenging karsi<br />
Tan ana warana<br />
Nyenyingget krodhanira<br />
Temah alepas kendhali<br />
Binandhang tebya<br />
Sir wangsul datan wani</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">184. Donya brana myang arta asring misésa<br />
Ngrèh manu dados abdi<br />
Lamun dèn turuta<br />
mBebudhak sakarepnya<br />
Ngicalken prayitnèng budi<br />
Dadya kethaha<br />
Lingsem tinilar sami</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">185. Wit hartaka asih darma waged musna<br />
Tegel maring pepati<br />
Pitenah deksura<br />
Paéka masang kala<br />
Wus tan ngéman sapadhèki<br />
Uger panjangka<br />
Kasil ginayuh yekti</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">186. Ya mangkana watak winengku kamurkan<br />
Gegyan kang dèn ugemi<br />
Tan sipat prawira<br />
Lumuh wyataning dwija<br />
Pepoyan kang dèn antepi<br />
Langkung kuncara<br />
Mimpang wang kawon janmi</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">187. Lamun donya dadya punjer atinira<br />
Sinembah kadya Gusti<br />
Wlasarsa pan muspra<br />
Asih nora kadarbya<br />
Tegel roganing sesami<br />
Lampah daksiya<br />
Nguber mulyaning dhiri</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">188. Datan lepat wasitaning Hyang Indriya<br />
Paring tuduh mring janmi<br />
Kacaryan hartana<br />
Wewijining candhala<br />
Damel risaking pamardi<br />
Pan dadya ura<br />
Jugar tatanirèki</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">189. Yèn ketaman branta ngempalaken brana<br />
Wuru tetandho rukmi<br />
Angles wit kasmaran<br />
Kasulistyaning sandhangan<br />
Supé myang leresing margi<br />
Dadya kantaka<br />
Lamun panggayuh tuni </span></p>
<p><span style="font-size:medium;">190. Samubarang kaudi cekap samurwat<br />
Dé pikantuk nglangkungi<br />
Swawi tinampia<br />
Nugrahaning Jawata<br />
Loma lila mitulungi<br />
Kang kacingkrangan<br />
Ywa nyimpen manah cethil</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">191. Poma-poma aywa tilar kautaman<br />
Nggegulang sasmitadi<br />
Dohna kadurjanan<br />
Temen rèh kaprawiran<br />
Tinangsulan ing tyasrèki<br />
Aywa dèn culna<br />
Bundhelen kang permati</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">192. Aywa nyimpang dedalan maring pepadhang<br />
Dyan ciyut sukar rumpil<br />
Dipun tlatènana<br />
Kinanthèn sabar drana<br />
Supayantuk kang kaèsthi<br />
Mrih tan kuciwa<br />
Pinegat tan wruh margi</span></p>
<p><span style="font-size:medium;"> MEGATRUH</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">193. Marma iki kaping nawaning pepacuh<br />
Mirid wedhar rasa jati<br />
Mijil saking tyas manekung<br />
Manungku ngarsaning Widi<br />
Manjing manunggil Hyang Katong</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">194. Kang pangaji munggwing gesang kang satuhu<br />
Macala suksma kaèsthi<br />
Pinurih karuh myang tuduh<br />
Mring punjering jasadrèki<br />
Uninga jatining Manon</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">195. Aywa kongsi darbé nétra tan andulu<br />
Tuk wijiling suksma jati<br />
Sangkan paran nora weruh<br />
Temah ical nering kapti<br />
Lumaksana tanpa waton</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">196. Wasitadi wineca dwija rumuhun<br />
Nélakna kahanan janmi<br />
Kanthi tetanya lir tambuh<br />
Wicalen titah kang ngèksi<br />
Miwah kang gesang sayektos</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">197. Dèn wangsuli apatitis miwah jujur<br />
Kahana ingkang sayekti<br />
Tyang wuta kathah linangkung<br />
Makaten ugi kang lalis<br />
Klayan kang urip kinaot</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">198. Apan janmi nadyan melèk socanipun<br />
Ananging boten udani<br />
Aosing gesang satuhu<br />
Asor prabawaning budi<br />
Acecanuk nora tinon</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">199. Iku kadi pasemoné titah blilu<br />
Ingkang suthik aningali<br />
Ismayaning Hyang Ma Agung<br />
Isin miyat urip jati<br />
Ilang lumuyuting batos</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">200. Nenggih sami klayan jana karan layu<br />
Nadyan tata wadhag urip<br />
Nanging datan wikan ilmu<br />
Nasar anggènnya lumaris<br />
Nora béda kadya layon</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">201. Urip jati kudu kinanthènan kawruh<br />
Uninga jatining urip<br />
Upami lirwa binuru<br />
Uwal king jejering janmi<br />
Uwas tumraping lelakon</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">202. Kasmaran mring pepuntoning sanggya laku<br />
Kadidéné tèsing warih<br />
Kinempal myang asalipun<br />
Kumeplas manjing jaladri<br />
Kekalihnya luluh winor</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">203. Suksma kéntir ngenut jantraning Pukulun<br />
Sumarah pasrah tan banggi<br />
Sirna pepénginanipun<br />
Sumuyut wetah sadyèki<br />
Sumilak dugèng pangampon</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">204. Olah batin pan tilar sesuker sagung<br />
Osiking tyas mung nyawiji<br />
Manunggil klayan Hyang Agung<br />
Memet rinasuk sesuci<br />
Mrasudi puji kang twajoh</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">205. Neng samadi lelana lebeting anung<br />
Nilarna rupeking pikir<br />
Ning nering suksma sumusup<br />
Nenungku niat mratapi<br />
Nir sanggya sedya piawon</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">206. Tan angudi kuncara pamurih kasub<br />
Tatasing puja siningid<br />
Tinutup korining napsu<br />
Trékah léngah dèn singkiri<br />
Tulus numusi kang anon</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">207. Ngarsèng Widi dhéngah lampah sarwi katur<br />
Tan wènten ingkang sinelip<br />
Sagung prasida kadulu<br />
Ginelar wijang katawis<br />
Losna sadarum sumaos</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">208. Aywa nganti darbé raos wus linangkung<br />
Nindakken kasucèn yekti<br />
Kawentar buntasing kawruh<br />
Lepat saking lampah sisip<br />
Ngarsaning Hu andhap-asor</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">209. Gung prayogi kanthi manasya dhedheku<br />
Rumaos dèrèng pinanggih<br />
Sampurnaning tata-laku<br />
Temah kadereng mrasudi<br />
Minta apuraning Manon</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">210. Sembah bekti kinanthènan manah wutuh<br />
Iswara cinepeng sami<br />
Hastungkara ingkang mungkul<br />
Wèh tentrem myang hasastani<br />
Asmaralaya cinadhong</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">211. Dipun èsthi tresna asih mring sadarum<br />
Lir tumrap diri pribadi<br />
Samubarang dipun émut<br />
Tinepakna sarirèki<br />
Temah tumindak tan waton</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">212. Mring sesami nala kasengsem sung asih<br />
Tan remen miruda janmi<br />
Punapa malih nyenyaru<br />
Akarya tabeting ati<br />
Ywa damel asanès wirong</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">213. Lamun uning manuswa gesang tan patut<br />
Bebasan pinanggang hagni<br />
Nyanggi bebahaning laku<br />
Dèn éklasna suka warih<br />
Paring asrep mring kang ngorong<br />
214. Winigati ingkang mbetahken pitulung<br />
Sasagednya dèn jurungi<br />
Wirya paring timbang nyuwun<br />
Damel wikaraning kapti<br />
Sung awanda myang kang éwoh</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">215. Yèn angèksi wakala kang lagi nempuh<br />
Nora merem tan preduli<br />
Nanging legawa misungsung<br />
Pinurih awinda gingsir<br />
Wèh wiryawan kang prihatos</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">216. Udani mring roga-yogi awrat lalun<br />
Pan arsa asyah ngrerujit<br />
Kanthi wikrama wèh lipur<br />
Awicarita binangkit<br />
Rahajeng linepat régoh</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">217. Nora sengit tumanduk tumrah kang klintu<br />
Asih rumangkang jro kalbi<br />
Lila ngaksama atulus<br />
Seserik binuwang tebih<br />
Winengku sucining batos</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">218. Manah drengki tan winales dimèn tatu<br />
Nging binayar tindak becik<br />
Winungkus pangaksama gung<br />
Sinupèkna nadyan rungsit<br />
Pan mesgul datan sumiwo</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">219. Dipun èsthi bisa kamot jroning kalbu<br />
Gumelar kadya jaladri<br />
Nadyan bengawan sadyèku<br />
Lumintir mili ngebeki<br />
Tan pisan-pisan arsa rob</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">220. Tanpa tepi nora jajag lebetipun<br />
Momot sagunging prakawis<br />
Sabarang kawrat tan mingkuh<br />
Rinendhem madyaning warih<br />
Nora nggresah datan kisroh<br />
221. Ya kadyèki prana aywa gampil pugut<br />
Mupus kalamun ngadhepi<br />
Bebahan awrat linangkung<br />
Lir langkap pinenthang tuni<br />
Lepat tan ngéntasken gatos</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">222. Angadhepi manéka trékahing manu<br />
Miwah wuwus kang nyakiti<br />
Pamigunanipun satru<br />
Pinggala pangucap rasmi<br />
Dharana rinaswa kamot</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">223. Dèn tebihi watak mrahat péndah margu<br />
Sereng-buteng lir tyang pingging<br />
Dharaka sinantun puguh<br />
Murcita ingkang pinanggih<br />
Luhung matirta waspaos</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">224. Janma dhikih asring kathah godhanipun<br />
Tilar rasikaning ati<br />
Gung rusid minangka pangkur<br />
Tan panggah megeng karsèki<br />
Radyalpa ngengurung raos</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">225. Rismarini pinanggya anèng Pukulun<br />
Tumrap kang maratuka Ji<br />
Kanthi tlatèn dèn maraup<br />
Pujinira ruma amrik<br />
Dadya pangabekti yektos </span></p>
<p><span style="font-size:medium;">226. Kadya rawi suka tuduh padhangipun<br />
Narbuka dhedheting ratri<br />
Sanggya rastala mataun<br />
Trawaca tan ana kèri<br />
Makaten tiyang ngabektos</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">227. Ganaresi ingkang ajumeneng ratu<br />
Nggegurua pangrèh aji<br />
Taksaka lit wisa manjur<br />
Aywa sumelang tan dhaning<br />
Lir tatur kumambang abyor</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">M A S K U M A M B A N G</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">228. Lhah puniki pawingkingipun pamardi<br />
Kang kaping sadasa<br />
Jangkep piwucal utami<br />
Ywa nganti sinélakana</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">229. Pungun-pungun kalamun dèrèng udani<br />
Kuwatos miwah was<br />
Tanpa kumandel ing Widi<br />
Nora wruh keplasing suksma</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">230. Titi wanci wangsul mring sangkanirèki<br />
Mesthi bakal teka<br />
Nora kena dèn sélaki<br />
Poma tan miris ing nala</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">231. Yapwan janmi tan mawastu rèhing Gusti<br />
Yekti dadya susah<br />
Sang Mahasasa nyarangi<br />
Yamani mahèr yitmanya</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">232. Lamun prapti titi wanci kang pinasthi<br />
Kodheng jroning rahsa<br />
Yojana tan uning sami<br />
Awinda nering panjangka</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">233. Janma pingging talompé ngeningken gati<br />
Kikising agesang<br />
Tumrahing titah sadyèki<br />
Temah nguja hardèng karsa</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">234. Gumarangsang kasukan dipun turuti<br />
Mumpung maksih pana<br />
Plethèking sang bagaspati<br />
Tan nyaruwé yamaloka</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">235. Tan kayaa yatma madyèng jagad mangkin<br />
Nyarwètèh lampahnya<br />
Mahara anyakrawati<br />
Puguh kasupèn Hyang Suksma</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">236. Yèn mangkana lirwa mring swarga sayekti<br />
Mbebujung kadonyan<br />
Lupa paraning dumadi<br />
Kasasar tan manggih tarsa</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">237. Nanging janmi kang sengsem yogasamawi<br />
Dharannya tumata<br />
Mraharana manah suci<br />
Sinung pangerti utama</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">238. Kanthi wijang wijiling tedah suyati<br />
Yadya repah raga<br />
Wijaya mangrèh hastuti<br />
Rasmana karya raharja</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">239. Karuh maring sangkan paraning dumadi<br />
Tinitah Hyang Suksma<br />
Sumbering sadya darmadi<br />
Loka paleremaning suksma</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">240. Lamun murcat tan tambuh paranirèki<br />
Rusak raganira<br />
Yitma méntar gya maniwi<br />
Wangsul sangkaning yudana</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">241. Nora miris ywan Sang Widhitusdha nimbali<br />
Cukup sangunira<br />
Sinartanan darma bekti<br />
Mituhu sanggya karsanta </span></p>
<p><span style="font-size:medium;">242. Trusing ati widhwanta lila tinampi<br />
Larakung linepat<br />
Wit luding laris pinasthi<br />
Wilapwa tinilar tebya</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">243. Sihing Widhi dadya wayira pangaji<br />
Kenceng cinepengan<br />
Pinangka wot ingkang dyapi<br />
Tumuju lokabuwana</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">244. Dipun ening ngener lukikaning Gusti<br />
Nyawiji sedyanta<br />
Tan malang tumolèh margi<br />
Nyapih sagunging angkara</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">245. Wus nyawiji manjing jro jatining waji<br />
Uwal king walitya<br />
Ngalindhih krenteg nalisir<br />
Dumoh saking sanggya dama<br />
246. Kanthi éling manunggil klayan Hyang Rawi<br />
Suméndhé sadrema<br />
Sumèlèh pasrah karsa-Ji<br />
Cinadhang papan diwala<br />
247. Janma bekti winengku wuyuting rati<br />
Sinung panggraita<br />
Landhep nilingken pamisik<br />
Temah wruh mring pepancènnya</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">248. Pan patitis kamuksanira udani<br />
Dyan nora jumawa<br />
Rumaos darbé pangerti<br />
Nging miling rèhing Jawata</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">249. Nora samar mring pepesthèn kang dumadi<br />
Pepancèning suksma<br />
Ingkang tinamtu ing nguni<br />
Weruh titi mangsanira</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">250. Yèn wus dugi kikising gesang puniki<br />
Wangsul mring sangkannya<br />
Sang Widhitusdha nimbali<br />
Ywa tidha-tidha nglenggana<br />
251. Pan Hyang Widi badhé apeparing gati<br />
Minangka pratandha<br />
Kekeran pesthining janmi<br />
Pinurih samya samekta</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">252. Nora kénging puguh mirong karsèng Gusti<br />
Nyahak mring karsanta<br />
Nguman-uman kang pinaring<br />
Tan narimah wilasa-Nya</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">253. Luhung sami tiniling ingkang winisik<br />
Temahan trawaca<br />
Kala-mangsa kang pinasthi<br />
Apan samya kawruhana </span></p>
<p><span style="font-size:medium;">254. Yèn wus dugi titikan praptaning wanci<br />
Swawi cumadhanga<br />
Ywa manesel gesangrèki<br />
Sampun cekap lampahira</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">255. Purnèng anggit wilapakalangyan werdi<br />
Tujuning panjangka<br />
Tan sanès amigunani<br />
Janma kang munggwing rastala </span></p>
<br />  <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/gocomments/piwulang.wordpress.com/109/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/comments/piwulang.wordpress.com/109/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/godelicious/piwulang.wordpress.com/109/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/delicious/piwulang.wordpress.com/109/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/gofacebook/piwulang.wordpress.com/109/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/facebook/piwulang.wordpress.com/109/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/gotwitter/piwulang.wordpress.com/109/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/twitter/piwulang.wordpress.com/109/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/gostumble/piwulang.wordpress.com/109/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/stumble/piwulang.wordpress.com/109/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/godigg/piwulang.wordpress.com/109/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/digg/piwulang.wordpress.com/109/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/goreddit/piwulang.wordpress.com/109/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/reddit/piwulang.wordpress.com/109/" /></a> <img alt="" border="0" src="http://stats.wordpress.com/b.gif?host=piwulang.wordpress.com&amp;blog=10680135&amp;post=109&amp;subd=piwulang&amp;ref=&amp;feed=1" width="1" height="1" />]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://piwulang.wordpress.com/2009/12/05/r-a-s-a-j-a-t-i/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
	
		<media:content url="http://1.gravatar.com/avatar/1e3a7581f0e1db873c3787524cfb33ce?s=96&#38;d=identicon&#38;r=G" medium="image">
			<media:title type="html">piwulang</media:title>
		</media:content>
	</item>
		<item>
		<title>RAMALAN JOYO BOYO</title>
		<link>http://piwulang.wordpress.com/2009/12/05/ramalan-joyo-boyo/</link>
		<comments>http://piwulang.wordpress.com/2009/12/05/ramalan-joyo-boyo/#comments</comments>
		<pubDate>Sat, 05 Dec 2009 05:12:44 +0000</pubDate>
		<dc:creator>piwulang</dc:creator>
				<category><![CDATA[Renungan]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://piwulang.wordpress.com/?p=106</guid>
		<description><![CDATA[Asmaradana Kitab Musarar inganggit Duk Sang Prabu Jayabaya Ing Kediri kedhatone Ratu agagah prakosa Tan ana kang malanga Parang muka samya teluk Pan sami ajrih sedaya. Milane sinungan sakti Bathara Wisnu punika Anitis ana ing kene Ing Sang Prabu Jayabaya Nalikane mangkana Pan jumeneng Ratu Agung Abala para Narendra. Wusnya mangkana winarni Lami-lami apeputra Jalu [...]<img alt="" border="0" src="http://stats.wordpress.com/b.gif?host=piwulang.wordpress.com&amp;blog=10680135&amp;post=106&amp;subd=piwulang&amp;ref=&amp;feed=1" width="1" height="1" />]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><strong>Asmaradana</strong></p>
<p>Kitab Musarar inganggit<br />
Duk Sang Prabu Jayabaya<br />
Ing Kediri kedhatone<br />
Ratu agagah prakosa<br />
Tan ana kang malanga<br />
Parang muka samya teluk<br />
Pan sami ajrih sedaya.</p>
<p>Milane sinungan sakti<br />
Bathara Wisnu punika<br />
Anitis ana ing kene<br />
Ing Sang Prabu Jayabaya<br />
Nalikane mangkana<br />
Pan jumeneng Ratu Agung<br />
Abala para Narendra.</p>
<p>Wusnya mangkana winarni<br />
Lami-lami apeputra<br />
Jalu apekik putrane<br />
Apanta sampun diwasa<br />
Ingadekan raja<br />
Pagedhongan tanahipun<br />
Langkung arja kang nagara.</p>
<p>Maksihe bapa anenggih<br />
Langkung suka ingkang rama<br />
Sang Prabu Jayabayane<br />
Duk samana cinarita<br />
Pan arsa katamiyan<br />
Raja Pandhita saking Rum<br />
Nama Sultan Maolana.</p>
<p>Ngali Samsujen kang nami<br />
Sapraptane sinambrama<br />
Kalawan pangabektine<br />
Kalangkung sinuba suba<br />
Rehning tamiyan raja<br />
Lan seje jinis puniku<br />
Wenang lamun ngurmatana.</p>
<p>Wus lengah atata sami<br />
Nuli wau angandika<br />
Jeng Sultan Ngali Samsujen<br />
“Heh Sang Prabu Jayabaya<br />
Tatkalane ing sireku<br />
Kandhane Kitab Musarar.</p>
<p>Prakara tingkahe nenggih<br />
Kari ping telu lan para<br />
Nuli cupet keprabone<br />
Dene ta nuli sinelan<br />
Liyane teka para”<br />
Sang Prabu lajeng andeku<br />
Wus wikan titah Bathara.</p>
<p>Lajeng angguru sayekti<br />
Sang-a Prabu Jayabaya<br />
Mring Sang raja pandhitane<br />
Rasane Kitab Musarar<br />
Wus tunumlak sadaya<br />
Lan enget wewangenipun<br />
Yen kantun nitis ping tiga.</p>
<p>Benjing pinernahken nenggih<br />
Sang-a Prabu Jayabaya<br />
Aneng sajroning tekene<br />
Ing guru Sang-a Pandhita<br />
Tinilar aneng Kabah<br />
Imam Supingi kang nggadhuh<br />
Kinarya nginggahken kutbah.</p>
<p>Ecis wesi Udharati<br />
Ing tembe ana Molana<br />
Pan cucu Rasul jatine<br />
Alunga mring Tanah Jawa<br />
Nggawa ecis punika<br />
Kinarya dhuwung puniku<br />
Dadi pundhen bekel Jawa.</p>
<p>Raja Pandhita apamit<br />
Musna saking palenggahan<br />
Tan antara ing lamine<br />
Pan wus jangkp ing sewulan<br />
Kondure Sang Pandhita<br />
Kocapa wau Sang Prabu<br />
Animbali ingkang putra.</p>
<p>Tan adangu nulya prapti<br />
Apan ta lajeng binekta<br />
Mring kang rama ing lampahe<br />
Minggah dhateng ardi Padhang<br />
Kang putra lan keng rama<br />
Sakpraptaning ing gunung<br />
Minggah samdyaning arga.</p>
<p>Wonten ta ajar satunggil<br />
Anama Ajar Subrata<br />
Pan arsa methuk lampahe<br />
Mring Sang Prabu Jayabaya<br />
Ratu kang namur lampah<br />
Tur titit Bathara Wisnu<br />
Njalama Prabu Jayabaya.</p>
<p>Dadya Sang Jayabaya ji<br />
Waspada reh samar-samar<br />
Kinawruhan sadurunge<br />
Lakune jagad karana<br />
Tindhake raja-raja<br />
Saturute laku putus<br />
Kalawan gaib sasmita.</p>
<p>Yen Islama kadi nabi<br />
Ri Sang aji Jayabaya<br />
Cengkrameng ardi wus suwe<br />
Apanggih lawan ki Ajar<br />
Ajar ing gunung Padhang<br />
Awindon tapane guntur<br />
Dadi barang kang cinipta.</p>
<p>Gupuh methuk ngacarani<br />
Wus tata denya alenggah<br />
Ajar angundang endhange<br />
Siji nyunggi kang rampadan<br />
Isine warna-warna<br />
Sapta warna kang sesuguh<br />
Kawolu lawan ni endang.</p>
<p>Juwadah kehe satakir<br />
Lan bawang putih satalam<br />
Kembang melathi saconthong<br />
Kalawan getih sapitrah<br />
Lawan kunir sarimpang<br />
Lawan kajar sawit iku<br />
Kang saconthong kembang mojar.</p>
<p>Kawolu endhang sawiji<br />
Ki Ajar pan atur sembah<br />
“Punika sugataningong<br />
Katura dhateng paduka”<br />
Sang Prabu Jayabaya<br />
Awas denira andulu<br />
Sedhet anarik curiga.</p>
<p>Ginoco ki Ajar mati<br />
Endhange tinuweng pejah<br />
Dhuwung sinarungken age<br />
Cantrike sami lumajar<br />
Ajrih dhateng sang nata<br />
Sang Rajaputra gegetun<br />
Mulat solahe kang rama.</p>
<p>Arsa matur putra ajrih<br />
Lajeng kondur sekaliyan<br />
Sapraptanira kedhaton<br />
Pinarak lan ingkang putra<br />
Sumiwi munggweng ngarsa<br />
Angandika Sang-a Prabu<br />
Jayabaya mring kang putra.</p>
<p>“Heh putraningsun ta kaki<br />
Sira wruh solahing Ajar<br />
Iya kang mati dening ngong<br />
Adosa mring guruningwang<br />
Jeng Sultan Maolana<br />
Ngali Samsujen ta iku<br />
Duk maksih sami nom-noman.</p>
<hr size="2" /><strong>Sinom</strong></p>
<p>Pan iku wus winejang<br />
Mring guru Pandhita Ngali<br />
Rasane kitab Musarar<br />
Iya padha lawan mami<br />
Nanging anggelak janji<br />
Cupet lelakoning ratu<br />
Iya ing tanah Jawa<br />
Ingsun pan wus den wangeni<br />
ari loro kaping telune ta ingwang.</p>
<p>Yen wis anitis ping tiga<br />
Nuli ana jaman maning<br />
Liyane panggaweningwang<br />
Apan uwus den wangeni<br />
Mring pandhita ing nguni<br />
Tan kena gingsir ing besuk<br />
Apan Maolana Ngali<br />
Jaman catur semune segara asat.</p>
<p>Mapan iku ing Jenggala<br />
Lawan iya ing Kediri<br />
Ing Singasari Ngurawan<br />
Patang ratu iku maksih<br />
Bubuhan ingsun kaki<br />
Mapan ta durung kaliru<br />
Negarane raharja<br />
Rahayu kang bumi-bumi<br />
Pan wus wenang anggempur kang dora cara .</p>
<p>Ing nalika satus warsa<br />
Rusake negara kaki<br />
Kang ratu patang negara<br />
Nuli salin alam malih<br />
Ingsun nora nduweni<br />
Nora kena milu-milu<br />
Pan ingsun wus pinisah<br />
Lan sedulur bapa kaki<br />
Wus ginaib prenahe panggonan ingwang.</p>
<p>Ana sajroning kekarah<br />
Ing tekene guru mami<br />
Kang nama raja pandhita<br />
Sultan Maolana Ngali<br />
Samsujen iku kaki<br />
Kawruhana ta ing mbesuk<br />
Saturun turunira<br />
Nuli ana jaman maning<br />
Anderpati arane Kalawisesa.</p>
<p>Apan sira linambangan<br />
Sumilir kang naga kentir<br />
Semune liman pepeka<br />
Pejajaran kang negari<br />
Ilang tingkahing becik<br />
Negara kramane suwung<br />
Miwah yudanegara<br />
Nora ana anglabeti<br />
Tan adil satus taun nuli sirna.</p>
<p>Awit perang padha kadang<br />
Dene pametune bumi<br />
Wong cilik pajeke emas<br />
Sawab ingsun den suguhi<br />
Marang si Ajar dhingin<br />
Kunir ta ingsun<br />
Nuli asalin jaman<br />
Majapahit kang nagari<br />
Iya iku Sang-a Prabu Brawijaya.</p>
<p>Jejuluke Sri Narendra<br />
Peparab Sang Rajapati<br />
Dewanata alam ira<br />
Ingaranan Anderpati<br />
Samana apan nenggih<br />
Lamine sedasa windu<br />
Pametuning nagara<br />
Wedale arupa picis<br />
Sawab ingsun den suguhi mring si Ajar.</p>
<p>Juwadah satakir iya<br />
Sima galak semu nenggih<br />
Curiga kethul kang lambang<br />
Sirna salin jaman maning<br />
Tanah Gelagah wangi<br />
Pan ing Demak kithanipun<br />
Kono ana agama<br />
Tetep ingkang amurwani<br />
Ajejuluk Diyati Kalawisaya.</p>
<p>Swidak gangsal taun sirna<br />
Pan jumeneng Ratu adil<br />
Para wali lan pandhita<br />
Sadaya pan samya asih<br />
Pametune wong cilik<br />
Ingkang katur marang Ratu<br />
Rupa picis lan uwang<br />
Sawab ingsun den suguhi<br />
Kembang mlathi mring ki Ajar gunung Padhang.</p>
<p>Kaselak kampuhe bedhah<br />
Kekesahan durung kongsi<br />
Iku lambange dyan sirna<br />
Nuli ana jaman maning<br />
Kalajangga kang nami<br />
Tanah Pajang kuthanipun<br />
Kukume telat Demak<br />
Tan tumurun marang siwi<br />
Tigang dasa enem taun nuli sirna.</p>
<p>Semune lambang Cangkrama<br />
Putung ingkang watang nenggih<br />
Wong ndesa pajege sandhang<br />
Picis ingsun den suguhi<br />
Iya kajar sauwit<br />
Marang si Ajar karuhun<br />
Nuli asalin jaman<br />
Ing Mataram kang nagari<br />
Kalasakti Prabu Anyakrakusumo.</p>
<p>Kinalulutan ing bala<br />
Kuwat prang ratune sugih<br />
Keringan ing nungsa Jawa<br />
Tur iku dadi gegenti<br />
Ajar lan para wali<br />
Ngulama lan para nujum<br />
Miwah para pandhita<br />
Kagelang dadi sawiji<br />
Ratu dibya ambeg adil paramarta.</p>
<p>Sudibya apari krama<br />
Alus sabaranging budi<br />
Wong cilik wadale reyal<br />
Sawab ingsun den suguhi<br />
Arupa bawang putih<br />
Mring ki Ajar iku mau<br />
Jejuluke negara<br />
Ratune ingkang miwiti<br />
Surakarta semune lintang sinipat.</p>
<p>Nuli kembang sempol tanpa<br />
Modin sreban lambang nenggih<br />
Panjenengan kaping papat<br />
Ratune ingkang mekasi<br />
Apan dipun lambangi<br />
Kalpa sru kanaka putung<br />
Satus taun pan sirna<br />
Wit mungsuh sekutuh sami<br />
Nuli ana nakoda dhateng merdagang.</p>
<p>Iya aneng tanah Jawa<br />
Angempek tanah sethithik<br />
Lawas-lawas tumut aprang<br />
Unggul sasolahe nenggih<br />
Kedhep neng tanah Jawi<br />
Wus ngalih jamanireku<br />
Maksih turun Mataram<br />
Jejuluke kang negari<br />
Nyakrawati kadhatone tanah Pajang.</p>
<p>Ratu abala bacingah<br />
Keringan ing nuswa Jawi<br />
Kang miwiti dadi raja<br />
Jejuluke Layon Keli<br />
Semu satriya brangti<br />
Iya nuli salin ratu<br />
Jejuluke sang nata<br />
Semune kenyo musoni<br />
Nora lawas nuli salin panjenengan.</p>
<p>Dene jejuluke nata<br />
Lung gadhung rara nglingkasi<br />
Nuli salin gajah meta<br />
Semune tengu lelaki<br />
Sewidak warsa nuli<br />
Ana dhawuhing bebendu<br />
Kelem negaranira<br />
Kuwur tataning negari<br />
Duk semana pametune wong ing ndesa.</p>
<p>Dhuwit anggris lawan uwang’<br />
Sawab ingsun den suguhi<br />
Rupa getih mung sapitrah<br />
Nuli retu kang nagari<br />
Ilang barkating bumi<br />
Tatane Parentah rusuh<br />
Wong cilik kesrakatan<br />
Tumpa-tumpa kang bilahi<br />
Wus pinesthi nagri tan kena tinambak.</p>
<p>Bojode ingkang negara<br />
Narendra pisah lan abdi<br />
Prabupati sowang-sowang<br />
Samana nglaih nagari<br />
Jaman Kutila genti<br />
Kara murka ratunipun<br />
Semana linambangan<br />
Dene Maolana Ngali<br />
Panji loro semune Pajang Mataram.</p>
<p>Nakodha melu wasesa<br />
Kadhuk bandha sugih wani<br />
Sarjana sirep sadaya<br />
Wong cilik kawelas asih<br />
Mah omah bosah-basih<br />
Katrajang marga agung<br />
Panji loro dyan sirna<br />
Nuli Rara ngangsu sami<br />
Randha loro nututi pijer tetukar.</p>
<p>Tan kober paes sarira<br />
Sinjang kemben tan tinolih<br />
Lajengipun sinung lambang<br />
Dene Maolana Ngali<br />
Samsujen Sang-a Yogi<br />
Tekane jaman Kala Bendu<br />
Ing Semarang Tembayat<br />
Poma den samya ngrawuhi<br />
Sasmitane lambang kang kocap punika.</p>
<p>Dene pajege wong ndesa<br />
Akeh warninira sami<br />
Lawan pajeg mundhak-mundhak<br />
Yen panen datan maregi<br />
Wuwuh suda ing bumi<br />
Wong dursila saya ndarung<br />
Akeh dadi durjana<br />
Wong gedhe atine jail<br />
Mundhak taun mundhak bilahining praja.</p>
<p>Kukum lan yuda nagara<br />
Pan nora na kang nglabeti<br />
Salin-sdalin kang parentah<br />
Aretu patraping adil<br />
Kang bener-bener kontit<br />
Kang bandhol-nbandhol pan tulus<br />
Kang lurus- lurus rampas<br />
Setan mindha wahyu sami<br />
Akeh lali mring Gusti miwah wong tuwa.</p>
<p>Ilang kawiraningdyah<br />
Sawab ingsun den suguhi<br />
Mring ki Ajar Gunung Padhang<br />
Arupa endang sawiji<br />
Samana den etangi<br />
Jaman pitung atus<br />
Pitung puluh pan iya<br />
Wiwit prang tan na ngaberi<br />
Nuli ana lamate negara rengka.</p>
<p>Akeh ingkang gara-gara<br />
Udan salah mangasa prapti<br />
Akeh lindhu lan grahana<br />
Dalajate salin-salin<br />
Pepati tanpa aji<br />
Anutug ing jaman sewu<br />
Wolung atus ta iya<br />
Tanah Jawa pothar pathir<br />
Ratu Kara Murka Kuthila pan sirna.</p>
<p>Dene besuk nuli ana<br />
Tekane kang Tunjung Putih<br />
Semune Pudhak kasungsang<br />
Bumi Mekah dennya lair<br />
Iku kang angratoni Jagad kabeh ingkang mengku<br />
Juluk Ratu Amisan Sirep musibating bumi<br />
Wong nakoda milu manjing ing samuwan .</p>
<p>Prabu tusing waliyulah<br />
Kadhatone pan kekalih<br />
Ing Mekah ingkang satunggal Tanah Jawi kang sawiji<br />
Prenahe iku kaki Perak lan gunung Perahu<br />
Sakulone tempuran Balane samya jrih sajagad<br />
Kono ana pangapura<br />
Ajeg kukum lawan adil<br />
Wong cilik pajege dinar<br />
Sawab ingsun den suguhi Iya kembang saruni<br />
Mring ki Ajar iku mau Ing nalika semana<br />
Mulya jenenging narpati<br />
Tur abagus eseme lir madu puspa .</p>
<hr size="2" /><strong>Dhandhanggula </strong></p>
<p>Langkung arja jamaning narpati<br />
Nora nana pan ingkang nanggulang<br />
Wong desa iku wadale<br />
Kang duwe pajeg sewu<br />
Pan sinuda dening Narpati<br />
Mung metu satus dinar<br />
Mangkana winuwus<br />
Jamanira pan pinetang<br />
Apan sewu wolungatus anenggih<br />
Ratune nuli sirna.</p>
<p>Ilang tekan kadhatone sami<br />
Nuli rusak iya nungsa Jawi<br />
Nora karuwan tatane<br />
Pra nayaka sadarum<br />
Miwah manca negara sami<br />
Padha sowang-sowangan<br />
Mangkana winuwus<br />
Mangka Allahu Tangala<br />
Anjenengaken Sang Ratu Asmarakingkin<br />
Bagus maksih taruna.</p>
<p>Iku mulih jeneng Narpati<br />
Wadya punggawa sujud sadaya<br />
Tur padha rena prentahe<br />
Kadhatone winuwus<br />
Ing Kediri ingkang satunggil<br />
Kang siji tanah Ngarab<br />
Karta jamanipun Duk semana pan pinetang<br />
Apan sewu luwih sangang atus anenggih<br />
Negaranira rengka.</p>
<p>Wus ndilalah kersaning Hyang Widhi<br />
Ratu Perangi anulya prapta<br />
Wadya tambuh wilangane<br />
Prawirane kalangkung<br />
Para ratu kalah ngajurit<br />
Tan ana kang nanggulang<br />
Tanah Jawa gempur<br />
Wus jumeneng tanah Jawa<br />
Ratu Prenggi ber budi kras anglangkungi<br />
Tetep neng tanah Jawa.</p>
<p>Enengana Sang Nateng Parenggi Prabu ing Rum ingkang ginupta<br />
Lagya siniwi wadyane Kya patih munggweng ngayun<br />
Angandika Sri Narapati<br />
“Heh patih ingsun myarsa<br />
Tanah Jawa iku<br />
Ing mangke ratune sirna<br />
Iya perang klawan Ratu Prenggi<br />
Tan ana kang nanggulangi.</p>
<p>Iku patih mengkata tumuli<br />
Anggawaa ta sabalanira<br />
Poma tundhungen den age<br />
Yen nora lunga iku<br />
Nora ingsun lilani mulih”<br />
Ki Patih sigra budhal<br />
Saha balanipun<br />
Ya ta prapta tanah Jawa<br />
Raja Prenggi tinundhung dening ki Patih Sirna sabalanira.</p>
<p>Nuli rena manahe wong cilik<br />
Nora ana kang budi sangsaya<br />
Sarwa murah tetukone<br />
Tulus ingkang tinandur<br />
Jamanira den jujuluki<br />
Gandrung-gandrung neng marga<br />
Andulu wong gelung<br />
Kekendon lukar kawratan<br />
Keris parung dolen tukokena nuli<br />
Campur bawur mring pasar.</p>
<p>Sampun tutug kalih ewu warsi<br />
Sunya ngegana tanpa tumingal<br />
Ya meh tekan dalajate<br />
Yen kiamat puniku<br />
Ja majuja tabatulihi<br />
Anuli larang udan<br />
Angin topan rawuh<br />
Tumangkeb sabumi alam<br />
Saking kidul wetan ingkang andhatengi<br />
Ambedhol ponang arga.</p>
<p><span style="font-size:medium;">SAK LEBARE RAJA KUNING<br />
Jayabaya</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">Salebare Raja Kuning<br />
Anggulung bandarane,<br />
Mulih ing dhangkane ngalor parane,<br />
Banjur ana perang panggempuran<br />
Saka lor kulon tekane,<br />
Kang banjur ngepung wakul<br />
Saka keblat pat kalima pancer.</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">Nakoda ngantepi jurit amutatuli,<br />
Kadedayan sumarambah warata skongsi,<br />
Nimbulake peperangan ing jro kurungan</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">Wong gedhe padha kleru singgih,<br />
Ana Raja jimenggung wong rucah lan kinuya kuya,<br />
Wong rucah ngedhangkrang,<br />
Ing kono patine botoh lor.</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">Marga peperangan mau,<br />
Anane pepati tanpa aji,<br />
Ing pati marga saka perang,<br />
Saka kobong ginawe karang abang,<br />
Lan mati kabingungan.</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">Mangkono karsaning Pangeran,<br />
Wong Jawa kongsi kari separo,<br />
Cina landa kari sajodho.</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">Wong cilik padha dadi mantri bupati,<br />
Wong gedhe kasangsaya,<br />
Ratu kaplayu kinuya kuya,</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">Akeh omah dhuwur tanpa aji,<br />
Wong mangan wong,<br />
Lan padha bingung ora ngerti adhepe wong,<br />
Wong padha umbag, arang kang bener omonge,<br />
Omomg mung tunggal swara, tanpa tabet,<br />
Nyatane kosong, begjane kang ora kelu,<br />
Cilakane kang ngaji-aji mangeran kumandhang.</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">Wong nganggur jinagur,<br />
Wong ladhak kacandhak,<br />
Wong wani gelis mati,<br />
Wong kendhel kecekel,<br />
Wong ndhekekel kapetel,<br />
Kang temen lumuh marga ora kapaelu,</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">Kang bilu dilulu,<br />
Kang slingkuh kukuh bakuh,<br />
Wong pinter diingel-ingel,<br />
Kang bodho dikno kono,<br />
Wong kang mbodho begja,<br />
Wong tani setengah mati,<br />
Ora oleh mamangsan,<br />
Botoh padha butuh,<br />
Kang kalah ngrayah.</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">Wong sugih dadi nista,<br />
Donya dadi mamala,<br />
Wong cidra mubra mubru,<br />
Buruh angkuh, kang pasrah kelumah,<br />
Kang ikhtiyar bubar,<br />
Kang narima sangsara,<br />
Kang dosa angrudapeksa<br />
Ndadra rineksa kalis ing sambekala,</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">Akeh wong mendhem donya lan pangkat,<br />
Rebut lungguh angangsa angsa,<br />
Gagamane adol wicara,<br />
Gembar gembor ora ngerti wicarane dhewe<br />
Wong dura ura-ura tinarima,<br />
Wong mlincur dadi lacur,<br />
Akeh wong sesongaran ora netepi omonge dhewe,<br />
Madu balung tanpa isi temah mas picis<br />
Padha larut ora weruh parane.</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">Wong sugih jirih,<br />
Wong bingung limung,<br />
Wong medhit etung dhuwit,<br />
Padha kecepit,<br />
Nulung kpenthung,<br />
Wong samar kasasar arang<br />
Kang percaya ukume kodrat.</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">Wong lanang ningal<br />
Wong wadon dhemen omah loro,<br />
Wong wadon kumpul wong wadon,<br />
Rebut ijir golek sandhang pangan,<br />
Akeh wong lumuh bobojan njaluk pisah.</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">Akeh donya padha muspra,<br />
Golek mulya tambel jiwa,<br />
Pindha gabah den interi,<br />
Tatakrama sirna,<br />
Agama kanggo kudhudhung,<br />
Anuruti hardane hawa napsu,<br />
Ora ngelmu ana warta bener.</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">Akeh wong medhar ngelmu gethok tular,<br />
Medhar sabda lalamisan,<br />
Sanggupe kaya bledheg ngampar,<br />
Tekaning ngendon melothot anyidrani,<br />
Ora irang njabel kasaguhane, mblenjani janjine,<br />
Wong alim pupulasan,<br />
Njaba putih njero lanking.</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">Kang cilik diithik-ithik,<br />
Kang gedhe mecece,<br />
Adol gawe lumuh dhewe,<br />
Kang sedhih saya perih,<br />
Kang numpuk kejupuk,<br />
Kang sregep kerungkep,</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">Kang nyorok katabok,<br />
Kang pasrah kecagah,<br />
Kang memaki cinamethi,<br />
Kang kumet gemet,<br />
Golek butuh padha lunga,<br />
Ketutuh-tutuh.</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">Timah ngaku salaka,<br />
Salaka ngaku mas,<br />
Mas tulen dianggep tembaga,<br />
Sosotya mawa retna dianggep mbeling,<br />
Kere munggah bale,<br />
Wong salah seleh,<br />
Wong toh pati mati,<br />
Wong goroh dienggo,<br />
Wong bener diingel-ingel.</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">Ana Ratu kinuya kuya,<br />
Mungsuhe njaba njero,<br />
Ibarate endhog engapit sela,<br />
Gampang pecahe,<br />
Nanging rineksa Hyang Suksma,<br />
Mungsuhe kaweleh-weleh,</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">Ratu mau banget teguhe kinuya-kuya ora rinasa,<br />
Malah weh suka raharja,<br />
Kaesa mbelani nagara sigar semangka,<br />
Ambleg utama tan duwe pamrih,<br />
Mung netepi kasatriyane,<br />
Tambal bandha mau,<br />
Mung ngengeti kawukane,</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">Ratu mau putrane Mbok Randha kasiyan,<br />
Kawelasarsa wit timur mial,<br />
Sinuyudan mring pra kawula,<br />
Ratu mau ijih sinengker Hyang Widhi,<br />
Mapan samadyaning rananggana,<br />
Sajroning bebaya,<br />
Minangka tapabratane,</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">Kesempar kesandhung nora kawruhan,<br />
Kajaba wong kang kabuka rasane,<br />
Meruhi mas tulen lan kang palsu,<br />
Ing kono katon banyu sinaring,<br />
Wong becik ketitik,<br />
Wong ala ketara,</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">Wong palsu mecucu,<br />
Begjane sing padha eling,<br />
Cilakane sing padha lali,<br />
Sing sapa krasa lan rumangsa,<br />
Bakal antuk kamulyan lan karaharjan.</span></p>
<p><span style="font-size:medium;">Nuli ana Ratu kembaran atismak bathok,<br />
Dhepe dhepe ngrerepa mring wong pidak padarakan,<br />
Nagara dadi siji, pinilih endi kang asih.</span></p>
<br />  <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/gocomments/piwulang.wordpress.com/106/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/comments/piwulang.wordpress.com/106/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/godelicious/piwulang.wordpress.com/106/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/delicious/piwulang.wordpress.com/106/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/gofacebook/piwulang.wordpress.com/106/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/facebook/piwulang.wordpress.com/106/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/gotwitter/piwulang.wordpress.com/106/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/twitter/piwulang.wordpress.com/106/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/gostumble/piwulang.wordpress.com/106/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/stumble/piwulang.wordpress.com/106/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/godigg/piwulang.wordpress.com/106/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/digg/piwulang.wordpress.com/106/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/goreddit/piwulang.wordpress.com/106/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/reddit/piwulang.wordpress.com/106/" /></a> <img alt="" border="0" src="http://stats.wordpress.com/b.gif?host=piwulang.wordpress.com&amp;blog=10680135&amp;post=106&amp;subd=piwulang&amp;ref=&amp;feed=1" width="1" height="1" />]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://piwulang.wordpress.com/2009/12/05/ramalan-joyo-boyo/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
	
		<media:content url="http://1.gravatar.com/avatar/1e3a7581f0e1db873c3787524cfb33ce?s=96&#38;d=identicon&#38;r=G" medium="image">
			<media:title type="html">piwulang</media:title>
		</media:content>
	</item>
		<item>
		<title>PUJINE DINA BADAN NAPAS NAPSU ATI WIJI LAN ANASIRING MANUNGSA</title>
		<link>http://piwulang.wordpress.com/2009/12/05/pujine-dina-badan-napas-napsu-ati-wiji-lan-anasiring-manungsa/</link>
		<comments>http://piwulang.wordpress.com/2009/12/05/pujine-dina-badan-napas-napsu-ati-wiji-lan-anasiring-manungsa/#comments</comments>
		<pubDate>Sat, 05 Dec 2009 05:10:30 +0000</pubDate>
		<dc:creator>piwulang</dc:creator>
				<category><![CDATA[Renungan]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://piwulang.wordpress.com/?p=104</guid>
		<description><![CDATA[PUJINE DINA PITU 1. Dina Ahad ; ya kayu ya kayumu, nabi Adam kang ndarbemni, lakunya tidak boleh nginang sehari semalam, ahad lakune ing surya, kang rumeksa sadina lawan sawengi, malekat limang leksa. Kuwasane :  lungguhe  ing  wulu,  teguh  ora kena winekang, lan ora katon. 2. Dina Senen ; ya rahmanu ya rahima, nabi’ullah kang [...]<img alt="" border="0" src="http://stats.wordpress.com/b.gif?host=piwulang.wordpress.com&amp;blog=10680135&amp;post=104&amp;subd=piwulang&amp;ref=&amp;feed=1" width="1" height="1" />]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><strong>PUJINE DINA PITU</strong></p>
<p>1.  <strong>Dina Ahad</strong> ; <strong><em>ya kayu ya kayumu</em></strong>, nabi Adam kang ndarbemni, lakunya tidak boleh nginang sehari semalam, ahad lakune ing surya, kang rumeksa sadina lawan sawengi, malekat limang leksa.</p>
<p>Kuwasane :  lungguhe  ing  wulu,  teguh  ora kena winekang, lan ora katon.</p>
<p>2. <strong>Dina Senen</strong> ; <strong><em>ya rahmanu ya rahima</em></strong>, nabi’ullah kang ndarbeni, lakune nyegah iwak sadina sadalu, senen uripe ning wulan kang rumeksa sadina lawan sawengi, malekat kawan leksa.</p>
<p>Kuwasane : lungguhe  ing kulit,  teguh kang kena binenggang.</p>
<p>3. <strong> Dina Selasa</strong> ; <strong><em>ya maliku ya kudusu</em></strong>, nabi Isa kang ndarbeni, lakune apasa sadina sadalu selasa uriping lintang kang rumeksa sadino lawan sawengi, malekat tigang leksa.</p>
<p>Kuwasane : lungguhe ing bebayu, angumpulake cahya kabeh.</p>
<p>4.  <strong>Dina Rebo</strong> ; <strong><em>ya kabiru ya muntaha</em></strong>, pepitu uripipun nabi Ibrahim kang ndarbeni, lakune nyegah toya sadina sadalu, rebo bumi uripira kang rumeksa sadina lawan sawengi, malekat pitung leksa.</p>
<p>Kuwasane : lungguhe  ing daging, teguh tan kena winangenan.</p>
<p>5.  <strong>Dina Kemis</strong> ; <strong><em>ya ngalim ya ngalimu</em></strong>, wewolu uripipun, nabi Idris kang ndarbeni, lakune nyegah uyah sadina sedalu, kemis dahana uripnya, kang rumeksa sadina lawan sawengi, malekat wolung leksa.</p>
<p>Kuwasane : lungguhe ing otot, teguh sajege urip.</p>
<p>6.  <strong>Dina Jumungah</strong> ; <strong><em>ya kafi ya muqni</em></strong>, ya enem uripipun, nabi Rasul kang ndarbeni, lakune nyegah pangan sadina sadalu, jumungah lakune barat, kang rumeksa sadina lawan sawengi, malekat leksa.</p>
<p>Kuwasane : lungguhe ing bebalung, sekti mandraguna.</p>
<p>7.  <strong>Dina Saptu</strong> ; <strong><em>ya fatah ya rajah</em></strong>, sesanga uripipun, nabi Iskhak kang ndarbeni, lakune datan mendra, sadina sadalu, saptu uripe ing toya kang rumeksa sadina lawan sawengi, malekat sangang leksa.</p>
<p>Kuwasane :  lungguhe ing sumsum, angumpulaken sakehing rasa kabeh.</p>
<p>8.  <strong>Dina pitu lakon solan salin</strong>, mung sadina sawengi salinnya, pan akatah supangate, sarta anganggo laku lakunira solan salin, puji lan nabirira, myang cecegahipun apa kajate tinekan, lan malati ora kena den langkahi wayangane kang maca.</p>
<p><strong>PUJINE BADAN</strong></p>
<p><strong>Pujine Utek</strong> :  ” <strong><em>Rasulun Rabbil’alamiin</em></strong> “.</p>
<p>Kuwasane luput tujuh teluh dadi tawar.</p>
<p><strong>Pujine Kuping tengen</strong> : ” <strong><em>Alliyatan ilahu rabbi ‘umum</em></strong> “.</p>
<p>Kuwasane ngilangake bilahi kabeh.</p>
<p><strong>Pujine Kuping kiwa</strong> : ” <strong><em>Samikna wa ‘atakna guprana karabbasa wa’llekal massiir</em></strong> “.</p>
<p>Kuwasane ngilangake pakewuh kabeh.</p>
<p><strong>Pujine Sirah</strong> : ” <strong><em>Padaraktum</em></strong> “.</p>
<p>Kuwasane nglerebaken kang sarwa galak kabeh.</p>
<p><strong>Pujine netra</strong> : ” <strong><em>Kudusun rabbana wa rabbul malaikatu wa ruh</em></strong> “.</p>
<p>Kuwasane kinaweden dening wong lanang wadon .</p>
<p><strong>Pujine napas</strong> : ” <strong><em>Haplil palubuti ngalla yasin</em></strong> “.</p>
<p>Kuwasane kinasihan wong sajagad kabeh.</p>
<p><strong>Pujine Gigir</strong> : ” <strong><em>Nawaitu minal kibari pibigalikad hapika karja</em></strong> “.</p>
<p>Kuwasane teguh timbul.</p>
<p><strong>Pujine  Otot</strong> : ” <strong><em>Parekun parekanun wa’ljannatun nangimum cipta katon cipta ora katon</em></strong> “</p>
<p>Kuwasane amurba ora katon.</p>
<p><strong>Pujine  Awak kabeh</strong> : ” <strong><em>Inna fatokna iakafakan mubinin</em></strong> ” lamun arep malebu ing omah</p>
<p>Kuwasane  slamet rahayu.</p>
<p><strong>Pujine Ati</strong> : ” <strong><em>Nasrun minallahi wa patekun karibun wa kasiril mukminin</em></strong> “</p>
<p>Kuwasane awake katon gede.</p>
<p><strong>Pujine Amperu</strong> : ” <strong><em>Layastakli panahum</em></strong> “</p>
<p>Kuwasane kinawedan dening wong tur bagus rupane kang muji</p>
<p><strong>Pujine Sikil</strong> : ” <strong><em>Sari mal maruna</em></strong> “</p>
<p>Kuwasane ora katon.</p>
<p><strong>Pujine Pepusuh</strong> : ” <strong><em>Fasayakfikahumullahu, wahuwassami’ul ‘aliim</em></strong> “</p>
<p>Kuwasane luput senjata tawa.</p>
<p><strong>Pujine Dalamake</strong> : ” <strong><em>Sangan  sangun yuhyi wayumitu wahuwa allah lakuli sekkin katdir</em></strong> “</p>
<p>Kuwasane betah lumaku lan lumayu.</p>
<p><strong>PUJINE NAFAS PATANG PRAKARA</strong></p>
<p>1.  <strong>Napas</strong>, iku tetalining urip, iya tetalining ruh, rupane ireng, plawangane Af’alullah, dununge ing lesan, pujine ; ” <strong><em>Laa ilaha ilallaah</em></strong> “, iku sampurnaning kulit daging.</p>
<p>2.  <strong>Tanapas</strong>,  iku  pamiyarsaning ruh, rupane kuning, plawangane Asma’ullah, dununge ing kuping, pujine ; ” <strong><em>Allahu… Allahu</em></strong> “, iku sampurnaning balung lan otot.</p>
<p>3. <strong> Anpas</strong>, iku panggonaning ruh, rupane ijo, plawangane Sifatullah, dununge ing gigir, pujine ; ” <strong><em>Allah…Allah</em></strong> “, iya iku sampurnaning geting lan sumsum.</p>
<p>4.  <strong>Nupus</strong>, iku paningaling ruh, rupane putih, plawangane Dzatullah, dununge ing netra, pujine ; ” <strong><em>Ya Hu…Ya Hu</em></strong> “, iku sampurnaning pangawasa lan napsu.</p>
<p><strong>PUJINE NAPSU PATANG PRAKARA</strong></p>
<p>1.  <strong>Lawwammah</strong>,  iku  af’aling  urip, rupane  ireng, plawangane cangkem, dununge ing waduk, pujine ; ” <strong><em>Ya Hu…Ya Hu</em></strong> “, iku sapurnaning cipta lan ripta.</p>
<p>2.   <strong>Amarah</strong>, iku asmaning urip rupane kuning, plawangane ing kuping, dununge ing jantung, pujine ; <strong><em>” Ilah…Ilah</em></strong> “, iku sampurnaning sir lan angen-angen.</p>
<p>3.  <strong>Supiyah</strong>, iku sifating urip rupane ijo, plawangane ing irung, dununge ing amperu, pujine ; <strong><em>” Imanahu …Imanahu</em></strong> “, iku sampurnaning osik lan meneng.</p>
<p>4.  <strong>Muthmainah</strong>, iku  Dzating  urip,  rupane   putih, plawangane ing mata, dununge ing pepusuh, pujine ; ” <strong><em>Hu…Hu…Hu</em></strong> “, iku sampurnaning budi lan rasa.</p>
<p><strong>PUJINE ATI PATANG PRAKARA</strong></p>
<p>1.  <strong>Ati Sanubari</strong>, iku  wisesaning  rasa, rupane ireng, plawangane kaharullah, dununge alam sulpil, pujine ; ” <strong><em>Allahu…Allahu</em></strong> “, iku sampurnaning pangucap.</p>
<p>2. <strong>Ati Maknawi</strong>, iku purbaning  rasa, rupane kuning, plawangane kamahullah, dununge alam sulbi, pujine ; ” <strong><em>Allah…Allah</em></strong> “, iku sampurnaning pamiyarsa.</p>
<p>3. <strong>Ati Siri</strong>, iku sampurnaning rasa, rupane ijo, plawangane jalahullah, dununge alam topek, pujine ; ” <strong><em>Hu…Hu…Hu</em></strong> “, iku sampurnaning pangambu.</p>
<p>4.  <strong>Ati Pu-at</strong>, iku sirnaning rasa, rupane putih, plawangane jamalullah, dununge alam sabit, pujine ; ” <strong><em>Annalkaka … annalkaka</em></strong> “, iku sampurnaning paningal.</p>
<p><strong>PUJI WIJINING MANUNGSA</strong></p>
<p>1.   <strong>Wadi iku rupane abang</strong>, kadadiyane getih-kita, pujine <strong><em>” Layakrifu ilallaah</em></strong> “</p>
<p>2.  <strong>Madi iku rupane kuning</strong>, kadadiyane banyu-kita, pujine ” <strong><em>Lamakbuda ilallaah</em></strong> “</p>
<p>3.   <strong>Mani iku rupane ijo</strong>, kadadiyane penguwasa-kita, pujine ” <strong><em>Lamujuda ilallaah</em></strong> “</p>
<p>4.  <strong> Manikem iku rupane putih</strong>, kadadiyane cahya-kita, pujine ” <strong><em>Layatkuru ilallaah</em></strong> “</p>
<p><strong>PUJINE ANASIRING MANUNGSA</strong></p>
<p>1.  <strong>Asal Bumi</strong>,  rupane  ireng, kadadiyane wujud- kita hakikate Dzatira, iku dadining kulit daging, pujine…” <strong><em>Waashadu anna Muhammadarasulullaah</em></strong> “</p>
<p>2.  <strong>Asal Geni</strong>, rupane kuning, kadadiyane nur-kitasifatira iku, dadine otot, balung, pujine…” <strong><em>Ashadualla ilaha illallaah</em></strong> “</p>
<p>3.   <strong>Asal Angin</strong>, rupane ijo, kadadiyane ilmu-kita af’al iku, dadining panguwasa, pujine…” <strong><em>Lasariikalaahu lailaha illallaah</em></strong> ”</p>
<p>4. <strong>Asal Banyu</strong>, rupane  putih,  kadadiyane suhud-kita, hakekate asmanira, iku dadining geting lan sumsum, pujine…” <strong><em>Sahitna ‘ala anpusina wa sbit ‘indana innahu lailahaillahuwa</em></strong> ”</p>
<br />  <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/gocomments/piwulang.wordpress.com/104/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/comments/piwulang.wordpress.com/104/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/godelicious/piwulang.wordpress.com/104/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/delicious/piwulang.wordpress.com/104/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/gofacebook/piwulang.wordpress.com/104/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/facebook/piwulang.wordpress.com/104/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/gotwitter/piwulang.wordpress.com/104/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/twitter/piwulang.wordpress.com/104/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/gostumble/piwulang.wordpress.com/104/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/stumble/piwulang.wordpress.com/104/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/godigg/piwulang.wordpress.com/104/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/digg/piwulang.wordpress.com/104/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/goreddit/piwulang.wordpress.com/104/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/reddit/piwulang.wordpress.com/104/" /></a> <img alt="" border="0" src="http://stats.wordpress.com/b.gif?host=piwulang.wordpress.com&amp;blog=10680135&amp;post=104&amp;subd=piwulang&amp;ref=&amp;feed=1" width="1" height="1" />]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://piwulang.wordpress.com/2009/12/05/pujine-dina-badan-napas-napsu-ati-wiji-lan-anasiring-manungsa/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
	
		<media:content url="http://1.gravatar.com/avatar/1e3a7581f0e1db873c3787524cfb33ce?s=96&#38;d=identicon&#38;r=G" medium="image">
			<media:title type="html">piwulang</media:title>
		</media:content>
	</item>
		<item>
		<title>PRALAMBANGE NGELMU&#8230;</title>
		<link>http://piwulang.wordpress.com/2009/12/05/pralambange-ngelmu/</link>
		<comments>http://piwulang.wordpress.com/2009/12/05/pralambange-ngelmu/#comments</comments>
		<pubDate>Sat, 05 Dec 2009 05:08:46 +0000</pubDate>
		<dc:creator>piwulang</dc:creator>
				<category><![CDATA[Renungan]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://piwulang.wordpress.com/?p=102</guid>
		<description><![CDATA[Ing mangke anutugake urut-urute pralambnag kabeh, ananging tegese, sakehing para amarsudi ngelmu pada darbe panemu dewe-dewe, bener luput amborangake ing deduga prayogane , kaya kang kapratelakake ing ngisor iki. 1.  Gigiring Panglu : tegese gigiring mimis, iku ibarat kaelokaning Dzat, dening ora arah ora enggon, ing endi saestuning panggonane, sayekti among dumunung ana Dzating urip [...]<img alt="" border="0" src="http://stats.wordpress.com/b.gif?host=piwulang.wordpress.com&amp;blog=10680135&amp;post=102&amp;subd=piwulang&amp;ref=&amp;feed=1" width="1" height="1" />]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p>Ing mangke anutugake urut-urute pralambnag kabeh, ananging tegese, sakehing para amarsudi ngelmu pada darbe panemu dewe-dewe, bener luput amborangake ing deduga prayogane , kaya kang kapratelakake ing ngisor iki.</p>
<p>1.  <strong><em>Gigiring Panglu</em> :</strong> tegese gigiring mimis, iku ibarat kaelokaning Dzat, dening ora arah ora enggon, ing endi saestuning panggonane, sayekti among dumunung ana Dzating urip kita.</p>
<p>2.   <strong><em>Tambining Pucang :</em></strong><strong><em> </em></strong>tegese ibarat kaelokane sifating Dzat, dene binasakake dudu lanang dudu woado dudu wandu, kaya apa satemening sifate, sayekti amung dumunung ana sifating urip kita. Ana kang angarani Tambining Pucang iku leng-ing grono loro, saka pangira wau bokmanawa kaliru ing sesurupan.</p>
<p>3.  <strong><em>Wekasaning Langit :</em></strong> tegese iku ibarat wangenane soroting cahya, sumarambah tumeka ing sifat kita.</p>
<p>4.    <strong><em>Wekasaning Samudra Tanpa Tepi :</em></strong> tegese iku ibarat wangenane pangawasing rahsa, sumarambah tumeka ing sifat kita.</p>
<p>5.  <strong><em>Galihing Kangkung :</em></strong> tegese iku ibarat wahananing sukma, dumunung ing kahananing sifat kita.</p>
<p>6.  <strong><em>Geni Sakonang Angasatake Samudra :</em></strong> tegese iku ibarat hawaning nafsu, wimbuh sajroning pancadriya kita.</p>
<p>7.   <em><strong>Manuk Miber Angungkuli Langit : </strong></em>tegese iku ibarat rasaning budi, winbuh sajroning af’al kita.</p>
<p>8.   <strong><em>Prau  Amot  Samudra :</em></strong> tegese, prau iku ibarating jasad, samudra iku ibarating ati sapanunggalane.</p>
<p>9.   <strong><em>Angin Katarik Ing Prau :</em></strong> tegese iku ibarat lakuning napas metu saka ing jasad.</p>
<p>10. <strong><em>Susuhing Angin :</em></strong> tegese iku ibarat paleremaning napas, dumunung ing jantung. Ana kang angarani Susuhing Anging iku rambut, saka pangira bokmanawa kajupuk saka pamrayoga bae.</p>
<p>11.  <strong><em>Bumi  Kapetak  Sajroning  Lemah  :</em></strong> tegese  iku ibarating wujud kita, asal saka ing lemah, ing tembe kapendem ing lemah, iya iku wahanane dadi daging.</p>
<p>12. <strong><em>Amek Geni Adedamar :</em></strong> pada karo : <strong><em>Geni ana Sajroning Geni</em></strong>, utawa : <strong><em>Geni Binasmi ing Geni :</em></strong> tegese iku ibarating wujud kita, asal saka ing geni tansah andadekake geni, iya iku wahanane dadi napsu.</p>
<p>13.  <strong><em>Barat Katiyub ing Angin</em></strong>, pada karo : <strong><em>Angin Anginte Prahara</em></strong> : tegese iku ibarating wujud kita, asal saka ing angin, anggung angingsep anging ametokake angin, iya iku wahanane dadi napas.</p>
<p>14.  <strong><em>Angangsu Pikulan Banyu</em></strong>, pada karo : <strong><em>Banyu ana Sajroning Banyu</em></strong>, utawa : <strong><em>Banyu Kinum Ing Banyu</em></strong> : tegese iku ibarating wujud kita, asal saka banyu tansah kailenan banyu, iya iku wahanane dadi getih, mula ana kang ngarani, banyu sajroning banyu iku getih.</p>
<p>15.  <strong><em>Srengenge Pine</em></strong>, surasane pada karo : <strong><em>Kaca Angemu Srengenge</em></strong> : tegese iku ibarat cahya kasorotan ing, utawa srengenge ana sajroning cahya, iya iku wahanane dadi pramananing netra.</p>
<p>16.  <strong><em>Wiji Ana Sajroning Uwit, Uwit Ana Sajroning Wiji :</em></strong> tegese iku ibarating kawula dumunung ana ing Gusti, Gusti dumunung ana ing kawula, dibasakake pangleburan papan tulis.</p>
<p>17.  <strong><em>Kakanganing Pambarep, Adining Wuragil :</em></strong> tegese iku ibarating martabat Insan-Kamil, ing nalika tanajul, tiba ana wekasan dewe, bareng tekane ing tembe dadi wiwitan, mungguh Insan-Kamil iku wahananing urip kitapribadi.</p>
<p>18.  <strong><em>Busana Kancana Retna ora Amboseni,</em></strong> sairib pada karo : <strong><em>Busana Wastra</em></strong><strong><em> </em></strong><strong><em>Tanpa Seret :</em></strong> tegese iku ibarating jasad, busana kancana retna wahanane dadi jasad ing jero, busana wastra wahanane dadi kulit.</p>
<p>19. <strong><em>Tugu Manik Ing Samudra :</em></strong> tegese iku ibarat pantenging cipta terus marang pelenging paningal. Ana kang angarani, tugu manik iku kalam, bokmanawa saka pangira bae.</p>
<p>20. <strong><em>Sawanganing Samudra Retna :</em></strong> dadi ibarataing babu’larbab, tegese, korining Pangeran, iya iku hakekate palawanganing Dzat, dumunung ana ing babahan nawasanga sajroning jasad. Mungguh ing Kabudane, sawanganing samudra retna, iku diarani : kori sela matangkep, dadi ibarat melar mingkusing maras, utawa menga mingkeming lambe.</p>
<p>21. <strong><em>Samudra Winaton  Kilat :</em></strong> dadi ibarating wot siratalmustakim, tegese dalan kang bener, iya iku hakekate pesating atma tumeka ing chalarating Dzat. Ana kang ngarani wot siratalmustakim iku hakekate wetuning pamicara, iku pada pakolehe.</p>
<p>22.  <strong><em>Bale  Tawang  Gantungan  :</em></strong> dadi ibarating ‘arasy kursi, tegesing ‘arasy : padaupan, iya iku hakekate pasewakaning Dzat, dumunung ana ing sirah utawa jaja, tegese kursi : palenggahan, iya iku hakekate palenggahaning Dzat, dumunung ana ing utek utawa jantung.</p>
<p>23. <strong><em>Wiji Tuwuh Ing Watu :</em></strong> dadi ibarating loch kalam, tegesing loch : papan, kasebut, lochilmakful, tegese papankang rineksa, iya iku hakekate sifating Dzat, dumunung ana ing jasad, rineksa ing malaekat Kiraman, tegesing kalam : panyeratan, iya iku hakekate wewayanganing Dzat, dumunung ana ing budi, tumuwuh ing angen-angen, rineksa ing malaekat Katibin.</p>
<p>24. <strong><em>Tengahing Arah :</em></strong> dadi ibarataing mijan, tegesing mijan : taraju, iya iku hakekating panimbanging Dzat, dumunung ana ing paningal, pamiyarsa, pangganda, pangrasa miwah pamiarsa.</p>
<p>Ing saiki amung kajujag samono bae urut-urute panunggalaning pralambang kabeh, manawa kapratelakake ing satutuge tanpa wekasan, tur ora pati andadekake perlu ing surasane, dene manawa ana pralambang elok kang kagawe cangkriman, pradikane diwawasa saka ing deduga prayoga kaya ing ngisor iki.</p>
<p>1.       Sawarnane kang binasakake : gede, amba, dawa, duwur, luwih, sapanunggalane iku dadi ibarate Ananing Dzat.</p>
<p>2.  Sawarnane kang binasakake : cilik, ciyut, cendak, endek, kurang sapanunggalane iku dai ngibarate wahananing sifat.</p>
<p>Upama unen-unen : Botok Banteng winungkus ing godong asem, kabitingan ing alu bengkong, iku pradikane : botok banteng dadi ibarat Ananing Dzat, godong asem dadi ibarat Wahananing Sifat, alu bengkong dadi ibarat Kahananing Af’al kabeh, mungguh dununge mangkene : Ananing Dzat kita awarana Wahananing Sifat kita, tanda ing solah bawa kita, nanging wardine kang sejati iku ora prayoga manawa kagawe rerasanan ing akeh, kenane kawicarakake kalayan kang wis pada tunggal ngelmu, sarta kang wis kalumuhan deduga, tegese wis liwat tengah tuwuh, manawa kawicarakake marang kang durung darbe deduga mundak kadinginan tuwuh, amarga durung dumunung wahananing tumuwuh, lire kaya wirayating para sepuh, ingatase wong urip iku awit saka lair tumeka ing sabanjure, awiyos katuwuhan iradating Dzat kaping rolas, ing dalem satuwuhan, antara nem taun, kaya kang kapratelakake ing ngisor iki.</p>
<p><strong>TUWUHE IRADATING DZAT</strong></p>
<p>1.      Awit saka lair tumeka 6 tahun, katuwuhan lali, tegese durung enget (durung eling).</p>
<p>2.      Awit umur 7 tahun tumeka 12 tahun, katuwuhan enget.</p>
<p>3.      Awit umur 13 tumeka 18 tahun, katuwuhan budi.</p>
<p>4.      Awit umur 19 tumeka 24 tahun, katuwuhan birahi.</p>
<p>5.      Awit umur 25 tumeka 30 tahun, katuwuhan murka.</p>
<p>6.      Awit umur 31 tumeka 36 tahun, katuwuhan wiweka.</p>
<p>7.      Awit umur 37 tumeka 42 tahun, katuwuhan deduga.</p>
<p>8.      Awit umur 43 tumeka 48 tahun, katuwuhan santosa.</p>
<p>9.      Awit umur 49 tumeka 54 tahun, katuwuhan rumangsa.</p>
<p>10.    Awit umur 55 tumeka 60 tahun, katuwuhan wirangi.</p>
<p>11.    Awit umur 61 tumeka 66 tahun, katuwuhan jatmika.</p>
<p>12.    Awit umur 67 tumeka 72 tahun, katuwuhan pepeka.</p>
<p>Dene luwihe saka iku adat katuwuhan lali maneh, tegese asring-asring kalalen, mungguh pratikele supaya aja nganti katuwuhan lali maneh, iku amung anyegaha napsu hawa, sabab sajatine kang dadi laranganing ulah ngelmu kasampurnan iku amung napsu, adat kadunungan ati awas emut, manawa tansah awas emut, tamtu nemu kamulyan ing sangkan paran, iku aku anyumanggakake ing panggalih, sarehne aku durung bisa anglakoni dewe dadi amung atur pepuji bisane kalakon oleh kamulyan.</p>
<br />  <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/gocomments/piwulang.wordpress.com/102/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/comments/piwulang.wordpress.com/102/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/godelicious/piwulang.wordpress.com/102/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/delicious/piwulang.wordpress.com/102/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/gofacebook/piwulang.wordpress.com/102/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/facebook/piwulang.wordpress.com/102/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/gotwitter/piwulang.wordpress.com/102/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/twitter/piwulang.wordpress.com/102/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/gostumble/piwulang.wordpress.com/102/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/stumble/piwulang.wordpress.com/102/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/godigg/piwulang.wordpress.com/102/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/digg/piwulang.wordpress.com/102/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/goreddit/piwulang.wordpress.com/102/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/reddit/piwulang.wordpress.com/102/" /></a> <img alt="" border="0" src="http://stats.wordpress.com/b.gif?host=piwulang.wordpress.com&amp;blog=10680135&amp;post=102&amp;subd=piwulang&amp;ref=&amp;feed=1" width="1" height="1" />]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://piwulang.wordpress.com/2009/12/05/pralambange-ngelmu/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
	
		<media:content url="http://1.gravatar.com/avatar/1e3a7581f0e1db873c3787524cfb33ce?s=96&#38;d=identicon&#38;r=G" medium="image">
			<media:title type="html">piwulang</media:title>
		</media:content>
	</item>
		<item>
		<title>PIWULANG KAUTAMAN</title>
		<link>http://piwulang.wordpress.com/2009/12/05/piwulang-kautaman/</link>
		<comments>http://piwulang.wordpress.com/2009/12/05/piwulang-kautaman/#comments</comments>
		<pubDate>Sat, 05 Dec 2009 05:06:17 +0000</pubDate>
		<dc:creator>piwulang</dc:creator>
				<category><![CDATA[Renungan]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://piwulang.wordpress.com/?p=100</guid>
		<description><![CDATA[KETUHANAN Pituduh 001 Pangeran Kang Maha Kuwasa (Gusti Allah, Tuhan) iku siji, angliputi ing ngendi papan, langgeng, sing nganakake jagad iki saisine, dadi sesembahan wong saalam donya kabeh, panembahan nganggo carane dhewé-dhewe. Pituduh 002 Pangeran Kang Maha Kuwasa iku anglimput ana ing ngendi papan, anèng sira uga ana Pangeran (maksude : tajaline Kang Murbeng Dumadi). [...]<img alt="" border="0" src="http://stats.wordpress.com/b.gif?host=piwulang.wordpress.com&amp;blog=10680135&amp;post=100&amp;subd=piwulang&amp;ref=&amp;feed=1" width="1" height="1" />]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><strong>KETUHANAN</strong></p>
<p><strong> </strong></p>
<p><strong>Pituduh 001</strong></p>
<p>Pangeran Kang Maha Kuwasa (Gusti Allah, Tuhan) iku siji, angliputi ing ngendi papan, langgeng, sing nganakake jagad iki saisine, dadi sesembahan wong saalam donya kabeh, panembahan nganggo carane dhewé-dhewe.<br />
<strong>Pituduh 002</strong></p>
<p>Pangeran Kang Maha Kuwasa iku anglimput ana ing ngendi papan, anèng sira uga ana Pangeran (maksude : tajaline Kang Murbeng Dumadi).<br />
<strong>Pituduh 003</strong></p>
<p>Pangeran iki Maha Kuwasa, pepesthen saka karsaning Pangeran ora ana sing bisa murungake.</p>
<p><strong>Pituduh 004</strong></p>
<p>Pangeran iku nitahake sira lantaran bapa lan biyungira, mula kudu sira ngurmati marang bapa lan biyungira.<br />
<strong>Pituduh 005</strong></p>
<p>Ing donya iki ana rong warna sing diarani bebener, yakuwi bener mungguhing Pangeran lan bener saka kang lagi kuwasa.<br />
<strong>Pituduh 006</strong></p>
<p>Ketemu Gusti (Pangeran) iku lamun sira tansah eling.<br />
<strong>Pituduh 007</strong></p>
<p>Cakra manggilingan (urip iku ibarate rodha kang tansah mubeng).<br />
<strong>Pituduh 008</strong></p>
<p>Aja sira wani-wani ngaku Pangeran, senadyan kawruhira wis tumeka “Ngadeg Sarirå Tunggal” utawa bisa mengerteni “Manunggaling Kawula Gusti”.<br />
<strong>Pituduh 009</strong></p>
<p>Aja ndisiki kersa.<br />
<strong>Wewaler 010</strong></p>
<p>Aja sira wani marang wong tuwanira, jalaran sira bakal kena bendhu saka Kang Murbeng Dumadi.<br />
<strong>Wewaler 011</strong></p>
<p>Aja mung kelingan lan migatekake barang kang katon bae, sebab kang katon gumelar iki anane malah ora langgeng.<br />
<strong>Wewaler 012</strong></p>
<p>Aja darbe pangira yen lelembut iku mesthi alane, jalaran sing apik iya ana, sing ala iya ana, ora beda karo manungsa.<br />
<strong>Wewaler 013</strong></p>
<p>Aja lali saben ari (dina) eling marang Pangeranira, jalaran sejatine sira iku tansah katunggon Pangeranira.</p>
<p><strong>KAUTAMANING BATIN</strong></p>
<p><strong>Pituduh 014</strong></p>
<p>Kahanan donya iku ora langgeng, mula aja ngegungake kasugihan lan drajadira, awit samangsa wolak-waliking jaman ora kisinan.<br />
<strong>Pituduh 015</strong></p>
<p>Kahanan kang ana iki ora suwe mesthi ngalami owah gingsir, mula aja lali marang sapadha-padhaning tumitah.<br />
<strong>Pituduh 016</strong></p>
<p>Sing sapa seneng ngrusak katentremaning liyan bakal dibendhu dening Pangeran lan diwelehake dening tumindake dhewe.<br />
<strong>Pituduh 017</strong></p>
<p>Wataking manungsa iku kepingin kuwasa, nanging Pangeran iku bakal maringake panguwasa miturut kersane Pangeran pribadi.<br />
<strong>Pituduh 018</strong></p>
<p>Janma iku tan kena kinaya ngapa, mula sira aja seneng ngaku lan rumangsa pinter dhewe.<br />
<strong>Pituduh 019</strong></p>
<p>Rame ing gawe sepi ing pamrih, memayu hayuning bawene.<br />
<strong>Pituduh 020</strong></p>
<p>Manungsa saderma nglakoi, kadyawayang saupamane<br />
<strong>Pituduh 021 </strong></p>
<p>Mulat sarira tansah eling lan waspada.<br />
<strong>Pituduh 022</strong></p>
<p>Sabegja-begjane kang lali, luwih begja kang eling klawan waspada.<br />
<strong>Pituduh 023</strong></p>
<p>Síng sapa salah seleh, lan melik nggendhong lali.<br />
<strong>Pituduh 024</strong></p>
<p>Nglurúg tanpa bala, sugíh ora nyimpen, sekti tanpa maguru, lan menang tanpa ngasorake.<br />
<strong>Pituduh 025 </strong></p>
<p>Yen sira dibeciki liyan tulisen ing watu supeye ora ilang lan tansah kelingan, yen sira gawe kabecikan marang liyan tulisen ing lemah, supaya enggal ilang lan ora kelingan.<br />
<strong>Pituduh 026</strong></p>
<p>Siíng seneng gawe nelangsane liyan iku ing tembe bakal kena piwales saka panggawene dhewe.<br />
<strong>Pituduh 027</strong></p>
<p>Lamun sira mung seneng dialem bae, ing tembe ketemu bab-bab kang kurang prayoga.<br />
<strong>Pituduh 028 </strong></p>
<p>Wani ngalah luhur wekasane.<br />
<strong>Wewaler 029</strong></p>
<p>Aja seneng gawe rusaking liyan, jalaran sira bakal kena siku dhendhaning Guru Sejatinira.<br />
<strong>Wewaler 030</strong></p>
<p>Aja sira nyacad piyandeling liyan, jalaran durung mesthi yen piyandelira iku sing bener dhewe.<br />
<strong>Wewaler 031</strong></p>
<p>Aja lali marang kebecikan liyan.<br />
<strong>Wewaler 032 </strong></p>
<p>Aja sira degsura, ngaku luwih pinter tinimbang sejene.<br />
<strong>Wewaler 033</strong></p>
<p>Aja rumangsa bener dhewe, jalaran ing donya iki ora ana sing bener dhewe.<br />
<strong>Wewaer 034 </strong></p>
<p>Aja wedi kangelan, jalaran urip aneng donya iku pancen angel.<br />
<strong>Wewaler 035</strong></p>
<p>Aja gawe serík atining liyan lan aja golek mungsuh.<br />
<strong>Wewaler 036 </strong></p>
<p>Aja sira mulang gething marang liyan, jalaran iku bakal nandur cecongkrahan kang ora ana uwis-uwise.<br />
<strong>Wewaler 037</strong></p>
<p>Aja ngumbar hawa napsu lan aja melik darbeking liyan, mundhak sengsara uripe.</p>
<p><strong>LAKU BUDI UTAMA</strong></p>
<p><strong>Pituduh 038</strong></p>
<p>Ala lan becik iku dumunung ana awake dhewe, melik nggendhong lali, ngundhuh wohing pakarti.<br />
<strong>Pituduh 039</strong></p>
<p>Sing sapa lali marang kabecikan liyan, iku kaya kewan.<br />
<strong>Pituduh 040</strong></p>
<p>Ajining dhiri iku dumunung ana ing lathi lan budi.</p>
<p><strong>Pituduh 041</strong></p>
<p>Yitna yuwana, lena kena.<br />
<strong>Pituduh 042 </strong></p>
<p>Ala ketara, becik ketitik.<br />
<strong>Pituduh 043</strong></p>
<p>Klabang iku wisane ana ing capite.  Kalajengking wisane mung ana pucuk buntut (entup).<br />
Yen ula mung dumunung ana untune ula kang duwe wisa. Nanging yen durjana wisane dumunung ana ing sakujur badan.<br />
<strong>Pituduh 044 </strong></p>
<p>Rawé-rawé rantas, malang-malang putúng.<br />
<strong>Pituduh 045 </strong></p>
<p>Mumpung enom ngudiya laku utama.<br />
<strong>Pituduh 046 </strong></p>
<p>Sing prasaja, percaya marang dhiri pribadi.<br />
<strong>Pituduh 047</strong></p>
<p>Ngelmu pari, saya isi saya tumungkul.<br />
<strong>Pituduh 048</strong></p>
<p>Wong mati iku bandhane ora digawa.<br />
<strong>Pituduh 049</strong></p>
<p>Wong iku kudu ngudi kabecikan, jalaran kabecikan iku sanguning urip.<br />
<strong>Pituduh 050 </strong></p>
<p>Wong kang ora gelem ngudi kabecikan iku prasasat setan.<br />
<strong>Pituduh 051 </strong></p>
<p>Wong linuwih iku ambeg welasan lan sugih pangapura.<br />
<strong>Pituduh 052</strong></p>
<p>Perang tumrap awake dhewe iku pambudidaya murih bisa meper hawa nepsu.<br />
<strong>Pituduh 053</strong></p>
<p>Ngelmu iku kelakone kanthi laku, senajan akeh ngelmune lamun ora ditangkarake lan ora digunakake, ngelmu iku tanpa guna.<br />
<strong>Pituduh 054 </strong></p>
<p>Turuten pituture wong tuwa.<br />
<strong>Pituduh 055</strong></p>
<p>Wong kang ora weruh tatakrama udanagara (unggah-ungguh), iku padha karo ora bisa ngrasakake rasa nem warna (legi, kecut, asin, pedhes, sepet, lan pait).<br />
<strong>Pituduh 056</strong></p>
<p>Wong pinter nanging ala tumindake, senenge karo wong ala.<br />
<strong>Pituduh 057</strong></p>
<p>Wong linuwíh iku kudu bisa ngepek ati lan ngepenakake atine liyan. Yen kumpul karo mitra kudu bisa ngetrapake tembung kang manis kang pedhes, sepet,bisa gawe senenging ati. Yen kumpul pandhita kudu bisa ngomongake tembung kang becik. Yen ana sangareping mungsuh kudu bisa ngatonake kuwasa pangaribawa kaluwihane.<br />
<strong>Wewaler 058 </strong></p>
<p>Aja panasten lan aja seneng gawe gendra, jalaran gawe gendra iku sipating dhemit.<br />
<strong>Wewaler 059</strong></p>
<p>Aja seneng yen den alem, aja sengit yen den cacad.<br />
<strong>Wewaler 060 </strong></p>
<p>Aja lali piwulang becík.</p>
<p><strong>KEBANGSAAN</strong></p>
<p><strong>Pituduh 061</strong></p>
<p>Bangsa iku minangka sarana kuwating nagara, mula aja nglirwakake kabangsanira pribadi supaya antuk kanugrahan adeging bangsa kang “Andana Warih”<br />
<strong>Pituduh 062 </strong></p>
<p>Negara iku ora gunu lamun ora duwe angger-angger minangka pikukuhing negara kang adhedhasar isi kalbune menungsa salumahing negara kuwi.<br />
<strong>Pituduh 063 </strong></p>
<p>Kang becik iku lamun ngerti anane sesantine ngabdi bebrayan agung : “Ing Ngarsa Asung Tuladha, Ing Madya Amangun Karsa, Tut Wuri Handayani”.<br />
<strong>Pituduh 064</strong></p>
<p>Negara kita bisa tentrem lamun murah sandhang klawan pangan, marga para kawula padha seneng nyambut gawe, lan ana panguwasa kang darbe watak “Ber budi bawa laksana”.<br />
<strong>Pituduh 065</strong></p>
<p>Wadyabala pamong praja kang seneng marang kawula alit iku dadi senengane para kawula sajroniíng praja lan bisa gawe kukuh sarta dadi tamenging nagara.<br />
<strong>Pituduh 066 </strong></p>
<p>Para mudha aja ngungkurake ngudi kawruh kang nyata amrih bisa kinarya kuwating nagara, ungguling bangsa, lan bisa gawe rahayuning sasama.<br />
<strong>Pituduh 067</strong></p>
<p>Panguwasa pamonge negara iku kudu bisa gawe tentrem para kawulane, amarga yen ora mangkono bisa kadadeyan para kawula ngrebut panguwasaning negara.<br />
<strong>Pituduh 068 </strong></p>
<p>Negara kuwat iku marga kawulane seneng uripe lan disujudi dening liya negara.<br />
<strong>Pituduh 069 </strong></p>
<p>Lamun sira dadi wadyabala pamonging nagara, aja sira dhemen kuwasa dhewe. Jalaran yen sira wis ora kasinungan panguwasa maneh, ing tembe bakal ndadekake ora kajening awakira ing tengahing bebrayan. Ngelingana yen sejatine isih ana wong kang bisa ngalahake sira ing babakan apa bae.<br />
<strong>Pituduh 070</strong></p>
<p>Dene sing mengku nagara ora darbe watak “Ber budi bawa leksana”. Iku bisa njalari wadyabala kang dadi tetungguling prajurit negara kuwi ora sujud maneh lan bisa uga kepingin ngrebut panguwasaning negara.<br />
<strong>Pituduh 071</strong></p>
<p>Yen wong becik kang kuwasa, kabeh kang ala didandani lamun kena, dene yen ora kena disingkirake mundhak nulari (cuplak andheng-andheng).<br />
<strong>Pituduh 072</strong></p>
<p>Perang iku becik laman tujuwane nggayuh kamardikaning nagara lan bangsane, lan perang iku ala lamun kanggo njarah rayah darbeking liyan.<br />
<strong>Pituduh 073 </strong></p>
<p>Wong ala yen bisa kuwasa, kang ala iku diarani becik. Kosokbaline yen wong becik kang kuwasa, kang becik iku kang ditindakake.<br />
<strong>Pituduh 074</strong></p>
<p>Wajibing warganing nagara iku kudu bisa rumangsa melu handarbeni, wajib melu hanggondheli. Mulat sarira hangrasa wani.<br />
<strong>Wewaler 075</strong></p>
<p>Aja seneng yen lagi darbe panguwasa, serik yen lagi ora darbe panguwasa. jalaran kuwi-kuwi ana bebendhune dhewe-dhewe.<br />
<strong>Wewaler 076 </strong></p>
<p>Aja mung kepingin menange dhewe kang bisa marekake crahing nagara lan bangsa, kudu seneng rerembugan njaga katentreman lahir batin.</p>
<p><strong>KAKALUWARGAAN</strong></p>
<p><strong>Pituduh 077</strong></p>
<p>Bapa biyung iku minangka lantaran urip ing ngalam donya.<br />
<strong>Pituduh 078 </strong></p>
<p>Sing sapa lali marang wong tuwane presasat lali marang Pangerane, Ngabektiya marang wong tuwa.<br />
<strong>Pituduh 079</strong></p>
<p>Wong tuwa kang ora ngudi kabecikan sarta ora ngerti marang udanagara (trapsila, unggah-ungguh) lan tata krama, kuwi sejatine dudu panutane putra wayah.<br />
<strong>Pituduh 080 </strong></p>
<p>Sapa sing seneng urip tetanggan, kalebu janma linuwih. Tangga iku perlu dicedaki nanging aja ditresnani.<br />
<strong>Pituduh 081 </strong></p>
<p>Paribasane tangga iku padha karo bapa biyung.<br />
<strong>Pituduh 082 </strong></p>
<p>Tangga kang ora becik atine aja dicedhaki nanging aja dimungsuhi.<br />
<strong>Pituduh 083 </strong></p>
<p>Sadumuk bathuk sanyari bumi ditoh pati. (Unen-unen kanggo nggambarake kasetyane marang kulawarga).<br />
<strong>Pituduh 084</strong></p>
<p>Mikul dhuwur mendhem jero. (Unen-unen kanggo nggambarake bektine anak marang wong tuwane).<br />
<strong>Pituduh 085 </strong></p>
<p>Anak iku minangka terusane wong tuwa, ora ana katresnan kang ngluwihi katresnane wong tuwa marang anak.<br />
<strong>Pituduh 086</strong></p>
<p>Tresna marang mantu iku padha bae tresna marang putra, jalaran putu iku wohing katresnane putra lan mantu.<br />
<strong>Pituduh 087</strong></p>
<p>Sayojana iku dohe sepuluh ewu dhepa. Swara kang krungu nganti sayojana, aruming jeneng ngambar-ambar salumahing bumi (dialembana).<br />
<strong>Pituduh 088</strong></p>
<p>Golek jodho aja mung mburu endahing warna, senajan ayu utw bagus.<br />
<strong>Wewaler 089</strong></p>
<p>Aja ngaku wong tuwa lamun wong tuwamu katon sugih lan dhuwur drajade, jalaran pangkat lan bandhane wong tuwamu iku mau bisa sirna sadurunge sira warisi.<br />
<strong>Wewaler 090</strong></p>
<p>Aja gampang nyepatani anak nganggo tembung kang ora prayoga, jalaran sepatane wong tuwa bisa numusi sarta bisa ngilangake rass bektine anak marang wong tuwane.<br />
<strong>Wewaler 091</strong></p>
<p>Aja menehi jeneng marang anak sing kurang pantes, jalaran jeneng sing disandhang anak bakale kagawa nganti delahan (akherat).</p>
<p><strong>KADONYAN</strong></p>
<p><strong>Pituduh 092</strong></p>
<p>Bandha kang resik iku bandha kang saka nyambut karya lan saka pametu sejene kang ora ngrusakake liyan. Dene bandha kang ora resik iku bandha colongan utawa saka nemu<br />
duweking liyan kang kawruhan sing duwe.<br />
<strong>Pituduh 093</strong></p>
<p>Kadonyan kang ala iku ateges mung ngangsa-angsa golek bandha donya ora mikiraka kiwa tengene, uga ora mikirake kahanan batin.<br />
<strong>Pituduh 094</strong></p>
<p>Golek bandha iku samadya bae, udinen katentreman njaba njero.<br />
<strong>Pituduh 095 </strong></p>
<p>Bandha iku anane mung aneng donya, mula yen mati ora digawa.<br />
<strong>Pituduh 096</strong></p>
<p>Wong golek kemakmuran iku ora kalebu ngoyak kadonyan.<br />
<strong>Pituduh 097</strong></p>
<p>Bandha iku gawe mulya lan uga gawe cilaka. Gawe mulya lamun saka barang kang becik, gawe cilaka lamun saka barang kang ala.<br />
<strong>Pituduh 098</strong></p>
<p>Wong urip aja tansah kepingin bandha bae, jalaran kasugihan iku ing samangsa-mangsa bisa gawe cilaka.<br />
<strong>Pituduh 099 </strong></p>
<p>Sing sapa tansah ngegungake pangkate, wirang lamun ana owahing jaman.<br />
Síng sapa ngegungake bandhane, wirang lamun sirna bandhane.<br />
<strong>Pituduh 100</strong></p>
<p>Dhek jaman kuna perang iku rebutan bandha, negara, lan mboyong putri. Nanging jaman iku ilang bareng wis ngerti menawa wanita boyongan mau bisa gawe ringkihing nagara.<br />
<strong>Wewaler 101</strong></p>
<p>Bandha iku perlu nanging aja diumuk-umukake, drajad lan pangkat iku perlu, aja dipamèr pamerake, jalaran bisa mlesedake awake dhewe.<br />
<strong>Wewaler 102</strong></p>
<p>Aja melik darbeking liyan, marga rebutan rajabrana lan wanita iku bisa gawe congkrahing para sujana lan gawe nisthaning ati.<br />
<strong>Wewaler 103</strong></p>
<p>Aja seneng mamerake bandha lan ngegungake pangkat, sebab bandha bisa lunga, drajad/pangkat bisa oncat.<br />
<strong>Wewaler 104 </strong></p>
<p>Aja seneng marang wong kang nguja hawa napsu marga akeh bandhane. Jalaran bandha mau bisa gawé cilaka amarga durung mesthi bandha kang resik.</p>
<p><strong>MEMAYU HAYUNING PRIBADI</strong></p>
<p><strong> </strong></p>
<p><strong>Pituduh 105</strong></p>
<p>Ing samubarang gawe aja sok wani mesthekake, awit akeh lelakon kang akeh banget ambekalane sIng ora bisa dinuga tumibane. Jer kaya unine pepenget, “Menawa manungsa iku pancen wajib ihtiyar, nanging pepesthene dumunung ing astane Pangeran Kang Maha Wikan”.<br />
Mula ora samesthine yen manungsa iku nyumurupi bab-bab síng durung kelakon. Saupama nyumurupa, prayoga aja diblakakake wong liya, awit temahane mung bakal murihake bilahi.<br />
<strong>Pituduh 06</strong></p>
<p>Sabar iku ingaran mustikaning laku, jumbuh karo unine bebasan : “Sabar iku kuncining swarga”, ateges marganing kamulyan. Sabar, lire momot kuwat nandhang sakehing coba lan andadaraning ngaurip, nanging ora ateges gampang pepes kentekan pengarep-arep. Suwalike malah kebak pengarep-arep lan kuwawa nampani apa bae kang gumelar ing salumahe jagad iki.<br />
<strong>Pituduh 107</strong></p>
<p>Kahanan donya iki ora langgeng, tansah owah gingsir. Yen sira kebeneran katunggonan bandha lan kasinungan pangkat, aja banjúr rumangsa “Sapa sira sapa ingsun”, tansah ngendelake panguwasane tumindak degsura marang sapadha-padha. Élinga yen bandha iku gampang ilang (sirna). Pangkat sawayah-wayah bisa oncat.<br />
<strong>Pituduh 108</strong></p>
<p>Saiba becike samangsa wong kang lagi kasinungan kabegjan lan nampa kabungahan iku tansah eling gedhe ngucap syukur marang Kang Peparing. Awit elinga yen tumindak kaya mangkono mau kejaba bisa ngilangi watak jubriya uga mletikake rasa rumangsa yen wong dilairake marang sapadha-padhane titah, mbengkas kasangsaran, munggahe ngreksa hayuning jagad.<br />
<strong>Pituduh 109</strong></p>
<p>Aja sok ngendel-endelake samubarang kaluwihanmu, apa maneh mamerake kasugihan lan kapinteranmu. Yen anggonmu ngongasake dhiri mau mung winates ing lathi tanpa bukti, dhonge pakarti kaya mangkono iku ngengon awakmu dadi ora aji. Luwih prayoga turuten pralampitane tanduran pari. Pari kang mentes mesthi tumelung, kang ndongak mracihnani yen kothong tanpa isi.<br />
<strong>Pituduh 110</strong></p>
<p>“Rumangsa sarwa duwe” lan “Sarwa duwe rumangsa”, iku yen ditulis genah mung diwolak-walik bae, nanging surasane jebul kaya bumi karo langit. Sing kapisan nuduhake watak ngedir-edirake, wengis satindak lakune (polahe), yen nggayuh pepenginan ora maelu laku dudu, samubarang pakarti nistha ditrajang wani. Dene sing kapindho pakartine tansah kebak welas asih, wicaksana ing saben laku, rumangsa dosa samangsa gawe kapitunane liyan.</p>
<p><strong><br />
<strong>Pituduh 111</strong></strong></p>
<p>Nadyan wesi iku kanyatane atos, ewa semono yen iís ketrajang ing taiyeng ya bakal entek gripis. Semono uga tumraping wong kang kataman rasa meri, atine mbaka sethithik uga bakal gripis, awit rumangsa yen awake tansah apes, saengga kelangan greget lan lumuh makarya.<br />
Wusanane pepes atine kentekan pengarep-arep.<br />
<strong>Pituduh 112</strong></p>
<p>Yen sira sacara badaniyah lan rohaniyah tetep kepingin bagas kuwarasan, tansah elinga rong prakara iki :</p>
<p>1.  Tansah jaganen sakehing samubarang kang nedya sira lebokake ing tutuk, dithinthing luwih dhisik apa bakal gawe rusaking raga apa ora.</p>
<p>2.  Kulinakna mikir luwih dhisik samubarang kang arep sira wetokake saka tutuk. Lire pikiren luwih dhisik klawan mateng apa kang bakal sira wetokake iku ora malah gawe kuceming awakmu dhewe, nglarani atining liyan apa ora. Dene yen ora ana paedahe luwih becik aja kok kojah amrih ora nandhang piduwung.</p>
<p><strong>Pituduh 113</strong></p>
<p>Digendhongana dikuncenana kaya ngapa, nanging wong iku yen wis tinakdir tekan janjine utawa ajale, mangsa bakal wurunga. Iki maneh peling kita, yen kita manungsa mono ing atase badan lan umure dhewe ora kuwasa. Apa maneh sing mung wujud barang sampiran kayadene drajad semat lan pangkat, kaluhuran, kasugihan, lan kalungguhan. Mula saka iku aja kibir, jubriya lan aja sok dumeh. Awít isih ana panguwasa liya (Gusti Allah) kang luwíh kuwasa.<br />
<strong>Pituduh 114</strong></p>
<p>Ngombe lan memangan yen tanpa taker lan tanpa pilih-pilih iku pancen bisa nekakake bilahi.<br />
Mula nyandhet ubaling kepinginan ngombe lan memangan kang kaya mengkono mau wis ateges sawijining pamarsudi nyegah karusakaning jiwa lan raga. Wondene sranane kang prayoga yaiku pasa sing mengku ancas pupur sadurunge benjut nyingkiri sadurunge bilahi.<br />
<strong>Pituduh 115</strong></p>
<p>Kamulyan lan kanikmataning urip wong-wong kang sugih dituku mawa tangising rakyat kang mlarat.<br />
<strong>Pituduh 116</strong></p>
<p>Kang kinaran janma kang wis kadunungan cipta kang wening iku, yaiku sapa kang wis temen-temen mantep pangidhepe marang Gusti Kang Murbeng Dumadi. Wong kang kaya mangkono mau samangsa nindakake pakarti apa ta apa tansah linambaran ati kang sarwa tepa tulus, kabeh-kabeh amang akarana Allah. Ora cilík ati, gedhené ngrasa owet ing kalane wohing panggawene mitunani awake dhewe, nanging bisa gawe raharjane sesamaning dumadi. Kosokbaline wong kang nindakake pangibadah nanging isih ndarbeni pepinginan supaya diweruhana lan digawokana dening Allah, iku pratandha yen pangidhepe lan pangibadahe durung akarana Allah.<br />
<strong>Pituduh 117</strong></p>
<p>Pambudidayanira manembah marang Pangeran iku prayogane aja sira anggo sarana ngalab tumuruning peparinge, nanging mligiya nindakake panembah mung saka niyat manembah.<br />
Awit wong kang nyenyadhong sihing Pangeran sarana laku panembah kathik banjur nyata kaleksanan panyuwune, ing adat wong mau banjur dadi kethul kawaspadane marang kaluhuran lan keagungane Kang Murbeng Dumadi. Aran isih begja yen ora banjur dadi wong jubriya seneng nyepelekake marang sesamaning</p>
<p>dumadi.<br />
<strong>Pituduh 118</strong></p>
<p>Ana sawenehing wong kang duwepenganggap menawa nyenyuwun sihing Allah iku ora ana gawene. Awit Gusti Allah iku adil lan Maha Wuninga saengga ora bakal peparing marang wong kang ora pantes nampa ganjaran, nanging wong mau sajak lali yen Gusti Allah mono Maha Welas lan Maha Asih. Uga ana sawenehing wong kang ora precaya marang anane Gusti Allah, presasat uga ora precaya marang anane dhewe, dene nganti awake lair ana ing donya.<br />
Nanging yen wong mau nandhang reribed lan nalare wis pantog, adate tuwuh osiking atine yen Pangeran iku ana malah banjur disesuwuni.<br />
<strong>Pituduh 119</strong></p>
<p>Wong kang kulina ngeningake ciptane kang resik ing wayah esuk, lawas-lawas banjur bisa ngeningake ciptane ing wayah bengi uga, lan sangsaya lawas maneh bisa ngeningake cipta ing wayah apa bae lan ing ngendiya bae. Nanging sabarang pratingkah iku bisa dadi pakulinan manawa katindakake kanthi ajeg, sarana panglantih kang tumemen lan ora bosen.<br />
Klawan mangkono sabarang kang maune rinasa rekasa lan abot, bakal sirna.<br />
Mangkono uga ana bedane yen kita kepingin nanem wiji kautaman, iya kudu kita gladhi tanpa bosen.</p>
<p><strong>Pituduh 120</strong></p>
<p>Yen pinuju wayah bengi langite terang banjur tumengaa ing tawang, kita bakal nyipati saperangane gelaring alam, abyoring langit kang sumilak sinebaran lintang-lintang pating krelip, gedhe cilik kaya wis sengadi tinata panggonane, angin sumilir ngobahake kekayonan lan gegodhongan kang ngandhut aruming gandane kekembangan. Sing kaya mangkono sayekti bisa nuwuhake rasa pangrasa tentrem ing ati kita. Nanging luwih saka iku, apa sing kaya mangkono mau ora ngosikake kita tumrap kaluhuraning Kang Maha Agung kang wus mranata sakabehing mau?.<br />
<strong>Pituduh 121</strong></p>
<p>Tumraping wong mursid yen pinuju kambah ing prihatin, nolah-noleh ngiwa nengen wis ora ana pitulungan maneh kang bisa diarep-arep tekane. Parandene ora bakal koncadan ing pangarep-arep. Awit wis mangerti menawa tambane prihatin kang ampuh iku ora liya kejaba : sabar. Sabar lan tawakal nyenyuwun kanthi temen-temening ati marang kamurahaning Kang Maha Kuwasa kang ngregem sakabehing mobah-mosiking jagad saisine.<br />
<strong>Pituduh 122</strong></p>
<p>Ala-alaning kelakuwane wong ora kaya kang sinung watak “Sapa sira sapa ingsun”. Marga sendhenan kaluwihane, embuh kekuwasaane, embuh karosan, seneng tumindak sawenang-wenang marang kalahane kang wis tita ora bakal kumawani mancahi gedhene nganti wani mbandakalani kekarepane. Wong kang nduweni sesipatan kaya mangkono mau prayoga enggal ngelingana menawa laku jantraning jagad mono wis kinodrat cakra manggilingan; sing wingi ana ngisor dene sesuk gilir gumanti bakal ngerehake.<br />
<strong>Pituduh 123</strong></p>
<p>Saben dina kita ajeg reresik badan lan penganggo, kajaba amrih bagas kuwarasan uga katon apik lan ngresepake. Iki pakulinan kang apik. nanging luwih prayoga maneh yen jroning ati banjur katuwuhan osik : apa saben dina kita uga reresik lan ngupakara batin lan jiwa kita amrih sangsaya apik lan sangsaya resik saka sakehing rereged saka anane cacad-cacad lan panggodha.<br />
Sebab yen badan wadhag kang kena ing rusak iku kita gemateni, geneya jiwa kita kang asipat langgeng malah kita lirwakake pangupakarane?.<br />
<strong>Pituduh 124</strong></p>
<p>Sumendhe ing takdir iku dudu sipate wong kang seneng ulah luhuring kebatinan, nanging dadi watake wong kang lumuh tumandang gawe lan cupet nalare. Luhuring kebatinan kudu tansah jumbuh lan laras karo ajuning kawruh lair. Lire, kebatinan kang luhur iya kudu bisa ngujudi pakarti kang luhur uga, kang bisa njunjung lan mulyakake drajading nusa lan bangsane.<br />
<strong>Pituduh 125</strong></p>
<p>Saka kayungyuning manungsa marang bandha, semat lan drajad anggone migunakake nganti kerep nglirwakake kautaman, nglalekake jejering kamangnungsan. Uripe prasasat kaesok kabeh ana ing kono. Ora ngelingi kepriye wusananing dumadi. Ing jagad pancen ora ana wewaler wong nglumpukake bandha rajabrana, janji pikolehe manut dalan kang bener lan dipigunakake minangka prabot prenataning jagad.<br />
<strong>Pituduh 126</strong></p>
<p>Urip tanpa gegayuhan luhur, bebasane kaya lelawuhan tanpa uyah, sepa tan mirasa.<br />
Gegayuhan bisane kasembadan kudu sinartan ngelmu, jalaran ngelmu mono pancen sangune ngaurip, wondene ngelmu iku tinemu ing laku lan tandang. Sakehing tandang ora becik kelakone yen ora mapan. Lire, bisowa tansah ngelingi marang jantraning kahanan. Wong kang tandang tanduke mapan, angel kepepete, jalaran yen mapan mesthi cepak waspadane. Dene waspede mono sirikane mele lan adoh saka bebendhu.</p>
<p><strong>Pituduh 127</strong></p>
<p>Sakabehing tumindak iku panimbange manut kawusanane. Mula murih bisane sampurna, sabarang kang bakal dilakoni lan ditindakake iku luwih dhisik thinthingana lan pilah-pilahna ala becike kanthi weninge nalar/pikir. Yen wis, tumindake kanthi duga lan prayoga, sarta mawa tepa tuladha. Lire, sabarang patrap mau upamakna tumrap awake dhewe, ilangna pangira-ira tumrap awake liyan kang durung disumurupi. Elinga, sapa kang arep mbecikake alam donya iku, kudu mbecikake awake dhewe luwih dhisik.<br />
<strong>Pituduh 128</strong></p>
<p>Ciri-cirine jiwa kang isih kothong mono bisa dititik saka ulat praupan, tutur wicara, lan tingkah lakune kang ora nate gelem kalah. Sabarang tindak-tanduke kepingin unggul lan mamerake kaluwihane, ora angger kaluwihan bisa kanggo ngadhepi bebaya lan ngentas saka papan cintraka.<br />
Kaluwihan kang tanpa dilandhesi kautaman, kena diumpamakake kayadene wedhak pupur sing nempel ing njaban kulit bae, ora bisa tahan suwe lan gampang luntur marga saka pakartine dhewe, awit nerak dhasar-dhasar bebener lan kasucian.<br />
<strong>Pituduh 129</strong></p>
<p>Saben tumindak sejangkah ngilowa marang kinclong-kinclonge banyu samudra sing suthik kanggonan sangkrah, jalaran sakehe uwuh mesthi disingkirake minggir. Saben makarya sapecak, tuladhanen pakartine banyu tritisan, nadyan tumetes mbaka satetes, ditindakake kanthi ajeg keconggah mbolongake watu sing atose ngluwihi waja.<br />
<strong>Pituduh 130</strong></p>
<p>Sapa kang bisa nelukake mungsuh-mungsuhe, dheweke diarani kuwat. Ananging sapa kang bisa nelukake awake dhewe, iya dheweke iku kang luwih kuwat maneh.<br />
<strong>Pituduh 131</strong></p>
<p>Samangsa lagi ngadhepi urip rekasa prayogane adhepana klawan esem gumuyu. Awit iku wus wujud senjata kang bisa gawe enthenging sanggan lan bakal numusi muluring pikir.<br />
Nanging yen penandhangmu mau tansah kok adhepi kanthi ulat kang suntrut adhakane kowe bakal kentekan pikir kang wening, wusanane dadi nekat nuruti pokal kang nerak bebener.<br />
<strong>Pituduh 132</strong></p>
<p>Sapa kang nganggep apa bae gampang, mesthi bakal nemu akeh rubeda. Sapa kang gampang janji, iya kuwi kang arang netepi.<br />
<strong>Pituduh 133</strong></p>
<p>Urip tegese mbudidaya ngetog tenaga (berjuwang). Urip nikmat tanpa angin prahara padha karo segara kang mati. Aku luwih seneng ditendhang, dilawan dening nasib, tinimbang diugung.<br />
<strong>Pituduh 134</strong></p>
<p>Laku jujur kuwi padha karo dhuwit kang bisa laku ing ngendi bae.<br />
<strong>Pituduh 135</strong></p>
<p>Kang becik lan ala, kabeh mesthi nampa pikoleh, senajanta kadhang-kadhang nampane cepet, kadhang-kadhang alon.<br />
<strong>Pituduh 136</strong></p>
<p>Wong kang kinaranan berbudi iku, yakuwi wong sing rumangsa tambah kasiksa yen nyumurupi sapepadhane nandhang papa lan kasangsaran. Runtuhe rasa welase adate banjur sinusul sarana cucule prabeya lan barang darbeke. Nanging pancen angel golek-golekane wong sing kaya mangkono iku. Buktine ora sethithik wong sing mati merga kewaregen, apamaneh wong sing mati amarga kaliren.<br />
<strong>Pituduh 137 </strong></p>
<p>Manungsa kuwi dadine becík miwiti saka njero menjaba.<br />
<strong>Pituduh 138</strong></p>
<p>Kang waspada marang awakmu dhewe jalaran iya awakmu dhewe kuwi kang mujudake mungsehmu kang paling gedhe.</p>
<p><strong>Pituduh 139</strong></p>
<p>Manungsa kang mung ngelingi marang pakartine pancadriyane mono bakal tansah kasinungan rasa dhemen utawa sengsem. Saka Rasa Dhemen banjur kathukulan rasa melik, saka rasa melik munggah dadi nafsu, saka nafsu banjúr nasar pakartine lan sirna bebudene sing wekasane tumiba ing papa, nandhang kasangsaran.<br />
<strong>Pituduh 140</strong></p>
<p>Wong juweh, kawruhe tumempel ing lambe, kumrecek ngebaki ing pasamuwan, katut samirana mrana-mrene. Beda karo wong meneng, kawruhe sumimpen ene ing ati wening.<br />
Wetune ora sarana lambe, nanging katampanan ing pucuking pen, mili amber ing kertas putih, rinasakake ing wong sajagad.<br />
<strong>Pituduh 141</strong></p>
<p>Amrih urip kita tansah nemoni rahayu, aja kendhat nggegulang nandur cipta utama sajroning ati sanubari kita sinartan panyuwunan kang mantheng marang Gusti Kang Maha Welas lan Maha Asih, muga pinaringan nugraha bisa ndarbeni ati kang wening lan jiwa kang utama.<br />
Pancen ora gampang wong ngudi bisane kasinungan cipta utama ngelingi menawa manungsa ono mula wis keserenan sipat apes lan lali. Sok ngonowa yen ta sawise nandhang apes lan lali banjur gumregah maneh pangudine apa dene ora kendhat ing panglantihe mantepa ing keyakinan yen Gusti Allah ora bakal ora ngudaneni panyuwun kita.<br />
<strong>Pituduh 142</strong></p>
<p>Kawruh lan “Ilmu pengetahuan” iku mung bisa digayuh lan dikuwasani kanthi laku kang laras karo apa kang diwulangake. Lire, ajaran teorine kudu bisa dicakake lan ditrapkake kanggo karahayoning bebrayan. Wondene lakune mono kudu sinartan tekad kang gilig lan kekarepan kang tulus lan mantep kinanthenan kateguhaning iman, kanggo ngadhepi sakehing panggodha sarta nyingkiri sikep laku kang sarwa dudu.<br />
<strong>Pituduh 143 </strong></p>
<p>Banyu iku bisaning bening yen wis menep. Sanadyan maune buthek, nanging yen wis menep, iya banjur bening. Semono uga tumrap pepinginan utawa gegayuhan yen diudi nganti katog lan menep ing tembe uga bakal kasinungan sifat bening. Lire, nadyan pepinginan lan panggayu bisa kaleksanan klawan tumuli, ewa semono yen ditlateni suwening suwe uga bakal kasembadan.<br />
<strong>Pituduh 144</strong></p>
<p>Yen kepingin nglungguhi pangkat kang dhuwur luwih prayoga yen dikawiti saka kalungguhan kang endhek dhewe. Awit klawan mengkono ing tembe kowe ora bakal gampang disepelekake dening bawahanmu. Lan kang utama yaiku kowe nuli bisa madeg dadi pemimpin kang bisa nglungguhi ing kawicaksanan, adoh saka watak degsura, anane mung sarwa kebak rasa tepa salira.<br />
<strong>Pituduh 145 </strong></p>
<p>Ginubel dening rasa “Tansah kurang marem” marang asiling pakaryan utawa jejibahan kang diayahi, sauger ora ngangsa-angsa, sayekti malah dadi pamecut kang becik kanggo luwíh maju.<br />
Nanging yen rasa tansah kurang marem mau ngenani wuwuhing donya-brana, ora beda kayadene reridhu sing esthine mung tansah rinasa kayadene pasiksane ngaurip. <strong> </strong><br />
<strong>Pituduh 146</strong></p>
<p>Elinga, mbesuk yen wis tumekaning janjine ora kena ora, badan wadhag lan sabarang kalir kang kita darbeni iki bakal kita tinggalake kabeh, ora ana kang kita gawa menyang alam kalanggengan. Mula aja banget nggonira katrem marang kadonyan. Apa maneh, sapa kang tansah ngegul-egulake marang donya branane lan gandrung marang pepinginan kang ora langgeng, esthine ora bakal bisa nemokake kahanan kang bisa gawe langgenging kasenengan lan katentremaning ati.</p>
<p><strong>Pituduh 147</strong></p>
<p>Batiné wong kang bisa ndarbeni ati nriman iku tansah ayem lan tentrem, marga satingkah laku tansah linambaran keyakinan kang kandel marang kadar peparinge Pangeran. Nriman ora teges wis marem apa anane, nanging suwalike kepara malah sungkan meneng. Mung bae ora grusa-grusu kaya tumindake wong kang nduweni sipat ngangsa-angsa kaya ora gelem ngakoni karang anane pandum.</p>
<p><strong>Pituduh 148</strong></p>
<p>Abot-aboting coba tumraping ngaurip iku malah ora kaya wong kang lagi kebyukan sihing Gusti Allah. Yen lulus saka pandadaran bisa dadi manungsa kang kajaba gedhe sih kadarmane uga wicaksana lair batine. Nanging yen ta ora teguh imane, wong kang lagi kabombong ing donya arta lan keladuk rumangsa sarwa kuwagang mbendung segara njugrugake gunung mau istingarah bakal koncatan kawaspadane. Kejaba lali marang sangkan parane uga lali yen sakehing drajat lan semat dalasan tekan nyawane dhewe pisan iku mung lugu barang titipan kang sawayah-wayah bisa dipundhut bali dening Kang Kagungan.</p>
<p><strong>Pituduh 149</strong></p>
<p>Ambudidayaa ing bandha manut sakatoging tenaga nanging aja lali kinanthean tead lan seya ye sapeangan bakal kita tanjakakekanggo nindakakepangibadah. Élinga ye pati iku lawanging akheat, denelaku ngibadah iku kang bisadadi sarana nggampangake manungsa tumekane marang ing lawang mau kanthi rasa pangrasa tobat lan sumarah.Suwalike, jiwa raga kang ora kanggo tobat nalangsa ing Gusti Allah iku ora beda kaya anggana bandha kang ora dijakati lan ora ditanjakake kanggo penggawe kabecikan.<br />
<strong>Pituduh 150</strong></p>
<p>Yen sira pinuju nandhang bagas kuwarasan, elinga yen nalika kena ing lara, suprih sira tetep bagas kuwarasan kanthi sesirik prakara-prakara kang mbiyen nyebabake lara. Yen ing nalika sugih, elinga yen kena ing pekir, lekas sing kaya mengkono mau kanggo ngawekani amrih sira ora gampang kadunungan pikiran seneng pamer lan sesongaran. Kawruhana, iku kepara nuduhake pratandha yen dheweke iku sejatine wong kang tuna ing rasa welas asih lan miskin ing kawruh.<br />
<strong>Pituduh 151</strong></p>
<p>Kita manungsa iki ora kena tansah ngantu-antu tekane wektu kang becik, jer wektu kang becik iku sejatine kudu kita dhewe sing gawe. Kita kudu tansah eling yen sabarang tingkah lan tanduk kita ing dina kang siji iku nggawa keputusan tumrap dina sijine. Dene dina kang pungkasan iku kang mutusake sakabehing wektu lan dina-dina kang wis kapungkur. Mula sadurunge kita umapak marang dina pungkasaning urip, dipadha bisa nglungguhi marang jejering urip manungsa.<br />
<strong>Pituduh 152</strong></p>
<p>Wong nandhang lara mono akeh sing merga anggone ngombe lan memangan kliwat taker lan tanpa pilíh-pilíh. Mula kanggo nyandhet ubaling hawa marang bab sakarone mau, dibisa marsudi nyuda nuruti kecaping lidhah sarana nglakoni pasa kang mengku ancas nyingkiri sadurunge katamaning bilahi.<br />
<strong>Pituduh 153</strong></p>
<p>Wong kang lagi kasinungan kabegjan lan kamulyan iku dibisa marsudi amrih langgeng, aja banjur kalimput watak jubriya lan sembrana sing sisip sembire bisa kejlungup tiba ing kasangsaran. Yen wis mangkono mung rasa getun lan piduwung sing kari ing pamburine.<br />
<strong>Pituduh 154</strong></p>
<p>Hawa napsu lan watak angkara iku sawutuhe manjing ing dhiri pribadine dhewe-dhewe.<br />
Yen diumbar ngrebda bakal gawe “Bencana lan kasangsaran”. Suwalike yen bab mau bisa dikendhaleni bakal njílma dadi watak “Sabar lan prasaja”, tulus eklas aweh pangapura marang sapadha-padha sing gawe kaluputan.<br />
<strong>Pituduh 155</strong></p>
<p>Tapaning ati iku mung temen, yen tapaning nyawa mung eling. Sing sapa bisa eling sedina sepisan bae, adate barang kang sinedya bakal ana. Sing sapa temen salawase, kabeh pangajabe bakal kecandhak. Dene kang aran sejatining katemenan iku sakabehing pakarti kang ditindakake klawan madep mantep tanpa mandheg-mangu lan tolah-toleh, saengga sabarang kekarepane bakal ginayuh.</p>
<p><strong>Pituduh 156</strong></p>
<p>Wong iku yen lagi nandhang lara lagi bisa ngrasakake sepira mungguh begjane wong kang kanugrahan awak kang tansah kuwarasan. Nanging suwalike, wong sing awake seger waras lumrahe lali rekasane wong lara. Sangsaya adoh kelingane, sangsaya cedhak anggone ngumbar hawa nuruti pepinginane mripat, ilat, lan telih (wadhuk, weteng) kang sejatine ngajak marang rusaking raga. Mula prayogane tansah elinga perihing lara kanthi nggemateni kanikmatan kang wis diparingake dening Gusti Allah tan kena kinayangapa ajine, yaiku wujud awak kang bagas kuwarasan.<br />
<strong>Pituduh 157</strong></p>
<p>Manungsa pinaringan dening Pangeran peranganing awak kang kalarasake karo gumelaring bebrayan. Pinaringan mripat loro, perlune supaya akeha kang dideleng, ya kang ngenani uber ingering alam, ala beciking kahanan, lan owah gingsiring jaman. Lire, supaya linarasna kanthi lantiping panggraita. Pinaringan kuping loro, murih akeha swara kang dirungokake, nuli kathinthingana lan kasaringa kanthi lungiding panyipta lan alapen kang aweh pakoleh.<br />
Pinaringan tangan loro, sikil loro, supaya akehe kang ditandhangi, pilihen kang murakabi kanggo bebrayan agung.<br />
<strong>Pituduh 158 </strong></p>
<p>Pancen ora ana wewaler ing jagad iki tumraping wong kang nglumpukake donya brana. nanging kita kudu tansah eling yen donya brana mono dudu panggonane kalanggengan.<br />
Nabi Muhammad wus paring sabda : “Ora prayoga ninggalake kadonyan marga nglakoni akherat. Nanging jeneng wong kang nistha sapa kang ninggalake bab akherat marga mung golek donya brana tanpa waspada marang pungkasaning dumadi.”<br />
<strong>Pituduh 159</strong></p>
<p>Brangating ati sabisa-bisa kendhalenana, aja diububi nganti muntab dadi ubaling nepsu.<br />
Kayadene nyirep geni sarana lenga. Napsu amarah mono isih tetep bakal tansah mbebedhag selawase yen ta ora kinanthenan pikiran kang menep, lan ati kang eling.<br />
Elinge ati lan meneping pikir bakal numusi mulure budi kang tundhone bisa dadi panyirep sakehing pakartining setan.<br />
<strong>Pituduh 160</strong></p>
<p>Wong kang ringkih iman lan batine bakal gampang dadi jujugane durjana apus-apus kang pating sliwer golek mangsan. Pirang-pirang kehe wong kaselak percaya rembug pangiming-iming ora pinikir bakal kedadeyane ing tembe. Wusanane nandhang kapitunan lan kena ing apus.<br />
Mula ditansah waspada, aja lirwa ing kaprayitnan.<br />
<strong>Pituduh 161 </strong></p>
<p>Samangsa-mangsa thukul pletiking pikir kang kasarung dening ubaling nafsu ala, yogyane sumenepna sauntara. Yen bisa kaya mangkono karan wong wicaksana, jalaran kejaba bisa ngleremake ati kanthi meneping pikirmu uga bakal keconggah nyirep ubaling nafsumu mau.<br />
Wusana rahayu kang tinemu merga bisa sumingkir saka memala kang teka arep ngreridhu awakmu.<br />
<strong>Pituduh 162 </strong></p>
<p>Wong kang sengsara uripe jalaran ana rong warna. Kapisan saka kaluputane dhewe, kang kapindho merga saka pokale dhewe. Sing kapisan iku paribasane tanem tuwuh kang tansah kodanan lan kepanasan ora diopeni, dene sing kang kapindho paribasane tanem tuwuh kang tansah diapek asile nganti ora kober thukúl godhonge.<br />
<strong>Pituduh 163 </strong></p>
<p>Yen sira urip ing alam donya iki rumangsa nampa pandum kesethithiken iku wis dadi pepesthene uripmu, ora perlu mbok murinani. Pamurinamu prayoga lipuren sarana mawas lelabuhanmu dhewe, jer lelabuhan ing alam donya mono dadi trajuning akeh sethithike pandummu.</p>
<p><strong>MEMAYU HAYUNING BUDI LAN TEKAD</strong></p>
<p><strong> </strong></p>
<p><strong>Pituduh 164</strong></p>
<p>Yen gelem nalusuri sejatine ora sethithik piwulang lan pitutur becik kang malah kita tampa saka wong-wong gawane nacad lan ora dhemen marang kita, katimbang mitra katruh raket kang tansah ngalembana. Awit panacad bisa nggugah kita nglempengake laku, dene pangalembana kepara bisa nyababake wong kerep dadi lali.<br />
<strong>Pituduh 165</strong></p>
<p>Manawa kowe durung mangerteni marang bab kang kok anggep ora becik, aja kesusu ngatonake rasa sengitmu, gedhene nganti maoni lan nglairake panacad. Awit kawruhana yen pikirane manungsa iku tansah mobah-mosik lan molak-malik. Apa kang kok kira ala lan kok gethingi iku ing tembe mburi bisa malíh kok senengi, kepara malah bisa dadi gantungane urípmu.<br />
<strong>Pituduh 166 </strong></p>
<p>Karepe wong nyatur alaning liyan iku beteke mung arep nuduhake becike awake dhewe. Yen sing diajak nyatur wong kemplo, pamrih sing kaya mangkono mesthi katekane. Nanging tumraping wong mursid : “Wong kang ngumbah rereged ing awake sarana migunakake banyu peceren malah saya nuduhake blentonge pambegane”.<br />
<strong>Pituduh 167 </strong></p>
<p>Tembung kang prayoga kang kelair mung marga kadereng dening dayaning hawa napsu iku pancen sakala iku bisa aweh rasa pemarem. Nanging sawise iku bakal aweh rasa getun lan panutuh marang dhiri pribadine dhewe kang satemah tansah bisa ngrubeda marang katentremaning pikir lan ati. Guneman sethithik naging memikir akeh iku kang tumrape manungsa bisa aweh katentreman lan krasa marem kang gedhe dhewe.<br />
<strong>Pituduh 168</strong></p>
<p>Siji-sijining dalan amrih kaleksananing gegayuhan, yaiku makarti kang sinartan kepercayaan lan keyakinan menawa apa kang sinedya mesthi dadi. Yen kita mung kandheg ing gagasan lan kukuhing karep bae, tanpa tumandang lan makarya minangka srana panebuse, wohe ya ora beda kaya dene ing pangimpen. Cilakane maneh, yen selagine nganggit-anggit mau wis kaselak ngrasakake kanikmatane ing pangangen-angen, wusanane dadi lumuh ing gawe lan wedi ing kakewuh (wedi kangelan).<br />
<strong>Pituduh 169</strong></p>
<p>Ora beda karo rob lan suruding segara, kahanan uriping manungsa iku uga ora bisa uwal saka bungah lan susah. Kang perlu dicilengi ing kene yaiku aja kaselak kebacut kerem kalimput ing kabungahan lan aja kaselak gampang angles yen lagi kapinujon apes. Awit kasusahan iku sok malah bisa ngentas kita saka kaluputan lan kabodhowan, sauger insyap marang dhirine lan ora mupus, apadene tansah percaya marang Kang Kagungan Panguwaos.<br />
<strong>Pituduh 170 </strong></p>
<p>Menangi jaman rebutan rajabrana, akeh wong kang padha kalimput, melu-melu tumindhak nistha. Ora eling yen sejatining urip ing donya iku ora ngupaya rajabrana bae, nanging uga mangesthi kamulyan ing tembe. Urip ing satengahing godha rencana, nanging tetep tumindak utama, presasat tapa ing satengahing coba. Sapa kang santosa ora bakal tumindak sasar.<br />
Mula tansah ngugemana sebuting pitutur : “Sabegja-begjane kang lali nganti kelu penggawe sasar, isih begja kang panggah eling lan waspada tetep ing panggawe utama”.<br />
<strong>Pituduh 171 </strong></p>
<p>Yen sira kasinungan ngelmu kang marakake akeh wong seneng, aja sira malah rumangsa pinter, jalaran menawa Gusti Allah mundhut bali ngelmu kang marakake sira kaloka mau, sira banjur kaya wong seje (owah), malah bisa “Aji godhong jati aking”.</p>
<p><strong>Pituduh 172 </strong></p>
<p>Sapa kang katrem merga lagi pinaringan kekuwasaan iku sejatine malah dadi sumbering dununging wong lali, gampang lirwa ing kaprayitnan, lan gampang kapilulu ing pakarti dudu.<br />
Awit yen lagi kuwasa, adhakane banjur ngangsa-angsa kegedhen panjangka.<br />
Kanggo nggayuh panjangkane, sakehing cara ditempuh. Ora maelu senadyan nganti mentala gawe sangsarane mitra karuh. satemah mung dadi leletheg kang luwih aji uwuh.<br />
<strong>Pituduh 173 </strong></p>
<p>Ilat kuwi sawijining pedhang kang landhep, kang bisa mateni senajan tanpa ngetokake getih.<br />
<strong>Pituduh 174 </strong></p>
<p>Ora ana critane wong kejungkel iku marga kesandhung watu gedhe, sing mesthi merga kesandhung watu sing cilik.Yen tatuwa ya marga saka watu krikil-krikil sing lancip-lancip.<br />
Bab mau aweh pituduh supaya kita aja nyepelekake marang barang sing katone sepele ora mingsra, naging sejatine kepara malah gampang dadi dhadhakane wong njungkel njempalik tiba ing papa.<br />
<strong>Pituduh 175 </strong><br />
Wong sugIh sing lumuh kelangan bandhane nadyan kanggo keperluwane dhewe iku ora liya sababe marga tansah kuwatir yen dheweke tiba ing kemlaratan. Nanging ora ngertiya yen dheweke ing wektu iku sejatine wis padha karo wong mlarat. Uripe kepara luwih sangsara katimbang wong kesrakat, kang batine tansah ora narimakake marang adiling Kang Murbeng Dumadi.<br />
<strong>Pituduh 176 </strong></p>
<p>Dereng nedya pamer utawa riya iku terkadhang muncule dadakan kaya-kaya tanpa rinasa ing nalika kita pinuju sesrawungan karo wong liya. Mula prayoga kita tansah waspada ngendhaleni dhiri. Dene kang kinaran dereng utawa nafsu seneng pamer kang gampang dineleng lan sineksen dening wong liya iku aran riya kang pratela (cetha), utawa ngedheng. Becik kita singkiri.<br />
Wondene dereng sajroning laku panembah, arang kang disumurupi wong liya. Luwih-luwih yen lagi kapinuju ana ing papan kang sepi. Sok ngonowa elinga, yen Gusti Allah iku tansah ngudaneni.<br />
<strong>Pituduh 177 </strong></p>
<p>Kabeh salakune (tumindake) wong bodho iku esthine nggawe hikmah lan piwulang becík tumraping wong kang ahli budi. Awit saka samubarang kang ora becik kang dilakoni wong bodho dening para ahli budi banjur kari ngemohi lan dadi pandoming urip kang perlu disiriki lan disingkiri. Suwalike wong bodho sungkan nyuplik lelakon becik kang dialami para ahli budi.<br />
Mula ora jeneng aeng yen akeh para bodho sing uripe tetep kasurang &#8211; surang lan para ahli budi kang tansah rahayu ing uripe.<br />
<strong>Pituduh 178 </strong></p>
<p>Aja sok rumangsa tinitah apes nganti gawe pepesing sêmangatmu. Malah prayoga dinarima marang apa kang wis sira tampa saka kanugrahaning Gusti Kang Maha Kuwasa.<br />
Awit ngelingana menawa ora kurang-kurang titah kang luwih cingkrang lan luwih cacad tinimbang sira, suprandene dheweke babar pisan ora kawetu nutuh marang Gusti Allah. Kang mangkono mau ora liya marga saka kandele imane lan yakin marang kwadilaning Pangeran Kang Maha Kuwasa marang sakabehing lelakon kang dumadi ing jagad raya iki.<br />
<strong>Pituduh 179 </strong></p>
<p>Ngalembana lan panacad iku padha bae panindake. Lire, tarikane napas padha, kedaling ilat padha lan obahing lambe ya padha. Sok ngonowa najan rekasane utawa gampange padha, nanging oleh-olehane utawa wohe sing ora padha. Ing ngadat kejaba sok adoh sungsate, uga malah sering kosok balen. Sing siji bisa ngraketake paseduluran sijine padha bae karo golek dadakan nandur rasa memungsuhan.</p>
<p><strong>Pituduh 180 </strong></p>
<p>Aja ndarbeni pepinginan dadi wong kang linuwih kang ngandhut idham-idhaman supaya sarembuge diandela wong akeh. Luwih prayoga tansah njaga bae barang rembugira kanthi becik, patitis lan maedahi. Karo maneh tindak tanduk kang ngresepake, luwih-luwih kang bisa aweh paedah marang wong liya iku ajine ngungkuli sakehing pitutur kang ndhakik-ndhakik nanging kang durung kabukten ana ing panindak. Mula kuwi tansah udinen amrih wetuning rembug “Keplok lumah kurepe” karo tindakira.</p>
<p><strong>Pituduh 181 </strong></p>
<p>Kang kinaran manungsa winasis yaiku wong kang wis kaconggah mbenerake tindak kang mlenceng. Dene asor-asoring budine manungsa iku ora kaya wong kang mlencengake tindak kang wus bener. Adate sipat kaya mangkene iki thukul marga kasurung dening ati drengki srei.<br />
Kamangka sapa kang ngadani ati drengki lan panasten iya ing wektu iku dheweke wiwit nyiksa ing awake dhewe, lan uripe ora bakal bisa tentrem.<br />
<strong>Pituduh 182 </strong></p>
<p>Samangsane kowe diclatu wong kanthi sengak aja kok wales sanalika kanthi tembung (rembug) kang sengak lan atos. Prayoga tanggapana mawa pakarti kang alus lan sareh. Jer, ya klawan laku kang kaya mangkono iku, kowe bisa ngendhakake watakkang panasbaran, lan bisa ngasorake sipat kang lagi kasinungan iblis.<br />
<strong>Pituduh 183 </strong></p>
<p>Ing ngendi dununge pamarem lan katentreman ? Saking ungele mapanake rasa, nganti meh ora ana wong rumangsa marem lan tentrem uripe. Sabanjure banjur kepiye ? Iya kudu tlaten ngolah budi. Doh ana rasa meri lan drengki amrih gorehing pikir bisa tansah sumingkír.<br />
<strong>Pituduh 184</strong></p>
<p>Tepa slira lan mawas dhiri iku dadi obring laku nggayuh rahayu, minangka jimat paripih umraping ngaurip. Munggahe bisa nyedhakake rasa asih lan ngedohake watak drengki lan dak-wenang marang sapepadhane. Sregep mawas dhiri ateges bakal weruh marang kekurangan lan cacade dhewe, saengga wusanane thukul greged ndandani murih apike.<br />
<strong>Pituduh 185 </strong></p>
<p>Kita iki kejaba ndarbeni badan wadhag lan pancadriya, ana siji engkas darbek kita kang ora kena ginrayang lan ora kasat mata, nanging ajine tan kena kinaya ngapa, yaiku osiking ati kang ajeg ngelikake kita marang lurusing laku samangsa kita ketaman pletiking cipta ala, munggahe katuwuhan krenteg nindakake laku ngiwa. Mula poma-poma, tansah bisowa ngrungokake osiking atimu, awit iku kang ngajak sapari-polahmu tumuju menyang karahayoning uripmu.<br />
<strong>Pituduh 186</strong></p>
<p>Nggayuh kaluhuran mono ateges ngupaya tataraning urip kang luwih dhuwur.<br />
Ya dhuwur ing bab lahire, uga ing batine. Lire, sing murakabi kanggo dhiri pribadine, sumrambahe tumrap bebrayan agung. Sapa kang mung mligi nggayuh kaluhuraning lahir bae, ateges mung mburu drajat, semat lan pangkat. Durung aran jejeg uripe. Suprandene sapa kang mung ngemungake kaluhuraning batin, ateges ora nuhoni jejering manungsa ing alam donya, yaiku tumandang ing gawe.<br />
<strong>Pituduh 187</strong></p>
<p>Akeh wong kang sadurunge nyoba ngayahi pagaweyan wis dipantok dhisik sarana tembung “Ah, aku ora bisa”. Dayaning tembung “Ora bisa” satemah numusi ora bisa temenan. Awit entek-entekane pocap mangkono iku ateges ngapesake awake dhewe. Luwih dene maneh banjur lumuh ing pambudi. Samubarang kang diudi ora bakal dadi. Kang ora diluru tangeh bisane ketemu.<br />
Mula percayaa marang dhiri pribadi. Ciptanen kanthi mantheng ing ati lan enggal makartiya.<br />
Kekuwataning manungsa iku dumunung sajroning cipta, sauger sinartanan pamarsudi klawan temen-temen. Dayaning cipta cetha bakal nekakake sedya.</p>
<p><strong>Pituduh 188</strong></p>
<p>Aja sok nggresula !, Wruhana yen pangresula iku sawijining mala, dene panggresah mono agawe bubrah. Yen wis nggresah padatane banjur lali marang kewajibane kang kudu diayahi sarta kemba marang sadhengah pakaryan. Síng sapa esuk-esuk wis sambat ngaru-ara ing bab ngrekasane anggone urip, wong mau presasat mbutoni sumbering pangupa-jiwane dhewe.<br />
Ora trima marang pandum peparinge Pangeran Kang Murbeng Dumadi.<br />
<strong>Pituduh 189</strong></p>
<p>Yen kowe kepingin mulya uripmu, lakonan apa kang kok gagas-gagas rikalane kowe nandhang sengsara utawa lara. Awit ing mangsa-mangsa kaya mangkono mau manungsa banjur ketuwuhan budine kang murni, yaiku watak kang sarwa kebak welas-asih lan ngerti sepira perlune wong kang tansah ambudi amrih aja nganti nemoni kacingkrangan.<br />
<strong>Pituduh 190</strong></p>
<p>Wong kang wis kinaran “sukses” iku, yaiku : wong kang wis ngetog kadibdyane, ngudidaya nganti kecandhak gegayuhan lan idham-idhamane laras karo kepinginane.<br />
Tekane “sukses” durúng ateges tamating crita, nanging malah kudu tansah luwih waspada, prayitna lan ngati-ati. Jalaran adhakane wong sing wis “sukses” iku banjur kurang kaprayitnane, sembrana lan gumampang ing sabarang tumindake, kang luput sembire bisa klenggak.<br />
Mula sawijining “sukses” iku anggepan kayadene sawijining pandadaran kanggo lestarining penggayuh becik.<br />
<strong>Pituduh 191</strong></p>
<p>Saben wong mono pancen nduweni nafsu. Awit tanpa nafsu wong ora bakal duwe krekat kepengin maju. Mung bae wong kudu bisa milah-milahake nafsu endi sing kudu dicandhet, lan nafsu sing kepriye sing kudu diunggar. Nafsu kang bakal nekakake bilahi tumraping awake dhewe lan wong liya kudu bisa dicandhet, dene nafsu kang perlu diunggar yaiku nafsu kang empane tumuju marang karahayoning sapadha-padha.<br />
<strong>Pituduh 192</strong></p>
<p>Hukum alam wis netepake, sapa kang nandur mesthi ngundhuh. Dene apa kang diundhuh iya manut wijine kang ditandur. Yen sing ditandur winih alang-alang, ing tembe iya aja ngarep-arep yen bisa bakal panen pari, iku genah nyalahi kodrat. Mula mumpung isih esuk, nandura wiji cipta lan penggawe kang becik-becik. Awit elingana, yen akeh sethithik anak putu kita uga bakal katut melu ngrasakake pait getire wong kang bibite ditandur dening wong tuwane.<br />
<strong>Pituduh 193</strong><strong> </strong></p>
<p>Sapa sing duwe panjangka kudu wani jumangkah, jer katekaning sedya iku mung bisa maujud menawa dilakoni lan ora nyimpang saka katekadane. Karep lan sedya, jangka lan panuwun, iku saumpama wong lelungan mono tumuju papan kang arep diparani utawa dijujug.<br />
Dene kekarepan iku kudu ana kanthine, yaiku nalar utawa pecahing nalar. Jalaran kekarepan kang tanpa nalar iku ora beda karo karepe bocah cilik. Kejaba tanpa teges, uga sok tanpa wasana, satemah ora ana dadine.<br />
<strong>Pituduh 194 </strong></p>
<p>Sebab-sebab kang gawe ciliking ati lan cekleking semangat iku adhakane dumunung ing gegambarane pikiran kang sarwa nguwatirake marang lelakon kang durung kelakon, temahane pikiran dadi peteng, lumuh ihtiyar lan koncadan gregeting makarya. Katimbang nyumelangake barang kang durung bisa ginrayang rak luwih becik aja pegat ing ihtiyar kanthi nenuwun marang sihing Kang Murbeng Kuwasa, jer iya mung Panjenengane kang murbawasesa urip kita iki.<br />
Klawan mangkono istingarah kowe ora bakal ngedhap ngadhepi sakehing lelakon.<br />
<strong>Pituduh 195 </strong></p>
<p>Kerep nggresah lan ngresula iku nuduhake karingkihane tekad. senajan dingresulanan sedina ping pitulikur, ora bisa owah nasibe. Nggresah lan ngresula iku padha karo sambat. Wong sambat iku kena bae, nanging yen isih keduga aja dhemen sambat. Ngresula bisa dadi mala, panggresah bisa gawe bubrah, dene pisambat iku dalane wong kang seneng mlarat, jalaran sakehing gegayuhan kang disangkani sarana sambat mono adate mung gayuk-gayuk tuna, apa kang digayuh tanpa ana kabul wusanane.</p>
<p><strong>Pituduh 196 </strong></p>
<p>Dhasar premati tumraping wong duwe tekad lan duwe gegayuhan yaiku tekad budi santosa.<br />
Sarana ndulu kacamata benggala kang kita alami saben dina, teteg kawegigane pikir bae ora mujudake gaman pamungkas tumrap kasembadaning sedya. Mula yen mung ngendelake marang punjuling nalar lan moncering kawruh bae, tanpa mengkoni ing budi santosa, atine gampang miyar-miyur, gampang kasinungan ing watak sesongaran sing adhakane sing uwis-uwis banjur kacenthok pancabaya, ubayane banjur mbalenjani.<br />
<strong>Pituduh 197 </strong></p>
<p>Ora ana tindak kang luwih dening mbebayani lan ndrawasi marang awake dhewe, kejaba nindakake pegaweyan kanthi srempeng sing juntrunge mung ngoyak derenge panguwasa, drajad lan bandha. Pakarti mangkono adate ora mempan marang pitutur becik lan panemune liyan kang wigati, anane mung rasa melik kang nggendhong lali.<br />
<strong>Pituduh 198 </strong></p>
<p>Siji-sijining marga amrih kaleksanane gegayuhan iku ya kudu sarana makarti.<br />
Yen kita mung kandheg marang ngunggar-unggar karep lan nganggit-anggit gagasan bae, tibaning enggon mung kaya ing pangimpen. Luwih-luwih menawa salagine nggagas-nggagas mau kaselak kesusu ngrasakake kanikmatane pengangen-angen, wusana tumus dadi lumuh ing gawe lan wedi ing pakewuh.<br />
<strong>Pituduh 199 </strong></p>
<p>Ngakoni kaluputan iku ora ateges ngasorake dhiri. Nanging sawijining tandha yekti yen wong mau wis bisa kinaranan maju satindak ing laku kautaman. Kosokbaline sapa kang suthik ngrumangsani kaluputane, ateges wong kang ora nduweni budi pekerti. Wong kang ora nduweni donya brana iku sinebut mlarat. Wóng kang ora nduweni pikiran iku luwih mlarat.<br />
Dene wong sing ora kadunungan budi pekerti mono klebu mlarat-mlarate wong.<br />
<strong>Pituduh 200 </strong></p>
<p>Kang kok kandhakake putih iku durung karuwan putihing (sucining) ati, bisa uga mung wujud putihing pupur sing kandel waratå. Lan sing kok kandhakake abang iku durung tinamtu abanging (kekendelaning) bebener nanging bisa uga mung abange lambe kang keconggah njlomprongake marang jurang kang jero. Dene sing kok kandhakake resik, iku durung mesthi resiking ati, nanging adate mung wujud resiking sandhangan rinengga ing sotya abyor kang bisa mblerengake mripat.<br />
<strong>Pituduh 201 </strong></p>
<p>Ngunggar wetuning kekendelan sing mung kadereng saka dayaning pangojok-ojok iku kerep ora murni. Tandang lan trajange kang akeh banjur mung kabrongot panasbaran.<br />
Wusanane malah sok bakal nunjang palang, bebathene kosok balen karo kang sinedya. Mula minangka gegondhelane kapitayan, kekendelan iku prayoga kadhasarana rasa sumungkem marang Kang Murbeng Dumadi, niyat leladi marang sapepadhane titah. Yen wis mangkono sakehing cak-cakane pakarti mesthi tansah patitis lan mikolehi.<br />
<strong>Pituduh 202 </strong></p>
<p>Teteping rasa kamanungsan iku ora marga saka kawruh lan kapinteran kang wis dianggep luwíh luhur ing salumahe bumi, nanging mung jalar saka kadunungan telesing rasa asih marang sapepadhaning tumitah. Dene rasa asih mau cinipta saka patrap anggone reksa-rumeksa lan sugih ing pangapura sarta tansah kinanthenan pangucap lan pasemon síng bisa gawe resep lan ora natoni atining liyan. Kawruhana, menawa kapinteran kang ora kinanthenan kautaman iku sejatine luwih mbebayani tumraping bebrayan katimbang karo bodho kang linambaran ing budi rahayu.</p>
<p><strong> </strong></p>
<p><strong>Pituduh 203</strong></p>
<p>Nglengkara wong bisa luwar babar pisan saka panggodha. Sebab, sumbere panggodha iku ora liya iya mung saka awake dhewe. Sing sapa mung nyingkiri panggodha kang kasat mata bae, ora dibedhol tekan oyod-oyode, adhakane bakal ketaman pakewuh lan godha kang luwih gedhe maneh. Sok ngonowa yen wong tlaten lan sareh, kanthi kencenging tekad kang gilig, mesthi bakal bisa mentas saka reridhu. Aja mung mandheg ing panggrantes, nutuh awake dhewe, apa maneh yen nganti nguman-uman marang wong liya.</p>
<p><strong>Pituduh 204 </strong></p>
<p>Yen ing donya iki manungsane sing sugih uripe ora mbethithil, kepara malah dhemen tetulung marang kang kecingkrangan, dene sing duwe kepinteran adoh saka karep kanggo minteri liyan, kepara malah dadi papan jujugane wong tetakon, genah kahanane donya bakal ayem tentrem, adoh saka reridhu lan kalis saka godha rencana.<br />
<strong>Pituduh 205 </strong></p>
<p>Wong kang lagi karejeken aja kaduk anggone bungah, kosokbaline aja kaduk nelangsa samangsane nemahi reribed lan nandhang susah, gedhene nganti nggetuni barang kang wis kelakon. Awit kaduk bungah mau bakal ngilangi kaprayitnan, kaduk susah njalari ati tansah kemba, lan tangeh lamun bisa uwal yen ora dibudeni sarana tumandang makarya.<br />
<strong>Pituduh 206 </strong></p>
<p>Yen darbe karep lakonana kanthi gemblenging tekad kang nyawiji, adhepana sarana makarti kang madhep lan mantep. Sangune kudu ati sing tatag, ora ngedhap nadyan mangerti yen dalan kang diambah kebak parang curi. Yen tansah rongeh lan rangu-rangu, ateges mung wani ing gampang, wedi ing pakewuh, samubarang kang sinedya ora bakal ginayuh.<br />
<strong>Pituduh 207 </strong></p>
<p>Manungsa iku bisa kinaranan urip yen isih duwe karep lan pangarep-arep.Nanging yen karep mau mung kandheg ing pangangen-angen lan gagasan bae, ora beda manungsa kang mati sajrone urip. Kosokbaline yen anggone nandangi karepe mau kaselak kesusu nikmati pikolehe kang durung klakon, genah anggone makarti mung angger bae. Kepara bakal mundur yen ngadhepi pakewuh, satemah dadi wong lumuh.<br />
<strong>Pituduh 208 </strong></p>
<p>Wong kang kebak dening pepinginan iku adate banjur ngangsa-angsa, mula lakune uga banjur miyar-miyur. Kepengkok gawe sethithik bae sing digedhekake pangresulane, tundhone atine gampang pepes lan nglokro. Beda karo wong kang wicaksana uripe mesthi mawa tekad lan tujuwan. Bebasan tiba kaping pitu gumregah tangi kaping wolu ngrungkebi tekad lan tujuwane.<br />
<strong>Pituduh 209</strong></p>
<p>Angger wong wis mesthi suthik diarani cupet nalare, cilik aten, lan kendho tekade. Mulane yen darbe karep aja mundur merga luput sepisan pindho bae, prayoga ambalana maneh nganti katekaning sedya. Samubarang pegaweyan menawa kok temeni wiwit saiki mesthi bakal bisa ngundhuh bageyan lan kauntungan. Apa kang kok sedya bakal tumeka, pituwase lagi ketemu mburi.<br />
<strong>Pituduh 210 </strong></p>
<p>Sarupane pakaryan kang wis kok yakini beciking asile tumuli enggala katindakna, aja ngenteni liya wektu. Jer kekencengan sarta kekarepan iku yen diendhe-endhe ora mundhak kuwate.<br />
Nanging malah mundhak ringkih lan bisa uga ilang dayane. Sipat seneng ngendhe-endhe iku mujudake dalan kang anjog marang watak ora antepan lan kesed, sungkan ing gawe sing tundhone dadi tanpa aji urip ing bebrayan.</p>
<p><strong>Pituduh 211</strong></p>
<p>Wong kang sinebut berbudi urip ing bebrayan iku ora mung wong kang rumangsa kasiksa nyumurupi sapepadhane sing nandhang papa, nanging wong kang gampang runtuh welase kang tinumbalan runtuhing barang darbeke lan deduwene kanggo tetulung marang wong sing kacingkrangan lan kasangsaran. Nanging kang kaya ngono mau pancen angel golek-golekane.<br />
Tandha yektine ing alam donya iki ora sethithik wong sing mati marga kuwaregen, lan akeh wong sing mati marga kaliren.<br />
<strong>Pituduh 212</strong></p>
<p>Wong mono aja mung tumandang angger bares nanging kanthi laku kang ora beres. Dibisa tansah milah-milahake endi sing kenceng lan endi sing nalisír saka paugeran, sarta kulinakna nyirik marang penggawe musyrik, sinung marang watak tulus lan ngukuhi kajujuran.<br />
Kawruhana, menawa ora ana pusaka kang ampuhe ngluwihi kajujuraning ati lan weninging pikir kang sepi ing pamrih. Pamrihe mung sawiji, yaiku mangan karahayoning bebrayan, ngluhurake kamulyaning bangsa lan nagara.<br />
<strong>Pituduh 213</strong></p>
<p>Pangrasa, pikiran lan kekarepan iku tansah mbudidaya rebut unggel lan rebut panguwasa anggone murba sapari polahe manungsa. Pangrasa emoh diungkuli pikiran.<br />
Pikiran sêmono uga suwalike. Wondene kang moncol dhewe sumedya mbalap ora gelem dipekak yaiku kekarepan. Mula wajibing manungsa kudu bisa ngukuhi sifat manungsane.<br />
Den sranani kanthi nanjakake uripe melu ngrasakake lan memikir marang ombak umbuling jaman. Tumandang ing gawe ngesthi marang rahayuning bebrayan munggahe marang ajuning jaman.<br />
<strong>Pituduh 214 </strong></p>
<p>Selawase urip nglengkara wong bisa uwal babar pisan saka panggodha, jer panggodha iku sumbere ora liya ya saka awake dhewe. Asale tumuwuh saka uwohing pikir kang ngayawara, banjur katarik marang kekarepan ala kang wusanane mbabarake pakarti nistha.<br />
Sapa kang wiwitane enggal tumandang nanggulangi panggodha, bakal mundhak kasampurnane lan patut sinebut wong kang santosa ing budi. Balik kang sapa tansah nguja panggoda semaya nanggulangi, kekuwatan batine saya lungkrah, bakale bubrah dadi leletheging jagad.<br />
<strong>Pituduh 215 </strong></p>
<p>Wong nandur pari iku bakal ngundhuh pari, ora bakal ngundhuh jagung utawa kacang.<br />
Semono uga pikiraning manungsa, ora beda karo mau. Yen pikiran kita tansah kita kulinakake lan kita pigunakake kang becik-becik ya bakal nduweni daya kekuwatan kang becik, satemah bisa aweh pakaryan kang pengaji tumraping bebrayan. Mula katimbang nggagas kang ora-ora lan ngayawara, prayogane nggagasa marang laku utama lan mulya. Lan luwih utama maneh menawa gagasan kang mangkono mau diwedharake dadi pakarti pisan.<br />
<strong>Pituduh 216</strong></p>
<p>Rasa was sumelang iku nerakane wong sing arep nggayuh kemajuan. Sapa kang wis ketaman rasa iki salawase ora bakal bisa maju. Ing sabarang tandang tanduke sarwa tidha-tidha lan tansah awang-awangen ngadhepi kangelan kang bakal memalangi laku. Kosokbaline tekad iku rasa ciptaning karsa kang wis gembleng. Dadi yen ana kepenak lan orane bakal didhadhagi lan diterjang wani. Kang pinandeng mung bakal tekaning sedya. Nanging tekad mono beda banget karo nekad, jer nekad kuwi uwohing pakarti kang tuwuh saka kajudheganing nalar sing tundhone keconggah tumindak nistha, merga koncadan pepadhang.<br />
<strong>Pituduh 217 </strong></p>
<p>Aboting abot iku ora kaya yen kudu nuruti prentah lan pitutur. Pait lan ngrekasa dikaya ngapa prentah lan pitutur iku prayoga lakonana bae. lng suwalike barang pait mau, kowe mesthi bakal nemu barang legi sing ora klebu ing petunganmu. Pancen luwih prayoga paite dhisík, tinimbang legine. Awit bisane kowe ngrasakake legi iku rak marga kowe wis ngrasakake pait. Bisa nikmati kabungahan marga wis nate ngalami nandhang kasusahan.</p>
<p><strong>Pituduh 218</strong></p>
<p>Wong kang mung dhemen celathu lan muni-muni, mangka ora gelem tumandang gawe, genah ora sumurup marang kaluputane celatune, sabab celathu mono mung obahing ati kang ana ing lati, dudu obahing tangan sing kanggo tumandang. Nanging yen wis tumandang gawe dhewe, cetha bakal meruhi marang luputing celathune. Mula saiba begjane wong kang bisa celathu klawan enggal-enggal tumandang gawe dhewe.</p>
<p><strong>MEMAYU HAYUNING BEBRAYAN</strong></p>
<p><strong> </strong></p>
<p><strong>Pituduh 219</strong></p>
<p>Síng sapa ngidham kaluhuran kudu wani kurban lan ora wegah ing kangelan.<br />
Merga yèn tansah tidha-tidha, mokal apa sing kagayuh bisa digantha lan tangeh lamun apa sing diluru bisa ketemu. Makarti wani rekasa kanthi masrahake urip lan jiwa raga marang Kang Murbeng Kuwasa. Yen kepingin menang pancen larang patukone, yaiku kudu bisa nuhoni sesanti: “Sura dira jayaningrat lebur dening pangastuti”.<br />
<strong>Pituduh 220 </strong></p>
<p>Isih beja yen kowe diunekake “Ora Lumrah Uwong”, jalaran isih dianggep manungsa.<br />
Ya mung solah tingkahmu kang kudu kok owahi amrih ora gawe seriking liyan.<br />
Cilakane yen diunekake “Ora Lumrah Manungsa”, jalaran kowe dianggep setan gentayangan sing mung dadi leletheging jagad marga pakartimu kang ninggal sifat kamanungsan.<br />
Mula enggal-enggala sumujuda marang Gusti Kang Murbeng Dumadi. Sifate Gusti Allah mono sarwa welas asih marang umate kang wis sadhar marang dosa-dosane sarta temen-temen bali tuhu marang dhawuh-dhawuhe.<br />
<strong>Pituduh 221 </strong></p>
<p>Ora ana penggawe luwih dening mulya kejaba dedana sing uga ateges mbiyantu nyampeti kekuranganing kabutuhane liyan. Dedana marang sapepadha iku ateges uga mitulungi awake dhewe nglelantih marang rasa lila legawa kang uga ateges angabekti marang Pangeran Kang Maha Wikan. Pancen pangabekti mono wis aran pasrah, dadi kita ora ngajab marang baline sumbangsih kang kita asungake. Kabeh iku sing kagungan mung Pangeran Kang Maha Kuwasa, kita ora wenang ngajab wohing pangabekti kanggo kita dhewe. Nindakake kabecikan kanthi dedana kita pancen wajíb, nanging ngundhuh wohing kautaman kita ora wenang.<br />
<strong>Pituduh 222 </strong></p>
<p>Memitran paseduluran nganti jejodhowan kuwi yen siji lan sijine bisa emong-kinemong, istingarah bisa sempulur becik. Yen ana padudon sepisan pindho iku wis aran lumrah, bisa nambahi raketing sesambungan. Nanging suwalike yen padha angel ngenggoni sifat emong-kinemong mau genah langka langgenge, malah bedaning panemu sithik bae bisa marakake dhahuru.<br />
<strong>Pituduh 223 </strong></p>
<p>Wong kang ora nate nandhang prihatin ora bakal kasinungan rasa pangrasa kang njalari tekane rasa trenyuh lan welas lahir batine. Wong kang wis nate ketaman ing prihatin luwih bisa ngrasakake penandhange wong liya. Mula adhakane luwih gelem aweh pitulungan marang kang kasusahan.</p>
<p><strong>Pituduh 224 </strong></p>
<p>Sarupaning wewadi sing ala lan sing becik, yen isih kok gembol lan mbok keket kanthi remit ing ati salawase isih bakal tetep dadi batur. Nanging yen wis mbok ketokake sathithik bae bakal dadi bendaramu. Isih lagi nyimpen wewadine dhewe bae wis abot. Apa maneh yen nganti pinarcaya nggegem wewadine liyan. Mula saka iku aja sok dhemen kepingin meruhi wewadine liyan.<br />
Sing wis cetha mung bakal nambahi sanggan sing sejatine dudu wajibmu melu open-open.<br />
<strong>Pituduh 225 </strong></p>
<p>Sok sapaa bakal nduweni rasa kurmat marang wong kang tansah katon bingar lan padhang polatane, nadyan ta wong mau nembe bae nandhang susah utawa nemoni pepalang ing panguripane. Kosokbaline, wong kang tansah katon suntrut kerep nggrundel lan grenengan merga ora katekan sedyane iku cetha bakal koncatan kekuwataning batin lan tenagane, tangeh lamun entuka pitulungan, kepara malah dadi sesirikaning mitra karuhe.</p>
<p><strong> </strong></p>
<p><strong>Pituduh 226 </strong></p>
<p>Kita iki diparingi cangkem siji lan kuping loro dening Kang Maha Kuwasa, lire mengku karep amrih kita iki kudu luwih akeh ngrungokake katimbang micara. Yektine wong kang dhemen ngumbar cangkeme tinimbang kupinge iku adate wicarane gabug. Suwalike sing akeh ngrungokake, wicarane sethithik nanging patitis lan mentes. Pantes dadi jujugane sadhengah wong kang mbutuhake rembug kang prayoga.<br />
<strong>Pituduh 227 </strong></p>
<p>Wong kang tansah dhemen nguping kepingin weruh, apadene nyampuri perkarane liyan, gedhene nganti nrambul urun ucap, iku padha karo golek-golek momotan kang sejatine ora prelu, adhakane kepara malah ngreridhu awake dhewe.<br />
<strong>Pituduh 228 </strong></p>
<p>Ucap sakecap kang kelair tanpa pinikir kerep bae nuwuhake dredah lan bilahi.<br />
Mula wetune tembung satembung saka lesan iku prayoga tan udinen aja nganti nggepok prekarane wong liya, gedhene nganti gawe seriking liyan. Bisa nyandhet ucule pangucap kaya mangkono mau wis klebu ewoning pakarti kang utama. Nanging geneya kok ora saben wong bisa nglakoni ?<br />
<strong>Pituduh 229 </strong></p>
<p>Wong iku yen wis kasokan kabecikan lan rumangsa kapotangan budi, ing sakehing pakartine lumrahe banjur ora kenceng lan resik. Mulane tangeh lamun yen bisa njaga jejeging adil, awit lesane kasumpetan, mripate bereng, kupinge budheg. Atine dadi mati, angel weruh ing bebener.<br />
Mula saka iku aja gumampang nampa kabecikane liyan, samangsa tujuwane ngarah marang penggawe kang nalisír saka bebener.<br />
<strong>Pituduh 230</strong></p>
<p>Aja kaselak kesusu nyepelekake liyan, marga kok anggep wong mau bodho. Awit ana kalamangsane kowe mbutuhake rembug lan pituture wong iku, sing kanyatane bisa mbengkas lan nguwalake saka karuwetanmu. Pancen ing sawijine bab wong bisa kaaran bodho, nanging ing babagan liya tangeh lamun yen kowe bisa nandhingi.<br />
<strong>Pituduh 231</strong></p>
<p>Yen micara aja gumampang nelakake penacad utawa pangalem, luwih- luwih nganti memaoni.<br />
Awit wicaramu durung karuwan bener. Sing mesthi panacad mau gawe serik, pangaleme nuwuhake wisa, dene waonane ora digugu, kabeh swara ala. Mula kang prayoga iku mung meneng, jalaran meneng iku yektine pancen mustikaning ngaurip.<br />
<strong>Pituduh 232 </strong></p>
<p>Udinen ing alam donya iki aja ana wong kang kok sengiti, supaya ora ana wong sengit marang kowe, balik sabisa-bisa padha tresnanana. Amarga lelakon ing alam donya iki anane mung wales-winales bae. Dene yen kepeksa kowe sengit marang sawijining wong, mangka kowe ora bisa mbuwang sengitmu, gawenen wadi aja ana wong kang ngerti. Yen kowe ngandhakake sengitmu marang liyan, prasasat kowe mamèeake alane atimu.<br />
<strong>Pituduh 233 </strong></p>
<p>Ajining dhiri ana ing lati. Ajining raga ana ing busana. Mula den ngati-ati ing pangucapmu, semono uga anggónmu ngadi busana kang bisa mapanake dhiri.<br />
<strong>Pituduh 234</strong></p>
<p>Wong pinter kang isih gelem njaluk rembuging liyan iku dianggep manungsa utuh.<br />
Sapa sing rumangsa pinter banjur suthik njaluk rembuging liyan kuwi manungsa setengah wutuh.<br />
Lan sing sapa ora gelem njaluk rembuging liyan, iku bisa kinaranan babar pisan durung manungsa.</p>
<p><strong>Pituduh 235</strong></p>
<p>Yen atimu wis gilig arep gawe kabecikan kanggo karaharjaning bebrayan, beraten rasa uwas marang pandakwa ala kang ora nyata. Srananana kanthi jembaring dhadha lan sabaring nala, amrih bisa nuwuhake gedhening prabawa lan cabaring sakehing piala.<br />
<strong>Pituduh 236</strong></p>
<p>Wicara kang wetune kanthi tinata runtut kang awujud sesuluh kang amot piwulang becik, ajine pancen ngungkuli mas picis rajabrana, bisa nggugah budi lan nguripake pikir. Nanging kawuningana yen grengsenging pikir lan uriping jiwa iku ora bisa yen mung kagugah sarana wicara bae. Kang wigati yaiku wicara kang mawa tandang minangka tuludha.<br />
Jer tuladha mono sing bisa nuwuhake kapitayan. Luwih-luwih mungguhing para manggalaning praja kang wis pinracsys ngembani nusa lan bangsa.<br />
<strong>Pituduh 237 </strong></p>
<p>Luwih becik ngasorake raga tinimbangane ngongasake kapinteran kang sejatine isih nguciwani banget. Ngongasake kapinteran iku satemene mung kanggo nutupi kabodhowane, jer kabeh mau merga rasa samar lan was sumelang yen ta kungkulan dening sapepadhane. Tindak mangkono mau malah dadi sawijining godha kang mung bakal ngrerendheti lakuning kemajuwane dhewe ing jagading bebrayan.<br />
<strong>Pituduh 238</strong></p>
<p>Sapa wonge sing ora seneng yen entuk pangalembana. Nanging thukuling pangalembana iku ora gampang. Kudu disranani kanthi pakarti kang becek lan murakabi marang wong akeh.<br />
Yen mung disranani bandha, pangalembanane mung kandheg ing lambe bae ora tumus ing ati.<br />
Dene yen disranani penggawe kang lelamisan, ing pamburine malah bakal kasingkang-singkang kasingkirake saka jagading pasrawungan.<br />
<strong>Pituduh 239 </strong></p>
<p>Geneya akeh wong kang dhemen nyatur alaning liyan lan ngalembana awake dhewe? Sebabe ora liya marge wong-wong sing kaya ngono mau ora ngerti yen penggawe mau klebu pakarti kang ora prayoga, mula prelu dingertekake. Awit yen ora enggal-enggal nyingkiri pakarti kang ora becek mau, wusanane dheweke kang bakal diemohi dening pasrawungan.<br />
<strong>Pituduh 240</strong></p>
<p>Nggayuh kaluhuran lire ngupaya tataraning urip kang luwih dhuwur. Dhuwur lair lan batine, ya tumrap dhiri pribadine uga sumrambah kanggo karaharjaning bebrayan. Nanging yen kandheg salah siji, tegese gothang. Yen mung nengenake kaluhuraning lair genah mung ngoyak drajat lan semat, isih miyar-miyur gampang kene pangaribawa saka njaba. Yen ngemungake kaluhuraning batin, cetha ora nuhoni jejering manungsa, awit ora tumandang ing gawe kanggo keperluwaning bebrayan. Ateges tanpa guna diparingi urip ing alam donya.<br />
<strong>Pituduh 241 </strong></p>
<p>Sing sapa rumangsa nduweni kaluputan, aja isin ngowahi kaluputan sing wis kadhung katindakake mau. Jer ngakoni kaluputan mono wis cetha dudu tindak kang asor, nanging malah nuduhake marang pakarti kang utama kang ora gampang linakonan dening sadhengah wong.<br />
Iya wong kang wis bisa nduweni watak gelem ngakoni kaluputane mangkene iki pantes sinebut wong kang jujur sarta kasinungan ing budi luhur.<br />
<strong>Pituduh 242 </strong></p>
<p>Manungsa urip iku dibisa nguwasani kamardikaning lair lan batin. Kang dikarepake kamardikaning lair iku wujude bisa nyukupi kabutuhaning urip ing saben dinane saka wetuning kringet lan wohing kangelan dhewe ora gumanung ing wong liya lan ora dadi sangganing liyan.<br />
Dene kamardikaning batin iku dicakake sarana nyingkiri hawa napsu, adoh saka asor lan nisthaning pambudi, sepi ing rasa melik lan drengki srei, sarta tuhu marang paugeran urip bebrayan.</p>
<p><strong>Pituduh 243</strong></p>
<p>Ora ana wong kang ingaranan uríp, kejabane kang mikir sarta tresna marang wong kang ringkíh lan nandhang papa cintraka. Bisa melu ngrasakake kasusahane sarta lara lapane wong liya.<br />
Kanthi pangrasa kang mangkono mau ateges bisa nggadhuh kekuwatan kang tanpa wates, perlu kanggo mitulungi sapadha-padha kang kahanane luwih nrenyuhake katimbang dhiri pribadine. “Pakarti mono darbek kita dhêwe, nanging wohe pakarti mau dadi kagungane Kang Gawê Urip”, mangkono sabdane sawijine Pujangga kaloka.<br />
<strong>Pituduh 244 </strong></p>
<p>Wong kang baut mawas dhiri iku wong kang bisa manjing ajur ajer, ngerti empan papan laras karo reh swasana sakupenge tanpa ninggalake subasita. Paribasane wong kang baut ngadisarira, aja mung kalimput edining busana bae, nanging bisowa tansah mersudi marang padhanging semu lan manising wicara tanpa nglirwakake marang alus lan luwesing solah bawa.<br />
<strong>Pituduh 245</strong></p>
<p>Kecandhaking sawijining idham-idhaman iku ora cukup mung dibandang moncer lan pepaking ilmu lan kawruh bae. Nangíng ana syarat siji kang ora kena kalirwakak, yaiku kapinteran ing bab sesrawungan. Sapa kang bisa tumindak ajur-ajer lan bisa nuwuhake rasa resep marang liyan, prasasat wis entuk pawitan kanggo nandangi sakehing pagaweyan apadene nggayuh idham-idhamane.<br />
<strong>Pituduh 246</strong></p>
<p>Nindakake kabecikan mono ora mesthi kudu cucul wragad, nanging bisa ditindakake sarana pakarti-pakarti liyane sing sejatine akeh banget carane. Sauger bisa gawe senenging liyan, upamane bae mawa ulat sumeh tangkep srawung kang sumanak, bisa manjing ajur-ajer ing madyaning bebrayan, lan bisa dadi patuladhan laku utama. Kabeh mau klebu ewoning tindak kabecikan kang ajine ngleluwihi wragad dedana kang diwenehake utawa dipotangake, apamaneh lamun anggone menehi utawa ngutangi iku sinamudana kebak pamrih.<br />
<strong>Pituduh 247 </strong></p>
<p>Yen kowe arep rembugan, pikiren luwih dhisik tetembungan sing arep kok wetokake. Apa wis ngenggoni telung prekara : bener manís, migunani. Ewa semono sing bener iku isih perlu dithinthingi maneh yen gawe gendrane liyan prayoga wurungna. Dene tembung manis mono ora duwe pamrih, pamrihe bisa gawe senenge liyan kang tundhone migunani tumrape jagadíng bebrayan.<br />
<strong>Pituduh 248 </strong></p>
<p>Sugih omong kanggo nggayengake pasamuwan pancen apik. Nanging ngomong mung golek suwure awake dhewe sok ketrucut miyak wewadine dhewe. Pira bae cacahe wang kang kepleset uripe múug marga suka anggonesugih omong. Mula sabecik-becike wong iku ora kaya wong kang meneng. Nangíig menenge wong kang darbe bobot kang anteb síng bisa dadi panjujugane para pawongan kang mbutuhake rembug lan pituduh.<br />
<strong>Pituduh 249 </strong></p>
<p>Ing jagading sesrawungan mono nyirík marang sesipatan kang gumedhe lan wewatakan kang tansah ngegungake dhiri. Sipat lan wewatakan mau adhakane banjur nuwuhake rasa ora lila yen nyipati ana liyan síng luwih katimbang dheweke. Mula saiba becike samangsa sapa kang rumangsa pinter dhewe, sugih dhewe, lan kuwasa dhewe iku gelema nglaras dhiri lan ngleremake cíptane kang wening, yen sejatine isíh ana maneh kang Maha Pinter, Maha Sugih, lan Maha Luhur. Klawan mangkono rasa pangrasa dumeh lan takabur kang dadi sandhungan pasrawungan bisa sumingkír.<br />
<strong>Pituduh 250</strong></p>
<p>Luwih becik makarti tanpa sabawa kang anjog marang karahayoning bebrayan, katimbang tumindake wong kang rekane nindakake panggawe luhur nangíng disambi udur.<br />
Yektine tata tentrem iku ora bakal bisa kagayuh yen ta ora adhedhasar kerukunan, dene kerukunan iku mung bisa kecandhak yen siji lan sijine padha bisa aji-ingajenan lan mong-kinemong.</p>
<p><strong>Pituduh 251</strong></p>
<p>Yen kepengin diajeni liyan, mula aja sok dhemen martak-martakake, apa maneh nganti mamerake kabisan lan kaluwihanmu. Pangaji-ajining liyan iku sejatine ora perlu mbok buru, bakal teka dhrwr. Nuduhake kewasisan pancen kudu bisa milih papan lan empan.<br />
Mula kang prayoga kepara purihen aja kongsi wong liya bisa njajagi. Nangíng mangsa kalane ngadhepi gawe parigawe keconggah mrantasi.<br />
<strong>Pituduh 252</strong></p>
<p>Aja sok ngluputake, gedhene ngundhat-undhat wong liya, samangsa kita ora katekan apa kang dadi kekarepan kita. Becike kita tliti lan kita goleki sebab-sebab ing badan kita dhewe, amrih kita bisa uwal saka dayaning pangira-ira kang ora prayoga. Kawruhana, yen usadane watak apes sing njalari nganti ora katekan sedya kita iku, ora ana liya, ya dumunung ana ing awak kita dhewe.<br />
<strong>Pitudh 253</strong></p>
<p>Arang wong sing bisa mapanake rasa narima marang apa bae kang wis klakon digayuh. Yen rumangsa kurang isíh golek wuwuh, yen wis oleh banjur golek luwih, yen wis luwih tumuli mbudidaya aja ana wong síng bisa madhani. Wong kang duwe rasa mangkono mau satemene memelas. Uripe tansah ngangsa-angsa, ora nate sumeleh atine. Kanggo nuruti rasa kang kleru kasebut sok-sok banjur tumindak ora samesthine lan nalisir saka pakarti kang bener.<br />
<strong>Pituduh 254</strong></p>
<p>Watak narima mono yekti dadi sihing Pangeran, nanging yenta nganti kleru ing panyurasa bisa nuwuhake kleruning tumindak. Narima, lire ora ngangsa-angsa nanging ora kurang weweka lan tansah mbudidaya amrih katekaning sedya, dudu ateges kebacut lumuh ing gawe, suthik ihtiyar.<br />
Awit yen mangkono ora jeneng narima, naging keset. Jer wataking wong keset iku mung gelem enake emoh rekasane, gelem ngemplok suthik tombok, satemah dadi wong ora weruh ing wirang, siningkirake saka jagading bebrayan.<br />
<strong>Pituduh 255</strong></p>
<p>Wong urip ing alam bebrayan iku yekti angel, kudu bisa ngereh pakone “si aku”, aja nggugu karepe dhewe lan nuruti hawa napsu. Luwih-luwih ing dina samengko, alam bebrayan donya tansah kebak pradhondhi, silih ungkih, rebutan benere dhewe-dhewe. Mula sing baku, wong urip kudu bisa miyak aling-aling kang nutupi pikiran kang wening. Lire, senajana sajroning pasulayan, kudu bisa nyandhet kemrungsung “si aku” istingarah sakehing bedane panemu bisa disawijekake.<br />
<strong>Pituduh 256</strong></p>
<p>Wong kang nduweni watak tansah njaluk benere dhewe iku adate banjur kathukulan bendana seneng nenacad lan ngluputake marang panemu sarta tindak tanduke wong liya. Mendah becike yen wong sing kaya mangkono mau kala-kala gelem nggraita ing njero batine : “mbok menawa aku síng kleru, mula coba dak tlitine klawan adil sapa kang sejatine nyata-nyata bener”.<br />
<strong>Pituduh 257</strong></p>
<p>Reseping omah iku ora dumunung ing barang-barang mewah kang larang regane, nanging gumantung marang panataning prabot kang prasaja, sarta pemasange rerenggan kang adoh saka watak pamer. Semono uga reseping saliraiku ora marga saka pacakan kang edi-peni, nanging gumantung ing sandhang penganggo kang prasaja, trapsila solah bawa, lan padhanging polatan.<br />
<strong>Pituduh 258</strong></p>
<p>Yen kowe kepener lagi srengen lan nesu, prayogane wong sing kok nesoni lan kok srengeni mau kongkonen enggal sumingkir. Utawa kowe dhewe sumingkira sauntara, aja tetemonan karo wong liya. Sabanjure menenga lan etung-etunga kanthi sareh wiwit siji tekan sepuluh.<br />
Klawan mengkono atimu bakal bisa nimbang-nimbang apa nesu lan srengenmu marang wong mau bener, apa malah dudu kowe dhewe sing luput.</p>
<p><strong>Pituduh 259</strong></p>
<p>Jeneng tanpa guna uriping manungsa kang nganti ora bisa nyumurupi marang kang kedadeyan ing sakiwa tengene. Ora bisa asung lelimbangan lan pamrayoga sakadhare kanggo karahayoning bebrayan. Rupak pandelenge ora ana liya kang disumurupi kajaba uripe dhewe. Mati pangrasane, jalaran ora kulina kanggo ngrasak-ngrasakake kang katon ing saben dinane, wusana dadi cethek budine, jalaran saka kalepyan marang tepa palupi kang maedahi ing uripe.<br />
<strong>Pituduh 260</strong></p>
<p>Aja sok nyenyamah luputing liyan, luwih becik tuduhna kaluputane kang malah bisa ngrumaketake rasa paseduluran. Éwasemono aja nganti kowe kesusu mbecíkake kelakuwane liyan, yen awakmu dhewe rumangsa durung bisa ngenggoni rasa sabar lan tepa selira.<br />
Sapa kang wis ngerti lan ngrumangsani marang sakehing dosane, iku sawijiníng wong kang wis ngerti marang jejering kamanungsane, manungsa kang utama.<br />
<strong>Pituduh 261</strong></p>
<p>Ajining manungsa iku kapurba ing pakartine dhewe, ora kagawa saka katurunan, kapinteran, lan kasugihane. Nanging gumantung saka enggone nanjakake kapinteran lan kasugihane, sarta matrapake wewatekane kanggo keperluan bebrayan. Kabeh mau yen mung katanjakake kanggo kaperluwane dhewe, tanpa paedah. Nanging yen pakarti mau kadayan deníng rasa pepinginan golek suwur, golek pangkat lan donya brana, malah bisa dadi memalaning bebrayan, jalaran nyinamudana sarana nylamur migunakake jenenge wong akeh.</p>
<p><strong>Pituduh 262</strong></p>
<p>Ora ana budi kang luwih luhur saliyane nduweni rasa asih marang nusa lan bangsane.<br />
Kadunungan rasa rumangsa nduweni sesanggeman lan kuwajiban mranata tentreming praja kanthi pawitan kapinteran kang dilandhesi kawicaksananing pambudi. Tandha yetineyen asih, yaiku tansah samapta tumandang sawayah-wayah yen ana parigawe kang wigati kanggo warga sapadha-padha, munggahe tansah samapta leladi kanggo keslametaning bebrayan lan karaharjaning nagara.<br />
<strong>Pituduh 263</strong></p>
<p>Wong kang kerep tansah dipituturi wong liya iku adate bisa dadi wong dhemen ngati-ati, nanging menawa kapengkok ing perlu sok ora bisa tumindak lan ngrampungi dhewe.<br />
Kepeksa isih kudu noleh wong liya sing diwawas bisa aweh pituduh. Mula kuwi prayoga ngawulaa marang ati lan kekuwatanmu dhewe, jalaran wong liya iku sejatine yen ana apa-apane mung saderma nyawang, ora melu ngrasakake.<br />
<strong>Pituduh 264</strong></p>
<p>Wong kang rumangsa dhirine linuwih, ing sawijining wektu mesthi bakal kasurung atine arep mamerake kaluwihane, lire amrih dimangertenana dening wong akeh yen dheweke mono wong kang pinunjul lan supaya diajanana. Sumurupa, sakabehing kaluwihan mau yen ora dicakake mawa lelabuhan kang murakabi marang bebrayan, tanpa guna kepara malah ora kajen lan gawe pituna. Mula kang prayoga bisa tulus dadi wong kang linuwih menawa gebyaring kaluwihan iku mung dikatonake marang batine dhewe, iku wis cukup.<br />
<strong>Pituduh 265</strong></p>
<p>Dedana utawa sedhekah marang wong kang lagi nyandhang papa cintraka iku sawijining penggawe becik kang patut tinuladha, sauger paweweh mau ora kinanthenan panggrundel kang nelakake ora eklasing atine. Tetembungan kang lembah ing manah lan merak ati iku luwih gedhe ajine katimbang dedene kang ora eklas. Suprandene nulung lan menehi pepadhang marang jiwane wong kangkacingkrangan iku kang sejatine luwih perlu lan wigati, katimbang mung tetulung marang awake kang awujud kelairan bae.</p>
<p><strong>Pituduh 266</strong></p>
<p>Ulat sumeh, tindak-tanduk sareh kinanthenan tembung aris iku bisa ngruntuhake ati sarta ngedohake panggodhaning setan. Kosokbaline watak wicara kang keras, kejaba keduga gawe tangining kanepson, uga gampang nuwuhake salah panampa. Sabarang prakara kang sejatine bisa putus sarana aris lan sareh, kepeksa dadi adu wuleding kulit lan atosing balung, kari si setan ngguyu ngakak bungah-bungah.<br />
<strong>Pituduh 267</strong></p>
<p>Wong kang kulina urip mubra-mubru iku samangsane ngalami sandhungan urip sethithik bae adate gampang kethukulan gagasan lan gawe kang cengkah karo bebener, luwih begja wong kang uripe pokal samadya nanging resik atine. Dene begja-begjane wong iku ora kaya wong sing tansah urip ing kahanan kang kebak godha rencana, prasasat tapa ana satengahing coba, nanging tansah tawekal lan kandel keimanane marang adiling Pangeran Kang Maha Kuwasa.<br />
<strong>Pituduh 268</strong></p>
<p>Sipate wong urip iku mesthi kesinungan kekuwatan. Kang ngerti bisa ngecakake dene kang ora bisa ngerti kurang digladhi, temahan ora tumanja. Ewasemono ngempakake kekuwatan mula ora gampang. Buktine ora sethithik kekuwatan kang empane ora mapan. Kawruhana, yen rusake bebrayan ing antarane marga saka pakartine para-para kang ngerti marang dayaning kekuwatane nangíng ora kanggo nggayuh gegayuhan kang mulya, mung kanggo nuruti derenging ati angkara.<br />
<strong>Pitudh 269</strong></p>
<p>Katresnan kang tanpa pangreksa iku dudu sejatining katresnan. Kena diarani sejatining katresnan kang mung kadereng lan kena ing pangaribawaning hawa napsu. Dadi yen ana unen-unen ” tresna iku wuta” yaiku síng kaprabawan hawa napsu. Sing prayoga iku mesthine kudu ngugemi unen-unen “tresna iku rumeksa” bisa salaras tumindake. Rasaning katresnan kang cedhak dhewe tumrap sadhengah manungsa iku dumunung ing awake dhewe. Mula sapa kang tresna marang sapadha-padha iku aran tresna marang awake dhewe, tundhone sapa kang tansah ngreksa marang karahayoning liyan, ora beda karo pangreksa marang keslametane dhewe.<br />
<strong>Pituduh 270</strong></p>
<p>Srawung ing madyaning bebrayan iku kejaba kudu wasis milíh papan lan empan, uga kudu bisa angon mangsa lan mulat ing semu. Aja nggegampang ngrojongi rembug kang kowe dhewe durung ngreti prakarane. Rembug sethithik nanging mranani iku nuduhake boboting pribadi.<br />
Rembug akeh nanging ampang malah gawe sangga runggine sing padha ngrugokake kepara njuwarehi.</p>
<p><strong> </strong></p>
<p><strong>Pituduh 271</strong></p>
<p>Wong kang wis tekan pesthine utawa wis katimbalan bali menyang jaman kelanggengan iku sejatine lagi kena diwenehi biji tumrap ajine kamanungsane lan pakartine nalika urip. Dene wong kang isih padha urip iku perlu disemak bae dhisik, durung kena dipatrapi biji, jer kahanane isih bisa owah gingsir. Sarehne manungsa iki sawijining titah kang luhur dhewe, mula wis samesthine yen kita aja nganti kayadene sato kang patine mung ninggal tenger lulang lan balung bae. Nanging bisowa kita nanjakake urip kita marang pakarti-pakarti utama, sumrambahe marang karahayoning urip bebrayan.<br />
<strong>Pituduh 272</strong></p>
<p>Mustikane wong tuwa marang anak mung ana ing laku kang gumati, gunem kang ruruh, lan ujar kang manis. Gumatine dumunung ing tepa tuladhaning tingkah laku. Gunem lan ujar kawengku ana ing ucap kang istingarah numusi kajiwan, lan luhuring budi pekerti. Mula yen ana apa-apa, aja selak marang sebuting paribasan : “Ora ana kacang ninggal lanjaran”.<br />
<strong>Pituduh 273</strong></p>
<p>Nanggapi kahanan urip ing satengahing bebrayan iku gampang angel. Aran angel kepara malah bisa gawe ketliwenging pikir samangsa anggon kita mawas kedhisikan kagubel ing hawa.<br />
Aran gampang yen kita bisa mikir klawan wening lan meneb. Iya pamikir kang meneb iku kang aran akal budi sejati. Kang bisa mbabarake wohing wawasan kang mulus resik, ora kacampuran blentonge “si aku”. Apamaneh yen ta kita bisa tetep nguwasani weninging pikir, nadyan kahanane urip ing satengahing bebrayan kisruha dikayangapa, istingarah ora angel anggon kita nanggapi.<br />
<strong>Pituduh 274</strong></p>
<p>Srengen marang wong mono aja nganti kenemenen lan keliwat-liwat mung marga wis ngerti yen wong mau ora bakal wani nglawan utawa wis ora bisa nglawan, sing estine mung arep ngedír-edirake drajad pangkat utawa kadibyane bae. Pakarti kaya ngono mau kejaba klebu ambeg siya, uga wong sing disrengeni durung karuwan bakal dadi becik, kepara bisa nuwuhake rasa sengit.<br />
Kang prayoga iku srengen samadya kang mengku pitutur murih becike.<br />
<strong>Pituduh 275</strong></p>
<p>Wong pinter kang ora kinanthenan ing kautaman iku ora beda karo wong wuta kang nggawa obor ing wayah bengi. Madhangi wong liya nanging dheweke dhewe lakune kesasar-sasar.<br />
Kapinteran mangkene iki yen ta dicakake ing madyaning bebrayan bakal nuwuhake kapitunan, pikolehe malah mung wujud kasangsaran lan karusakan.</p>
<br />  <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/gocomments/piwulang.wordpress.com/100/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/comments/piwulang.wordpress.com/100/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/godelicious/piwulang.wordpress.com/100/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/delicious/piwulang.wordpress.com/100/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/gofacebook/piwulang.wordpress.com/100/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/facebook/piwulang.wordpress.com/100/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/gotwitter/piwulang.wordpress.com/100/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/twitter/piwulang.wordpress.com/100/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/gostumble/piwulang.wordpress.com/100/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/stumble/piwulang.wordpress.com/100/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/godigg/piwulang.wordpress.com/100/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/digg/piwulang.wordpress.com/100/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/goreddit/piwulang.wordpress.com/100/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/reddit/piwulang.wordpress.com/100/" /></a> <img alt="" border="0" src="http://stats.wordpress.com/b.gif?host=piwulang.wordpress.com&amp;blog=10680135&amp;post=100&amp;subd=piwulang&amp;ref=&amp;feed=1" width="1" height="1" />]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://piwulang.wordpress.com/2009/12/05/piwulang-kautaman/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
	
		<media:content url="http://1.gravatar.com/avatar/1e3a7581f0e1db873c3787524cfb33ce?s=96&#38;d=identicon&#38;r=G" medium="image">
			<media:title type="html">piwulang</media:title>
		</media:content>
	</item>
		<item>
		<title>PITUTURING TIYANG SEPUH</title>
		<link>http://piwulang.wordpress.com/2009/12/05/pituturing-tiyang-sepuh/</link>
		<comments>http://piwulang.wordpress.com/2009/12/05/pituturing-tiyang-sepuh/#comments</comments>
		<pubDate>Sat, 05 Dec 2009 05:04:25 +0000</pubDate>
		<dc:creator>piwulang</dc:creator>
				<category><![CDATA[Renungan]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://piwulang.wordpress.com/?p=98</guid>
		<description><![CDATA[Bocah Bagus Anakku Lanang, Ojo Wedi,… Golék-o Pepadhangé Dalan, Ora Kendhat Anggonku Ngengudhang, Duh Bocah Bagus Anakku Lanang. Wong Tuwamu Dudu Raja, Sing Dak Wariské Dudu Bandha Dunya, Sangumu Mung Isi Pitutur, Muga Dadi Titah Kang Luhur. Anak Lanang Bagusing Ati, Ojo Lali Anggonmu Memuji, Marang Gusti Kang Murbéng Dumadi, Mugo Dadi Padhangé Ati. Urip [...]<img alt="" border="0" src="http://stats.wordpress.com/b.gif?host=piwulang.wordpress.com&amp;blog=10680135&amp;post=98&amp;subd=piwulang&amp;ref=&amp;feed=1" width="1" height="1" />]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p>Bocah Bagus Anakku Lanang,<br />
Ojo Wedi,… Golék-o Pepadhangé Dalan,<br />
Ora Kendhat Anggonku Ngengudhang,<br />
Duh Bocah Bagus Anakku Lanang.</p>
<p>Wong Tuwamu Dudu Raja,<br />
Sing Dak Wariské Dudu Bandha Dunya,<br />
Sangumu Mung Isi Pitutur,<br />
Muga Dadi Titah Kang Luhur.</p>
<p>Anak Lanang Bagusing Ati,<br />
Ojo Lali Anggonmu Memuji,<br />
Marang Gusti Kang Murbéng Dumadi,<br />
Mugo Dadi Padhangé Ati.</p>
<p>Urip Ing Dunyo Iku Sedhélo,<br />
Urip Ing Kono Koyo Samudro,<br />
Mulo Nggér…., Ojo Wegah Podho Tetanén,<br />
Ing Kono Mbesuk-é Bakal Panén.</p>
<p>Bocah Bagus Anakku Lanang,<br />
Ojo Nganti Ninggal Piwulang,<br />
Mumpung Jembar Golék-o Pepadhang,<br />
Ojo Jirih Ing Pepalang.</p>
<p>Sejatiné Ora Ono Opo-Opo…..,<br />
Sejatiné Jagadawujud Suwung,<br />
Ora Warno Lan Ora Rupo,<br />
Sing Ono Mung Awang-Uwung.</p>
<p>Akéhing Bandha Dudu Ukuran,<br />
Drajat Lan Pangkat Dudu Takeran,<br />
Lan Pepujané Rasa Dudu Anak,<br />
Pagering Jiwo Dudu Sanak.</p>
<p>Wong Tuwamu Dudu Dewo,<br />
Ora Wenang Nulis Garisé Manungso,<br />
Sangumu Mung Isi Pitutur,<br />
Mugo Dadi Titah Kang Luhur.</p>
<br />  <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/gocomments/piwulang.wordpress.com/98/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/comments/piwulang.wordpress.com/98/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/godelicious/piwulang.wordpress.com/98/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/delicious/piwulang.wordpress.com/98/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/gofacebook/piwulang.wordpress.com/98/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/facebook/piwulang.wordpress.com/98/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/gotwitter/piwulang.wordpress.com/98/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/twitter/piwulang.wordpress.com/98/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/gostumble/piwulang.wordpress.com/98/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/stumble/piwulang.wordpress.com/98/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/godigg/piwulang.wordpress.com/98/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/digg/piwulang.wordpress.com/98/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/goreddit/piwulang.wordpress.com/98/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/reddit/piwulang.wordpress.com/98/" /></a> <img alt="" border="0" src="http://stats.wordpress.com/b.gif?host=piwulang.wordpress.com&amp;blog=10680135&amp;post=98&amp;subd=piwulang&amp;ref=&amp;feed=1" width="1" height="1" />]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://piwulang.wordpress.com/2009/12/05/pituturing-tiyang-sepuh/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
	
		<media:content url="http://1.gravatar.com/avatar/1e3a7581f0e1db873c3787524cfb33ce?s=96&#38;d=identicon&#38;r=G" medium="image">
			<media:title type="html">piwulang</media:title>
		</media:content>
	</item>
		<item>
		<title>PESAN KEPADA ANAKKU</title>
		<link>http://piwulang.wordpress.com/2009/12/05/pesan-kepada-anakku/</link>
		<comments>http://piwulang.wordpress.com/2009/12/05/pesan-kepada-anakku/#comments</comments>
		<pubDate>Sat, 05 Dec 2009 05:02:50 +0000</pubDate>
		<dc:creator>piwulang</dc:creator>
				<category><![CDATA[Renungan]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://piwulang.wordpress.com/?p=96</guid>
		<description><![CDATA[SATU Hai anakku: ketahuilah, sesungguhnya dunia ini bagaikan lautan yang dalam, banyak manusia yang karam ke dalamnya. Bila engkau ingin selamat, agar jangan karam, layarilah lautan itu dengan SAMPAN yang bernama TAKWA, ISInya ialah IMAN dan LAYARnya adalah TAWAKKAL kepada ALLAH. DUA Orang &#8211; orang yg sentiasa menyediakan dirinya untuk menerima nasihat, maka dirinya akan [...]<img alt="" border="0" src="http://stats.wordpress.com/b.gif?host=piwulang.wordpress.com&amp;blog=10680135&amp;post=96&amp;subd=piwulang&amp;ref=&amp;feed=1" width="1" height="1" />]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p>SATU</p>
<p>Hai anakku: ketahuilah, sesungguhnya dunia ini bagaikan lautan yang dalam, banyak manusia yang karam ke dalamnya. Bila engkau ingin selamat, agar jangan karam, layarilah lautan itu dengan SAMPAN yang bernama TAKWA, ISInya ialah IMAN dan LAYARnya adalah TAWAKKAL kepada ALLAH.</p>
<p>DUA<br />
Orang &#8211; orang yg sentiasa menyediakan dirinya untuk menerima nasihat, maka dirinya akan mendapat penjagaan dari ALLAH. Orang yang insyaf dan sadar setalah menerima nasihat orang lain, dia akan sentiasa menerima kemulian dari ALLAH juga.</p>
<p>TIGA<br />
Hai anakku; orang yang merasa dirinya hina dan rendah diri dalam beribadat dan taat kepada ALLAH, maka dia tawadduk kepada ALLAH, dia akan lebih dekat kepada ALLAH dan selalu berusaha menghindarkan maksiat kepada ALLAH.</p>
<p>EMPAT<br />
Hai anakku; seandainya ibu bapamu marah kepadamu kerana kesilapan yang dilakukanmu, maka marahnya ibu bapamu adalah bagaikan baja bagi tanam tanaman.</p>
<p>LIMA<br />
Jauhkan dirimu dari berhutang, karena sesungguhnya berhutang itu boleh menjadikan dirimu hina di waktu siang dan gelisah di waktu malam.</p>
<p>ENAM<br />
Dan selalulah berharap kepada ALLAH tentang sesuatu yang menyebabkan untuk tidak menderhakai ALLAH. Takutlah kepada ALLAH dengan sebenar benar takut ( takwa ), tentulah engkau akan terlepas dari sifat berputus asa dari rahmat ALLAH.</p>
<p>TUJUH<br />
Hai anakku; seorang pendusta akan lekas hilang air mukanya karena tidak dipercayai orang dan seorang yang telah rusak akhlaknya akan sentiasa banyak melamunkan hal hal yang tidak benar. Ketahuilah, memindahkan batu besar dari tempatnya semula itu lebih mudah daripada memberi pengertian kepada orang yang tidak mau mengerti.</p>
<p>DELAPAN<br />
Hai anakku; engkau telah merasakan betapa beratnya mengangkat batu besar dan besi yang amat berat, tetapi akan lebih berat lagi daripada semua itu, adalah bilamana engkau mempunyai tetangga yang jahat.</p>
<p>SEMBILAN<br />
Hai anakku; janganlah engkau mengirimkan orang yg bodoh sebagai utusan. Maka bila tidak ada orang yang cerdik, sebaiknya dirimulah saja yang layak menjadi utusan.</p>
<p>SEPULUH<br />
Jauhilah bersifat dusta, sebab dusta itu mudah dilakukan, bagaikan memakan daging burung, padahal sedikit saja berdusta itu telah memberikan akibat yang berbahaya.</p>
<p>SEBELAS<br />
Hai anakku; bila engkau mempunyai dua pilihan, takziah orang mati atau hadir majlis perkarwinan, pilihlah untuk menziarahi orang mati, sebab ianya akan mengingatkanmu kepada kampung akhirat sedang kan menghadiri pesta perkarwinan hanya mengingatkan dirimu kepada kesenangan duniawi saja.</p>
<p>DUA BELAS<br />
Janganlah engkau makan sampai kenyang yang berlebihan, karena sesungguhnya makan yang terlalu kenyang itu adalah lebih baiknya bila makanan itu diberikan kepada anjing saja.</p>
<p>TIGA BELAS<br />
Hai anakku; janganlah engkau langsung menelan saja karena manisnya barang dan janganlah langsung memuntahkan saja pahitnya sesuatu barang itu, kerana manis belum tentu menimbulkan kesegaran dan pahit itu belum tentu menimbulkan kesengsaraan.</p>
<p>EMPAT BELAS<br />
Makanlah makananmu bersama sama dengan orang orang yang takwa dan musyawarahlah urusanmu dengan para alim ulama dengan cara meminta nasihat dari mereka.</p>
<p>LIMA BELAS<br />
Hai anakku; bukanlah satu kebaikan namanya bilamana engkau selalu mencari ilmu tetapi engkau tidak pernah mengamalkannya. Hal itu tidak ubah bagaikan orang yg mencari kayu bakar, maka setelah banyak ia tidak mampu memikulnya, padahal ia masih mau menambahkannya.</p>
<p>ENAM BELAS<br />
Hai anakku; bilamana engkau mau mencari kawan sejati, maka ujilah terlebih dahulu dengan berpura pura membuat dia marah. Bilamana dalam kemarahan itu dia masih berusaha menginsyafkan kamu, maka bolehlah engkau mengambil dia sebagai kawan. Bila tidak demikian, maka berhati hatilah.</p>
<p>TUJUH BELAS<br />
Selalulah baik tutur kata dan halus budi bahasamu serta manis wajahmu, dengan demikian engkau akan disukai orang melebihi sukanya seseorang terhadap orang lain yang pernah memberikan barang yang berharga.</p>
<p>DELAPAN BELAS<br />
Hai anakku; bila engkau berteman, tempatkanlah dirimu padanya sebagai orang yang tidak mengharapkan sesuatu daripadanya. Namun biarkanlah dia yang mengharapkan sesuatu darimu.</p>
<p>SEMBILAN BELAS<br />
Jadikanlah dirimu dalam segala tingkah laku sebagai orang yang tidak ingin menerima pujian atau mengharap sanjungan orang lain karena itu adalah sifat riya’ yang akan mendatangkan cela pada dirimu.</p>
<p>DUA PULUH<br />
Hai anakku; janganlah engkau condong kepada urusan dunia dan hatimu selalu disusahkan olah dunia saja karena engkau diciptakan ALLAH bukanlah untuk dunia saja. Sesungguhnya tiada makhluk yang lebih hina daripada orang yang terpedaya dengan dunianya.</p>
<p>DUA PULUH SATU<br />
Hai anakku; usahakanlah agar mulutmu jangan mengeluarkan kata kata yang busuk dan kotor serta kasar, karena engkau akan lebih selamat bila berdiam diri. Kalau berbicara, usahakanlah agar bicaramu mendatangkan manfaat bagi orang lain.</p>
<p>DUA PULUH DUA<br />
Hai anakku; janganlah engkau mudah ketawa kalau bukan karena sesuatu yang menggelikan, janganlah engkau berjalan tanpa tujuan yang pasti, janganlah engkau bertanya sesuatu yang tidak ada guna bagimu, janganlah mensia-siakan hartamu.</p>
<p>DUA PULUH TIGA<br />
Barang siapa yang penyayang tentu akan disayangi, siapa yang pendiam akan selamat daripada berkata yang mengandungi racun, dan siapa yang tidak dapat menahan lidahnya dari berkata kotor tentu akan menyesal.</p>
<p>DUA PULUH EMPAT<br />
Hai anakku; bergaullah rapat dengan orang yang alim lagi berilmu. Perhatikanlah kata nasihatnya karena sesungguhnya sejuklah hati ini mendengarkan nasihatnya, hiduplah hati ini dengan cahaya hikmah dari mutiara kata katanya bagaikan tanah yang subur lalu disirami air hujan.</p>
<p>DUA PULUH LIMA<br />
Hai anakku; ambillah harta dunia sekedar keperluanmu saja, dan nafkahkanlah yang selebihnya untuk bekal akhiratmu. Jangan engkau tendang dunia ini ke keranjang atau bakul sampah karena nanti engkau akan menjadi pengemis yang membuat beban orang lain. Sebaliknya janganlah engkau peluk dunia ini serta meneguk habis airnya karena sesungguhnya yang engkau makan dan pakai itu adalah tanah belaka. Janganlah engkau bertemankan dengan orang yang bersifat dua muka, kelak akan membinasakan dirimu.</p>
<br />  <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/gocomments/piwulang.wordpress.com/96/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/comments/piwulang.wordpress.com/96/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/godelicious/piwulang.wordpress.com/96/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/delicious/piwulang.wordpress.com/96/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/gofacebook/piwulang.wordpress.com/96/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/facebook/piwulang.wordpress.com/96/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/gotwitter/piwulang.wordpress.com/96/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/twitter/piwulang.wordpress.com/96/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/gostumble/piwulang.wordpress.com/96/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/stumble/piwulang.wordpress.com/96/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/godigg/piwulang.wordpress.com/96/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/digg/piwulang.wordpress.com/96/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/goreddit/piwulang.wordpress.com/96/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/reddit/piwulang.wordpress.com/96/" /></a> <img alt="" border="0" src="http://stats.wordpress.com/b.gif?host=piwulang.wordpress.com&amp;blog=10680135&amp;post=96&amp;subd=piwulang&amp;ref=&amp;feed=1" width="1" height="1" />]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://piwulang.wordpress.com/2009/12/05/pesan-kepada-anakku/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
	
		<media:content url="http://1.gravatar.com/avatar/1e3a7581f0e1db873c3787524cfb33ce?s=96&#38;d=identicon&#38;r=G" medium="image">
			<media:title type="html">piwulang</media:title>
		</media:content>
	</item>
		<item>
		<title>PENCIPTAAN NUR MUHAMMAD</title>
		<link>http://piwulang.wordpress.com/2009/12/05/penciptaan-nur-muhammad/</link>
		<comments>http://piwulang.wordpress.com/2009/12/05/penciptaan-nur-muhammad/#comments</comments>
		<pubDate>Sat, 05 Dec 2009 04:58:49 +0000</pubDate>
		<dc:creator>piwulang</dc:creator>
				<category><![CDATA[Renungan]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://piwulang.wordpress.com/?p=93</guid>
		<description><![CDATA[Suatu hari Sayedena Ali, karam Allahu wajhahu, misanan dan menantu Nabi Suci s.a.w. bertanya, .Wahai Muhammad, kedua orang tuaku akan menjadi jaminanku, mohon katakan padaku apa yang diciptakan Allah Ta.Ala sebelum semua makhluq ciptaan?. Berikut ini adalah jawaban nya yang indah : Sesungguhnya, sebelum Rabb mu menciptakan lainnya, Dia menciptakan dari Nur Nya nur Nabimu, [...]<img alt="" border="0" src="http://stats.wordpress.com/b.gif?host=piwulang.wordpress.com&amp;blog=10680135&amp;post=93&amp;subd=piwulang&amp;ref=&amp;feed=1" width="1" height="1" />]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p>Suatu hari Sayedena Ali, <em>karam Allahu wajhahu, </em>misanan dan menantu Nabi Suci s.a.w. bertanya, .Wahai Muhammad, kedua orang tuaku akan menjadi jaminanku, mohon katakan padaku apa yang diciptakan Allah Ta.Ala sebelum semua makhluq ciptaan?. Berikut ini adalah jawaban nya yang indah :</p>
<p>Sesungguhnya, sebelum Rabb mu menciptakan lainnya, Dia menciptakan dari Nur Nya nur Nabimu, dan Nur itu diistirahatkan <em>haithu mashaAllah, </em>dimana Allah menghendakinya untuk istirahat. Dan pada waktu itu tidak ada hal lainnya yang hadir . tidak <strong><em>lawh al-mahfoudh</em></strong>, tidak Sang Pena, tidak Surga ataupun Neraka, tidak Malaikat Muqarabin (Angelic Host), tidak langit ataupun dunia; tiada matahari, tiada rembulan, tiada bintang, tiada jinn atau manusia atau malaikat. belum ada apa-apa yang diciptakan, kecuali Nur ini.</p>
<p>Kemudian Allah . Subhan Allah . dengan iradat Nya menghendaki adanya ciptaan. Dia kemudian membagi Nur ini menjadi empat bagian. Dari bagian pertama Dia menciptakan <strong><em>Pena</em></strong>, dari bagian kedua <strong><em>lawh al-mahfoudh</em></strong>, dari bagian ketiga <strong><em>Arsy</em></strong>.</p>
<p>Kini telah diketahui bahwa ketika Allah menciptakan <strong><em>lawh al-mahfoudh </em></strong>dan <strong><em>Pena</em></strong>, pada <strong><em>Pena </em></strong>itu terdapat seratus simpul, jarak antara kedua simpul adalah sejauh dua tahun perjalanan. Allah kemudia memerintahkan <strong><em>Pena </em></strong>untuk menulis, dan <strong><em>Pena </em></strong>bertanya, .Ya Allah, apa yang harus saya tulis?. Allah berkata, .Tulislah : <em>la ilaha illAllah, Muhammadan Rasulullah</em>.. Atas itu <strong><em>Pena </em></strong>berseru, .Oh, betapa sebuah nama yang indah, agung Muhammad itu bahwa dia disebut bersama Asma Mu yang Suci, ya Allah.</p>
<p>Allah kemudian berkata, .Wahai <strong><em>Pena</em></strong>, jagalah kelakuan mu ! Nama ini adalah nama Kekasih Ku, dari Nurnya Aku menciptakan <strong><em>Arsy </em></strong>dan <strong><em>Pena </em></strong>dan <strong><em>lawh al-mahfoudh</em></strong>; kamu, juga diciptakan dari Nur nya. Jika bukan karena dia, Aku tidak akan menciptakan apapun.. Ketika Allah S.W.T. telah mengatakan kalimat tersebut, <strong><em>Pena </em></strong>itu terbelah dua karena takutnya akan Allah, dan tempat dari mana kata-katanya tadi keluar menjadi tertutup/terhalang, sehingga sampai dengan hari ini ujung nya tetap terbelah dua dan tersumbat, sehingga dia tidak menulis, sebagai tanda dari rahasia ilahiah yang agung. Maka, jangan seorangpun gagal dalam memuliakan dan menghormati Nabi Suci, atau menjadi lalai dalam mengikuti contoh nya (Nabi) yang cemerlang, atau membangkang/meninggalkan kebiasaan mulia yang diajarkannya kepada kita.</p>
<p>Kemudian Allah memerintahkan Pena untuk menulis. .Apa yang harus saya tulis, Ya Allah?. bertanya Pena. Kemudian Rabb al Alamin berkata, .Tulislah semua yang akan terjadi sampai Hari Pengadilan !. Berkata Pena, .Ya Allah, apa yang harus saya mulai?. Barkata Allah, .Kamu harus memulai dengan kata-kata ini : <em>Bismillah al-Rahman al-Rahim</em>.. Dengan rasa hormat dan takut yang sempurna, kemudian Pena bersiap untuk menulis kata-kata itu pada Kitab (lawh al-mahfoudh), dan dia menyelesaikan tulisan itu dalam 700 tahun.</p>
<p>Ketika Pena telah menulis kata-kata itu, Allah S.W.T. berbicara dan berkata, Telah memakan 700 tahun untuk kamu menulis tiga Nama Ku; Nama Keagungan Ku, Kasih Sayang Ku dan Empati Ku. Tiga kata-kata yang penuh barakah ini saya buat sebagai sebuah hadiah bagi ummat Kekasih Ku Muhammad.</p>
<p>Dengan Keagungan Ku Aku berjanji bahwa bilamana abdi manapun dari ummat ini menyebutkan kata Bismillah dengan niat yang murni, Aku akan menulis 700 tahun pahala yang tak terhitung untuk abdi tadi, dan 700 tahun dosa akan Aku hapuskan..</p>
<p>Sekarang (selanjutnya), bagaian ke-empat dari Nur itu Aku bagi lagi menjadi empat bagian :</p>
<p>*  Dari bagian pertama Aku ciptakan Malaikat Penyangga Singgasana <em>(hamalat al-‘Arsh)</em>;</p>
<p>*   Dari bagian  kedua Aku  telah ciptakan <em>Kursi, </em>majelis Ilahiah (Langit atas yang menyangga Singgasana lahiah,  <em>‘Arsh)</em>;</p>
<p>*  Dari bagian ketiga Aku ciptakan seluruh malaikat (makhluq) langit lainnya;*  dan bagian ke-empat Aku bagi lagi menjadi empat bagian:</p>
<p>* dari bagian pertama Aku membuat semua langit, dari bagian kedua Aku membuat bumi-bumi , dari bagian ketiga Aku membuat Jinn dan api.</p>
<p>*  Bagian keempat Aku bagi lagi menjadi empat bagian : dari bagian pertama Aku membuat cahaya yang menyoroti muka kaum beriman; dari bagian kedua Aku membuat cahaya di dalam jantung mereka, merendamnya dengan ilmu ilahiah; dari bagian ketiga cahaya bagi lidah mereka yang adalah cahaya Tawhid (Hu Allahu Ahad),</p>
<p>*  dan dari bagian keempat Aku membuat berbagai cahaya dari ruh Muhammad s.a.w..</p>
<p>Ruh yang cantik ini diciptakan 360,000 tahun sebelum penciptaan dunia ini,</p>
<p>*  dan itu dibentuk sangat (paling) cantik dan dibuat dari bahan yang tak terbandingkan.</p>
<p>*  Kepalanya dibuat dari petunjuk, lehernya dibuat dari kerendahan hati,</p>
<p>*  Matanya dari kesederhanaan dasn kejujuran, dahinya dari kedekatan (kepada Allah),</p>
<p>*  Mulutnya dari kesabaran, lidahnya dari kesungguhan,</p>
<p>*  Pipinya dari cinta dan ke-hati-hati-an,</p>
<p>*  Perutnya dari tirakat terhadap makanan dan hal-hal keduniaan,</p>
<p>*  Kaki dan lututnya dari mengikuti jalan lurus,</p>
<p>*  dan jantungnya yang mulia dipenuhi dengan rahman.</p>
<p>*  Ruh yang penuh kemuliaan ini diajari dengan rahmat dan dilengkapi dengan adab semua kekuatan yang indah. Kepadanya diberikan risalahnya dan kualitas kenabiannya dipasang.</p>
<p>*  Kemudian Mahkota Kedekatan Ilahiah dipasangkan pada kepalanya yang penuh barokah, masyhur dan tinggi diatas semua lainnya, didekorasi dengan Ridha Ilahiah dan diberi nama Habibullah (Kekasih Allah) yang murni dan suci.</p>
<p><strong>duabelas Tabir { Bismi=786 7+8+6=21 Mirror of 21= 12 Bulan, 12th Rabil Awal, 12 suku, 12 Menunjukkan Penuntasan} </strong>Sesudah ini Allah S.W.T., menciptakan duabelas tabir.</p>
<p>#   Yang pertama dari itu adalah Tabir Kekuatan didalam mana Ruh Nabi s.a.w. mukim (tinggal) selama 12,000 tahun, membaca <strong><em>Subhana rabbil-.ala </em></strong>(Maha Suci Rabb-ku, Maha Tinggi).</p>
<p>#  Yang kedua adalah Tabir Kebesaran dalam mana dia ditutupi selama 11,000 tahun, berkata, <strong><em>Subhanal .Alim al-Hakim </em></strong>(Maha Suci Rabb-ku, Maha Tahu, Maha Bijak).</p>
<p>#  Yang ketiga  Dia  dipingit  selama  10,000  tahun dalam Tabir Kebaikan, mengucapkan <strong><em>Subhana man huwa da.im, la yaqta </em></strong>(Maha Suci Rabb-ku Yang Abadi, Yang Tidak Berakhir).</p>
<p>#  Tabir ke-empat adalah Tabir Rahman, disitu ruh mulia itu tinggal selama 9,000 tahun, memuja Allah, berkata: <strong><em>Subhana-rafi.-al-‘ala </em></strong>(Maha Suci Rabb ku Yang Ditinggikan, Maha Tinggi).</p>
<p>#  Tabir kelima adalah Tabir Nikmat, dan di situ tinggal selama 8,000 tahun, mengagungkan Allah dan berkata, <strong><em>Subhana man huwa qa.imun la yanam</em></strong><em>. </em>(Maha Suci Rabb-ku Yang Selalu Ada, Yang Tidak Tidur).</p>
<p>#    Tabir ke-enam adalah Tabir Kemurahan; dimana dia tinggal selama 7,000 tahun, memuja, <strong><em>Subhana-man huwal-ghaniyu la yafqaru </em></strong>(Maha Suci Rabb-ku Yang Maha Kaya, Yang Tidak Pernah Menjadi Miskin).</p>
<p>#  Kemudian diikuti tabir ke tujuh, Tabir Kedudukan. Disini ruh tercerahkan itu tinggal selama 6,000 tahun, memuja Allah dan berkata : <strong><em>Subhana man huwal Khaliq-an-Nur </em></strong>(Maha Suci Rabb-ku Maha Pencipta, Maha Cahaya Light).</p>
<p>#  Berikutnya, Dia menyelimutinya dengan tabir ke delapan, Tabir Petunjuk dimana dia tinggal selama 5,000 tahun, memuja Allah dan berkata, <strong><em>Subhana man lam yazil wa la yazal. </em></strong>(Maha Suci Rabb-ku Yang Keberadaan Nya Tak Pernah Berhenti, Yang Tidak Musnah).</p>
<p>#  Kemudian diikuti tabir ke sembilan, yaitu Tabir Kenabian dimana dia tinggal selama 4,000 tahun, mengagungkan Allah: <strong>.Subhana man taqarrab bil-qudrati wal-baqa.. </strong>(Maha Suci Rabb-ku yang Mengajak Dekat dengan Maha Kuat dan Maha Langgeng).</p>
<p>#  Kemudian datang Tabir Keunggulan, tabir ke sepuluh dimana ruh yang tercerahkan ini tinggal selama 3,000 tahun, membaca pepujian untuk Pencipta dari Semua Sebab, berkata, <strong>.Subhana dhil-.arshi .amma yasifun.. </strong>(Maha Suci Rabb-ku Pemilik Singgasana Diatas Semua Karakter Yang Dilekatkan Kepada Nya).</p>
<p>#  Tabir ke-sebelas adalah Tabir Cahaya. Disana dia tinggal selama 2,000 tahun, berdoa, <strong>.Subhana dhil-Mulk wal-Malakut.</strong>. (Maha Suci Rabb-ku Maha Raja semua Kerajaan Langit dan Bumi).</p>
<p>#  Tabir ke-dua belas adalah Tabir Intervensi (Syafa.at), dan disana dia tinggal selama 1,000 tahun, berkata <strong>.Subhana-rabbil-.azhim. </strong>(Maha Suci Rabb-ku, Maha Anggun).</p>
<p>Penciptaan AHMAD Tercinta</p>
<p>Setelah itu Allah menciptakan sebuah pohon yang dikenal sebagai Pohon Kepastian.</p>
<p>*  Pohon ini memiliki empat cabang. Dia menempatkan ruh yang diberkahi tadi pada salah satu cabang, dan dia terus menerus memuja Allah untuk 40,000 tahun, mengatakan, <em>Allahu dhul-Jalali wal-Ikram. </em>(Allah, Pemilik Keperkasaan dan Kebaikan).</p>
<p>*  Setelah dia memuja Nya demikian itu dengan pepujian yang banyak dan beragam, Allah S.W.T. menciptakan sebuah cermin, dan Dia meletakannya demikian hingga menghadapi ruh Habibullah, dan memerintahkan ruh itu untuk memandangi cermin itu.</p>
<p>* Ruh itu  melihat  ke  dalam  cermin  dan  melihat  dirinya terpantul sebagai pemilik bentuk yang paling cantik/ bagus dan sempurna.</p>
<p>* Dia kemudian membaca lima kali, <em>Shukran lillahi ta.ala </em>(terima kasih kepada Allah, Maha Tinggi Dia), dan tersungkur dalam posisi sujud dihadapan Rabb-nya. Dia tetap bersujud seperti itu selama 100 tahun, mengatakan <em>Subhanal-aliyyul-azhim, wa la yajhalu. </em>(Maha Suci Rabb ku Maha Tinggi Maha Anggun, Yang Tidak Mengabaikan Apapun); S<em>ubhanal-halim alladhi la yu.ajjalu. </em>(Maha Suci Rabb-ku Maha Toleran, Yang Tidak Tergesa-gesa); <em>Subhanal-jawad alladhi la yabkhalu. </em>(Maha Suci Rabb ku Maha Pemurah Yang Tidak Pelit).</p>
<p>* Karena itulah Penyebab (Adanya) Makhluq mewajibkan ummat Muhammad s.a.w. untuk melakukan sujud (sajda) lima kali dalam sehari. lima shalat dalam jangka waktu siang sampai malam ini adalah sebuah hadiah kehormatan bagi ummat Muhammad s.a.w..</p>
<p><strong>Dari Nur Muhammad </strong></p>
<p>Berikutnya Allah menciptakan sebuah lampu jamrut hijau dari Cahaya,</p>
<p>*  dan dilekatkan pada pohon itu melalui seuntai rantai cahaya.</p>
<p>* Kemudian Dia menempatkan ruh Muhammad s.a.w. di dalam lampu itu dan memerintahkannya untuk memuja Dia dengan Nama Paling Indah (Asma al-Husna).</p>
<p>*   Itu dilakukannya, dan dia mulai membaca setiap satu dari Nama itu selama 1,000 tahun. Ketika dia sampai kepada Nama ar-Rahman (Maha Kasih), pandangan ar-Rahman jatuh kepadanya dan ruh itu mulai berkeringat karena kerendahan hatinya.</p>
<p>Tetesan keringat jatuh dari padanya, sebanyak yang jatuh itu menjadi nabi dan rasul, setiap tetes keringat beraroma mawar berubah menjadi ruh seorang nabi.</p>
<p>*   Mereka  semua  berkumpul  di sekitar  lampu di pohon itu, dan Azza wa Jala berkata kepada Nabi Muhammad s.a.w., .Lihatlah ini sejumlah besar nabi yang Aku ciptakan dari tetesan keringatmu yang menyerupai mutiara..</p>
<p>*  Mematuhi perintah ini, dia memandangi mereka itu, dan ketika cahaya mata itu menyentuh menyinari objek itu, maka ruh para nabi itu sekonyong konyong tenggelam dalam Nur Muhammad s.a.w., dan mereka berteriak, .Ya Allah, siapa yang menyelimuti kami dengan cahaya?.</p>
<p>*  Allah menjawab mereka, .Ini adalah Cahaya dari Muhammad Kekasih Ku, dan kalau kamu akan beriman kepadanya dan menegaskan risalah kenabiannya, Aku akan menghadiahkan kepada kamu kehormatan berupa kenabian..</p>
<p>*  Dengan itu semua ruh para nabi itu menyatakan iman mereka kepada kenabiannya, dan Allah berkata, .Aku menjadi saksi terhadap pengakuanmu ini,. dan mereka semua setuju. Sebagaimana disebutkan di dalam al Quran yang Suci:</p>
<p>Dan ketika Allah bersepakat dengan para nabi itu : Bahwa Aku telah memberi kamu Kitab dan Kebijakan; kemudian akan datang kepadamu seorang Rasul yang menegaskan kembali apa-apa yang telah apa padamu.kamu akan beriman kepadanya dan kamu akan membantunya; apa kamu setuju? Dia berkata. Dan apakah kamu menerima beban Ku kepadamu dengan syarat seperti itu. Mereka berkata, .Benar kami setuju.. Allah berkata, .Bersaksilah demikian, dan Aku akan bersama kamu diantara para saksi..</p>
<p>(Ali Imran, 3:75-76)</p>
<p>* Kemudian ruh yang murni dan suci itu kembali melanjutkan bacaan Asma ul Husna lagi.</p>
<p>*  Ketika dia sampai kepada Nama al-Qahhar, kepalanya mulai berkeringat sekali lagi karena intensitas dari al Qahhar itu, dan dari butiran keringat itu Allah menciptakan <strong>ruh para malaikat yang diberkati</strong>.</p>
<p>*  Dari keringat pada mukanya, Allah menciptakan <strong>Singgasana dan Hadhirat Ilahiah</strong>, ! Kitab Induk dan Pena, matahari, rembulan dan bintang -bintang.</p>
<p>*  Dari keringat di dadanya Dia menciptakan para ulama, para syuhada dan para mutaqin.</p>
<p>*  Dari keringat pada punggungnya dibuat lah Bayt-al-Ma.mur (rumah surgawi),</p>
<p>*  Kabatullah (Kaba), dan Bayt-al-Muqaddas (Haram Jerusalem),</p>
<p>*  dan Rauda-i-Mutahhara (kuburan Nabi Suci s.a.w.di Madinah), begitu juga semua mesjid di dunia ini.</p>
<p>Dari keringat pada alisnya dibuat semua ruh kaum beriman, dan dari keringat punggung bagian bawahnya (the coccyx) dibuatlah semua ruh kaum tak-beriman, pemuja api dan pemuja patung.</p>
<p>Dari keringat di kaki nya dibuatlah semua tanah dari timur ke barat, dan semua apa-apa yang berada didalamnya. Dari setiap tetes keringatlah ruh seorang beriman atau tak-beriman dibuatnya. Itulah sebabnya Nabi Suci s.a.w.disebut juga sebagai .Abu Arwah., Ayah para Ruh. Semua ruh ini berkumpul mengelilingi ruh Muhammad s.a.w., <strong>berputar mengelilinginya dengan pepujian d</strong>an pengagungannya selama 1,000 tahun; kemudian Allah memerintahkan para ruh itu untuk memandang ruh Muhammad s.a.w..Para ruh mematuhi.</p>
<h3>Siapa Memandang kepada Ruh Muhammad s.a.w.</h3>
<p>Nah, di antara mereka yang pandangannya jatuh kepada kepalanya ditakdirkan menjadi raja dan kepala negara di dunia ini. Mereka yang memandang kepada dahinya menjadi pemimpin yang adil. Mereka yang memandang matanya akan menjadi hafiz Kalimat Allah (yaitu seorang yang memegangnya kedalam ingatannya). Mereka yang memandang alisnya akan menjadi pelukis dan artist. Mereka yang memandang telinganya akan menjadi mereka yang menerima peringatan dan nasehat. Mereka yang melihat pipinya yang penuh barakah menjadi pelaksana karya yang bagus dan pantas. Mereka yang melihat mukanya menjadi hakim dan pembuat wewangian, dan mereka yang melihat bibirnya yang penuh barokah menjadi menteri.</p>
<p>Barang siapa melihat mulutnya akan menjadi mereka yang banyak berpuasa. Barangsiapa yang melihat giginya akan menjadi kelihatan raja-raja. Barang siapa melihat tenggorokannya yang penuh barokah akan menjadi khatib dan mu.adhdhin (yang mengumandangkan adhan). Barang siapa memandang janggutnya akan menjadi pejuang di jalan Allah. Barang siapa memandang lengan atasnya akan menjadi seorang pemanah atau pengemudi kapal laut, dan barang siapa melihat lehernya akan menjadi usahawan dan pedagang.</p>
<p>Siapa yang melihat tangan kananya akan menjadi seorang pemimpin, dan siapa yang melihat tangan kirinya akan menjadi seorang pembagi (yang menguasai timbangan dan mengukur catu kebutuhan hidup). Siapa yang melihat telapak tangannya menjadi seorang yang gemar memberi; siapa yang melihat belakang tangannya akan menjadi kolektor. Siapa yang melihat bagian dalam dari tangan kanannya menjadi seorang pelukis; siapa yang melihat ujung jari tangan kanannya akan menjadi seorang calligrapher, dan siapa yang melihat ujung jari tangan kirinya akan menjadi seorang pandai besi.</p>
<p>Siapa yang melihat dadanya yang penuh baraokah akan menjadi seorang terpelajar, meninggalkan keduniaan (ascetic) dan berilmu. Siapa yang melihat punggungnya akan menjadi seorang yang rendah hati dan patuh pada hukum Shari.a. Siapa yang melihat sisi badanya yang penuh barokah akan menjadi seorang pejuang. Siapa yang melihat perutnya akan menjadi orang yang puas, dan siapa yang melihat lutut kanannya akan menjadi mereka yang melaksanakan ruk.u dan sujud. Siapa yang melihat kakinya yang penuh barokah akan menjadi seorang pemburu, dan siapa yang melihat telapak kakinya menjadi mereka yang suka bepergian. Siapa yang melihat bayangannya akan mejadi penyanyi dan pemain saz (lute). Semua yang memandang tetapi tidak melihat apa-apa akan menjadi kaum tak-beriman, pemuja api dan pemuja patung. Mereka yang tidak memandang sama sekali akan menjadi mereka akan menyatakan bahwa dirinya adalah tuhan, seperti Nimrod, Pharoah dan sejenisnya.</p>
<p>Kini semua ruh itu diatur dalam empat baris.</p>
<p>*  Di baris pertama berdiri ruh para nabi dan rasul, a.s.</p>
<p>*  Di baris kedua ditempatkan ruh para orang suci, para sahabat Allah;</p>
<p>*  Di baris ketiga berdiri ruh kaum beriman, laki dan perempuan;</p>
<p>*  Di baris ke empat berdiri ruh kaum tak-beriman.</p>
<p>Semua ruh ini tetap berada dalam dunia ruh di hadhirat Allah S.W.T.sampai waktu mereka tiba untuk dikirim ke dunia fisik.</p>
<p>Tidak seorang pun tahu kecuali Allah S.W.T. yang tahu berapa selang waktu dari waktu diciptakannya ruh penuh barokah Nabi Muhammad sampai diturunkannya dia dari dunia ruh ke bentuk fisiknya itu.</p>
<p>Diceritakan bahwa Nabi Suci Muhammad s.a.w. bertanya kepada malaikat Jibra’il ,</p>
<p>*  Berapa lama sejak engkau diciptakan?.</p>
<p>*  Malaikat itu menjawab, .Ya h Rasulullah, saya tidak tahu jumlah tahunnya, yang saya tahu bahwa setiap 70,000 tahun seberkas cahaya gilang gemilang menyorot keluar dari belakang kubah Singgasana Ilahiah; sejak waktu saya diciptakan cahaya ini muncul 12,000 kali..</p>
<p>*  Apakah engkau tahu apakah cahaya itu?. bertanya Muhammad s.a.w..</p>
<p>*  Tidak, saya tidak tahu,. berkata malaikat itu. .Itu adalah Nur ruhku dalam dunia ruh,. jawab Nabi Suci s.a.w.. Pertimbangkan kemudian, berapa besar jumlah itu, jika 70,000 dikalikan 12,000. !</p>
<br />  <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/gocomments/piwulang.wordpress.com/93/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/comments/piwulang.wordpress.com/93/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/godelicious/piwulang.wordpress.com/93/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/delicious/piwulang.wordpress.com/93/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/gofacebook/piwulang.wordpress.com/93/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/facebook/piwulang.wordpress.com/93/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/gotwitter/piwulang.wordpress.com/93/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/twitter/piwulang.wordpress.com/93/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/gostumble/piwulang.wordpress.com/93/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/stumble/piwulang.wordpress.com/93/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/godigg/piwulang.wordpress.com/93/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/digg/piwulang.wordpress.com/93/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/goreddit/piwulang.wordpress.com/93/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/reddit/piwulang.wordpress.com/93/" /></a> <img alt="" border="0" src="http://stats.wordpress.com/b.gif?host=piwulang.wordpress.com&amp;blog=10680135&amp;post=93&amp;subd=piwulang&amp;ref=&amp;feed=1" width="1" height="1" />]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://piwulang.wordpress.com/2009/12/05/penciptaan-nur-muhammad/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
	
		<media:content url="http://1.gravatar.com/avatar/1e3a7581f0e1db873c3787524cfb33ce?s=96&#38;d=identicon&#38;r=G" medium="image">
			<media:title type="html">piwulang</media:title>
		</media:content>
	</item>
		<item>
		<title>Metode dan Pokok Ajaran Syekh Siti Jenar</title>
		<link>http://piwulang.wordpress.com/2009/12/05/metode-dan-pokok-ajaran-syekh-siti-jenar/</link>
		<comments>http://piwulang.wordpress.com/2009/12/05/metode-dan-pokok-ajaran-syekh-siti-jenar/#comments</comments>
		<pubDate>Sat, 05 Dec 2009 04:56:15 +0000</pubDate>
		<dc:creator>piwulang</dc:creator>
				<category><![CDATA[Renungan]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://piwulang.wordpress.com/?p=91</guid>
		<description><![CDATA[AJARAN YANG DISEBARKAN PARA MURID DAN PELAKSANAAN ILMU KASAMPURNAAN SATU “Semua ajaran yang disampaikan Ki Ageng Pengging meyakinkan, jelas, teratur dan terus-terang. Tiada yang dirahasiakan, tanpa tedeng aling-aling, tiada pula selamatan atau sajian kepada Rosul, bahkan kain putih saja tidak diperlukan. Siapa saja yang datang diberi pengetahuan, ilmu tentang rahasia alam semesta. Tiada bersyahadat, tiada [...]<img alt="" border="0" src="http://stats.wordpress.com/b.gif?host=piwulang.wordpress.com&amp;blog=10680135&amp;post=91&amp;subd=piwulang&amp;ref=&amp;feed=1" width="1" height="1" />]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p>AJARAN YANG DISEBARKAN PARA MURID<br />
DAN PELAKSANAAN ILMU KASAMPURNAAN</p>
<p><strong><br />
</strong></p>
<p>SATU<br />
“Semua ajaran yang disampaikan Ki Ageng Pengging meyakinkan, jelas, teratur dan terus-terang. Tiada yang dirahasiakan, tanpa tedeng aling-aling, tiada pula selamatan atau sajian kepada Rosul, bahkan kain putih saja tidak diperlukan. Siapa saja yang datang diberi pengetahuan, ilmu tentang rahasia alam semesta. Tiada bersyahadat, tiada berdzikir, mengajarkan tentang kenyataan dari ajal. Hidup di dunia dipakai sebagai contoh perumpamaannya. Di dunia ini kepercayaan didesak oleh syahadat. Serta dipalsukan dengan perumpamaan ilmu gaib yang kosong. Berdzikir dan sembahyang dipakai sebagai kedok penipuan, seperti yang diajarkan para sahabat waliullah.” &lt;Serat Syaikh Siti Jenar Ki Sasrawijaya, Pupuh II Asmarandana, 10-11&gt;.</p>
<p><strong>Wejangan dan Larangan Syekh Siti Jenar</strong></p>
<p>DUA<br />
Sudah diketahui secara umum bahwa wejangan (ajaran-ajaran) Syekh Siti Jenar dirumuskan dalam ajaran Sasahidan. Adapun yang menjadi sesuatu yang harus dicegah oleh para pengikut dan pengamal ajarannya adalah (Sabda Sasmaya, hlm. 45, 47):</p>
<p>a. Tidak boleh memiliki daya atau keinginan yang buruk dan jelek.</p>
<p>b. Tidak boleh berbohong.</p>
<p>c. Tidak boleh mengeluarkan suara yang jorok, buruk, saru, tidak enak didengar dan menyakiti orang.</p>
<p>d. Tidak boleh memakan daging (darat, udara maupun air).</p>
<p>e. Tidak boleh memakan nasi, kecuali terbuat dari bahan jagung.</p>
<p>f.  Tidak boleh berkhianat kepada sesama manusia.</p>
<p>g. Tidak boleh minum air yang tidak mengalir.</p>
<p>h. Tidak boleh membuat dengki dan iri hati.</p>
<p>i.  Tidak boleh membuat fitnah.</p>
<p>j.  Tidak boleh membunuh seluruh isi jagat.</p>
<p>k. Tidak boleh memakan ikan atau daging dari hewan yang rusuh, tidak patut, tidak bersisik atau tidak berbulu.</p>
<p>TIGA<br />
“Manusia yang sejati itu ialah ia yang mempunyai hak dan kekuasaan Tuhan Yang Maha Kuasa, serta berdiri mandiri diri pribadi. Sebagai hamba ia menjadi sukma, sedang Hyang sukma menjadi nyawa. Hilangnya nyawa bersatu padu dengan hampa dan kehampaan ini meliputi alam semesta.”&lt;Serat Syaikh Siti Jenar Ki Sasrawijaya, Pupuh II, Asmarandana, 2&gt;.</p>
<p>EMPAT<br />
“Adanya Allah karena dzikir, sebab dengan berdzikir orang menjadi tidak tahu akan adanya zat dan sifat-sifatnya. Nama untuk menyebut Hyang Manon, yaitu Yang Maha Tahu, menyatukan diri hingga lenyap dan terasa dalam pribadi. Ya Dia ya Saya. Maka di dalam hati timbul gagasan, bahwa ia yang berdzikir menjadi zat yang mulia. Dalam alam kelanggengan yang masih di dunia ini, di manapun sama saja, hanya manusia yang ada…Allah yang dirasakan adanya waktu orang berdzikir, tidak ada, jadi gagasan yang palsu, sebab pada hakikatnya adanya Allah yang demikian itu hanya karena nama saja.” &lt;Serat Syaikh Siti Jenar Ki Sasrawijaya, Pupuh II Asmarandana, 3-4&gt;”…nama Tuhan itu berasal dari manusia.” &lt;Serat Serat Syaikh Siti Jenar Ki Sasrawijaya, Pupuh II Asmarandana, 18&gt;.</p>
<p>LIMA<br />
“Manusia yang melebihi sesamanya, memiliki duapuluh sifat, sehingga dalam hal ini antara agama Hindu-Budha Jawa dan Islam sudah campur. Di samping itu rupa dan nama sudah bersatu. Jadi tiada kesukaran lagi untuk mengerti akan hal ini dan semuanya sangat mudah dipahami.” &lt;Serat Syaikh Siti Jenar Ki Sasrawijaya, Pupuh II Asmarandana, 5&gt;.</p>
<p>ENAM<br />
“Manusia hidup dalam alam dunia ini hanya menghadapi dua masalah yang saling berpasangan, yaitu baik buruk berpasangan dengan kamu, hidup berjodoh dengan mati, Tuhan berhadapan dengan hamba-Nya.” &lt;Serat Syaikh Siti Jenar Ki Sasrawijaya, Pupuh II Asmarandana, 6&gt;.</p>
<p>TUJUH<br />
“Orang hidup tiada merasakan ajal, orang berbuat baik tiada merasakan berbuat buruk dan jiwa luhur tiada bertempat tinggal. Demikianlah pengetahuan yang bijaksana, yang meliputi cakrawala kehidupan, yang tiada berusaha mencari kemuliaan kematian, hidup terserah kehendak orang masing-masing.” &lt;Serat Syaikh Siti Jenar Ki Sasrawijaya, Pupuh II Asmarandana, 7&gt;.</p>
<p>DELAPAN<br />
“Menurut ajaran Siti jenar dulu, keadaan hidup itu berupa bumi, angkasa, samudera dan gunung seisinya, semua yang tumbuh di dunia, udara dan angin yang tersebar di mana-mana, matahari dan bulan menyusup di langit dan keberadaan manusia sebagai makhluk yang terutama.”&lt; Serat Syaikh Siti Jenar Ki Sasrawijaya, Pupuh II Asmarandana, 8&gt;.</p>
<p>SEMBILAN<br />
“Allah bukan johar manik, yaitu ratna mutu manikam, bukan jenazah dan bukan rahasia yang gaib. Syahadat itu kepalsuan.” &lt; Serat Syaikh Siti Jenar Ki Sasrawijaya, Pupuh II Asmarandana, 9&gt;.</p>
<p>SEPULUH<br />
“Akhirat itu di dunia ini tempatnya. Hidup dan matipun hanya di dunia ini.”&lt;Serat Syaikh Siti Jenar Ki Sasrawijaya, Pupuh II Asmarandana, 13&gt;.</p>
<p>SEBELAS<br />
“Bayi itu berasal dari desakan. Setelah menjadi tua menuruti kawan. Karena terbiasa waktu kanak-kanak berkumpul dengan anak, setelah tuapun berkumpul dengan orang-orang tua. Berbincang-bincanglah mereka tentang nama yang sunyi hampa, saling bohong-membohongi, meskipun sifat-sifat dan wujud mereka bicarakan itu tidak mereka ketahui.”&lt;Serat Syaikh Siti Jenar Ki Sasrawijaya, Pupuh II Asmarandana, 15&gt;.</p>
<p>DUA BELAS<br />
“Saya di sini membuka hutan, bercocok tanam di huma untuk penghidupan atas kehendak Hyang Manon, Yang Maha Tahu. Jika tanaman saya memberi hasil jagung, kentang dan ketela saya makan bersama Hyang Agung, Yang Maha Agung, yang memberi perintah kepada saya.” “Tatkala saya mencangkul, saya bersama Gusti Tuhan. Ketika saya mengambil hasil cocok tanaman saya, saya bersama Pengeran Tuhan. Sekarang ada sesama orang memanggil saya ke Bintara. Di sini ada apa selain Pangeran dengan nama-Nya, yang serambutpun tiada terpisahkan.” “Jika saya dipanggil ke Demak, sesungguhnya saya menolak, tidak mau jika tidak bersama dengan Yang Mengasuh Jiwa Raga Saya. Sekalipun saya mau, akan tetapi Yang Maha Kuasa tidak mau, bagaimana saya dapat berjalan?” &lt;Serat Syaikh Siti Jenar Ki Sasrawijaya, Pupuh II Asmarandana, 36-38&gt;.</p>
<p>TIGA BELAS<br />
“Takdir tiada kenal mundur, sebab semuanya itu ada dalam kekuasaan Yang Murba Wasesa, Yang Menguasai segala kejadian.” “Orang mati tiada merasa sakit. Yang merasa sakit itu hidup yang masih mandiri dalam raga. Apabila jiwa saya selesai menjalankan tugasnya, dia akan kembali ke alam aning anung, alam yang tenteram bahagia, aman damai dan abadi. Oleh karena itu saya tidak takut akan bahaya apapun.” &lt;Serat Syaikh Siti Jenar Ki Sasrawijaya, Pupuh XII Asmarandana, 22-23&gt;.</p>
<p>EMPAT BELAS<br />
“Menurut pendapat saya, yang disebut ilmu itu ialah segala sesuatu yang tidak kelihatan oleh mata. Umpamanya, Demak dari sini tidak tampak, akan tetapi Demak itu ada. Itulah yang disebut ilmu. Adapun pernyataan yang kedua, di mana tempat hidup itu, jawabannya, hidup itu uninong ananung. Pertanyaan yang ketiga, siapa yang mengajak tidur, jawabannya menurut saya, yang mengajak tidur itu tirta nirmaya.” “Yaitu air hayat kata Arabnya. Air hidup itulah yang dulu dicari Sang Sena dan disebut air prawita dalam bahasa Hindu-Budha. Adapun tempatnya di uning unong uninong aning.” &lt; Serat Syaikh Siti Jenar Ki Sasrawijaya, Pupuh III Dandanggula, 16-17&gt;.</p>
<p>LIMA BELAS<br />
“Sesungguhnyalah, saya ini orang mati setiap hari kematian saya berkurang. Berapa lamakah kiranya saya mati di dunia ini. Masih lama lagi hidup saya nanti. Saya tentu kembali hidup. Mati kaya akan dosa dan siksaan neraka yang banyak saya alami ini. Balik kalao besok apabila saya sudah hidup, tiada terhitung kebahagiaan yang saya alami, langgeng untuk selama-lamanya.” &lt;Serat Syaikh Siti Jenar, Ki Sastrawijaya, Pupuh III Dandanggula, 21&gt;.</p>
<p>ENAM BELAS<br />
”…yang mengatakan sekarang hidup, besok disebut mati, itu ucapan santri yang terkutuk, ma-buk tobat mengharap-harapkan sesuatu yang belum pasti.” &lt;Serat Syaikh Siti Jenar, Ki Sastrawijaya, Pupuh III Dandanggula, 22&gt;.</p>
<p>TUJUH BELAS<br />
“Mana ada Hyang Mahasuci? Baik di dunia, maupun di akhirat sunyi. Yang ada saya pribadi. Sesungguhnya besok saya hidup seorang diri tanpa kawan! Di situlah Dzatu’llahu mesra bersatu menjadi saya!”</p>
<p>”Karena saya di dunia ini mati, luar dalam saya sekarang ini, yang di dalam hidupku besok, yang di luar kematianku sekarang.” &lt;Serat Syaikh Siti Jenar, Ki Sastrawijaya, Pupuh X Asmarandana, 36-37&gt;.</p>
<p>DELAPAN BELAS<br />
“Orang yang ingin pulang ke alam kehidupan tidak sukar, lebih-lebih bagi murid Syekh Siti Jenar, sebab ia sudah paham dan menguasai sebelumnya. Di sini di tahu rasanya di sana, di sana ia tahu rasanya di sini.”</p>
<p>“…Yang disebut mati itu keinginan pribadi. Perihal pulangnya Syekh Siti Jenar ke alam kehidupan, saya bermaksud menyusulnya, hidup bersama dia dalam alam yang tiada terbayangkan. Sebentarlagi saya akan pulang.” &lt;Serat Syaikh Siti Jenar, Ki Sastrawijaya, Pupuh XI Pangkur, 23-24&gt;.</p>
<p>SEMBILAN BELAS<br />
“Tiada bimbang akan manunggalnya sukma, sukma dalam keheningan, tersimpan hati sanubari, terbukalah tirai, tal lain antara sadar dan tidur, ibarat keluar dari mimpi, menyusui rasa jati.” &lt;Babad Jaka Tingkir-Babad Pajang, hlm. 86&gt;.</p>
<br />  <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/gocomments/piwulang.wordpress.com/91/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/comments/piwulang.wordpress.com/91/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/godelicious/piwulang.wordpress.com/91/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/delicious/piwulang.wordpress.com/91/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/gofacebook/piwulang.wordpress.com/91/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/facebook/piwulang.wordpress.com/91/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/gotwitter/piwulang.wordpress.com/91/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/twitter/piwulang.wordpress.com/91/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/gostumble/piwulang.wordpress.com/91/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/stumble/piwulang.wordpress.com/91/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/godigg/piwulang.wordpress.com/91/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/digg/piwulang.wordpress.com/91/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/goreddit/piwulang.wordpress.com/91/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/reddit/piwulang.wordpress.com/91/" /></a> <img alt="" border="0" src="http://stats.wordpress.com/b.gif?host=piwulang.wordpress.com&amp;blog=10680135&amp;post=91&amp;subd=piwulang&amp;ref=&amp;feed=1" width="1" height="1" />]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://piwulang.wordpress.com/2009/12/05/metode-dan-pokok-ajaran-syekh-siti-jenar/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
	
		<media:content url="http://1.gravatar.com/avatar/1e3a7581f0e1db873c3787524cfb33ce?s=96&#38;d=identicon&#38;r=G" medium="image">
			<media:title type="html">piwulang</media:title>
		</media:content>
	</item>
		<item>
		<title>SEDULUR PAPAT LIMO PANCER</title>
		<link>http://piwulang.wordpress.com/2009/12/05/sedulur-papat-limo-pancer/</link>
		<comments>http://piwulang.wordpress.com/2009/12/05/sedulur-papat-limo-pancer/#comments</comments>
		<pubDate>Sat, 05 Dec 2009 04:52:29 +0000</pubDate>
		<dc:creator>piwulang</dc:creator>
				<category><![CDATA[Renungan]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://piwulang.wordpress.com/?p=88</guid>
		<description><![CDATA[ng Kekayon wayang purwa kang kaprahe kasebut Gunungan, ana kono gambar Macan, Bantheng, Kethek lan Manuk Merak. Kocape kuwi mujudake Sedulur Papat mungguhing manungsa. Kewan cacah papat mau nggambarake nafsu patang warna yaiku : Macan nggambarake nafsu Amarah, Bantheng nggambarake nafsu Supiyah, Kethek nggambarake nafsu Aluamah, lan Manuk Merak nggambarake nafsu Mutmainah. SEDULUR PAPAT LIMA [...]<img alt="" border="0" src="http://stats.wordpress.com/b.gif?host=piwulang.wordpress.com&amp;blog=10680135&amp;post=88&amp;subd=piwulang&amp;ref=&amp;feed=1" width="1" height="1" />]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p>ng Kekayon wayang purwa kang kaprahe kasebut Gunungan, ana kono gambar Macan, Bantheng, Kethek lan Manuk Merak. Kocape kuwi mujudake Sedulur Papat mungguhing manungsa. Kewan cacah papat mau nggambarake nafsu patang warna yaiku : Macan nggambarake nafsu Amarah, Bantheng nggambarake nafsu Supiyah, Kethek nggambarake nafsu Aluamah, lan Manuk Merak nggambarake nafsu Mutmainah.</p>
<p>SEDULUR PAPAT LIMA PANCER Njupuk sumber saka <strong><em>Kitab Kidungan Purwajati seratane </em></strong> , diwiwiti saka tembang Dhandanggula kang cakepane mangkene :</p>
<p>Ana kidung ing kadang Marmati Amung tuwuh ing kuwasanira Nganakaken saciptane Kakang Kawah puniku Kang rumeksa ing awak mami Anekakake sedya Ing kuwasanipun Adhi Ari-Ari ingkang Memayungi laku kuwasanireki Angenakken pangarah Ponang Getih ing rahina wengi Ngrerewangi ulah kang kuwasa Andadekaken karsane Puser kuwasanipun Nguyu-uyu sabawa mami Nuruti ing panedha Kuwasanireku Jangkep kadang ingsun papat Kalimane wus dadi pancer sawiji Tunggal sawujud ingwang Ing tembang dhuwur iku disebutake yen ” Sedulur Papat ” iku <strong><em>Marmati, Kawah, Ari-Ari, lan Getih</em></strong> kang kaprahe diarani Rahsa. Kabeh kuwi mancer neng Puser (Udel) yaiku mancer ing Bayi.</p>
<p>Cethane mancer marang uwonge kuwi. Geneya kok disebut Marmati, kakang Kawah, Adhi Ari-Ari lan Rahsa kuwi?. Marmati iku tegese Samar Mati ! lire yen wong wadon pas nggarbini ( hamil ) iku sadina-dina pikirane uwas Samar Mati. Rasa uwas kawatir pralaya anane dhisik dhewe sadurunge metune Kawah, Ari-Ari lan Rahsa kuwi mau, mulane <strong><em>Rasa Samar Mati</em></strong><em> iku banjur dianggep minangka <strong>Sadulur Tuwa.</strong></em> Wong nggarbini yen pas babaran kae, kang dhisik dhewe iku metune <strong><em>Banyu Kawah</em></strong> sak durunge laire bayi, mula <em>Kawah banjur dianggep <strong>Sadulur Tuwa</strong> kang lumrahe diarani Kakang Kawah.</em> Yen Kawah wis mancal medhal, banjur disusul laire bayi, sakwise kuwi banjur disusul <strong><em>Metune Ari-Ari</em></strong>. Sarehne Ari-Ari iku metune sakwise bayi lair, mulane <em>Ari-Ari iku diarani <strong>Sedulur Enom</strong> lan kasebut Adhi Ari-Ari</em> Lamun ana wong abaran tartamtu ngetokake <strong><em>Rah ( Getih )</em></strong> sapirang-pirang. Wetune Rah (Rahsa) iki uga ing wektu akhir, <em>mula Rahsa iku uga dianggep <strong>Sedulur Enom</strong>.</em> Puser (Tali Plasenta) iku umume PUPAK yen bayi wis umur pitung dina. <strong><em>Puser</em></strong><em> kang copot saka udel kuwi uga dianggep Sedulure bayi. Iki dianggep <strong>Pancer pusate Sedulur Papat</strong>.</em> Mula banjur tuwuh unen-unen ” SEDULUR PAPAT LIMA PANCER ” 0 Kekayon wayang purwa kang kaprahe kasebut Gunungan, ana kono gambar Macan, Bantheng, Kethek lan Manuk Merak. Kocape kuwi mujudake Sedulur Papat mungguhing manungsa.</p>
<p>Kewan cacah papat mau nggambarake nafsu patang warna yaiku : Macan nggambarake nafsu Amarah, Bantheng nggambarake nafsu Supiyah, Kethek nggambarake nafsu Aluamah, lan Manuk Merak nggambarake nafsu Mutmainah kang kabeh mau bisa dibabarake kaya ukara ing ngisor iki: <strong><em>Amarah :</em></strong> Yen manungsa ngetutake amarah iku tartamtu tansaya bengkerengan lan padudon wae, bisa-bisa manungsa koncatan kasabaran, kamangka sabar iku mujudake alat kanggo nyaketake dhiri marang Allah SWT. <strong><em>Supiyah / Kaendahan :</em></strong> Manungsa kuwi umume seneng marang kang sarwa endah yaiku wanita (asmara). Mula manungsa kang kabulet nafsu asmara digambarake bisa ngobong jagad. <strong><em>Aluamah / Srakah :</em></strong> Manungsa kuwi umume padha nduweni rasa srakah lan aluamah, mula kuwi yen ora dikendaleni, manungsa kepengine bisa urip nganti pitung turunan. <strong><em>Mutmainah / Kautaman :</em></strong> Senajan kuwi kautaman utawa kabecikan, nanging yen ngluwihi wates ya tetep ora becik.</p>
<p>Contone; menehi duwit marang wong kang kekurangan kuwi becik, nanging yen kabeh duwene duwit diwenehake satemah uripe dewe rusak, iku cetha yen ora apik. Mula kuwi, sedulur papat iku kudu direksa lan diatur supaya aja nganti ngelantur. Manungsa diuji aja nganti kalah karo sedulur papat kasebut, kapara kudu menang, lire kudu bisa ngatasi krodhane sedulur papat. <strong><em>Yen manungsa dikalahake dening sedulur papat iki, ateges jagade bubrah.</em></strong> Ing kene dununge pancer kudu bisa dadi paugeran lan dadi pathokan</p>
<br />  <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/gocomments/piwulang.wordpress.com/88/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/comments/piwulang.wordpress.com/88/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/godelicious/piwulang.wordpress.com/88/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/delicious/piwulang.wordpress.com/88/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/gofacebook/piwulang.wordpress.com/88/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/facebook/piwulang.wordpress.com/88/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/gotwitter/piwulang.wordpress.com/88/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/twitter/piwulang.wordpress.com/88/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/gostumble/piwulang.wordpress.com/88/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/stumble/piwulang.wordpress.com/88/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/godigg/piwulang.wordpress.com/88/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/digg/piwulang.wordpress.com/88/" /></a> <a rel="nofollow" href="http://feeds.wordpress.com/1.0/goreddit/piwulang.wordpress.com/88/"><img alt="" border="0" src="http://feeds.wordpress.com/1.0/reddit/piwulang.wordpress.com/88/" /></a> <img alt="" border="0" src="http://stats.wordpress.com/b.gif?host=piwulang.wordpress.com&amp;blog=10680135&amp;post=88&amp;subd=piwulang&amp;ref=&amp;feed=1" width="1" height="1" />]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://piwulang.wordpress.com/2009/12/05/sedulur-papat-limo-pancer/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
	
		<media:content url="http://1.gravatar.com/avatar/1e3a7581f0e1db873c3787524cfb33ce?s=96&#38;d=identicon&#38;r=G" medium="image">
			<media:title type="html">piwulang</media:title>
		</media:content>
	</item>
	</channel>
</rss>
